Nýi tíminn - 22.09.1955, Side 11

Fimmtudagur-22. september 1955 — NÝI TÍMINN — (11
Myndfíst í Póllondi
Framhald af 8. síðu.
var gert jafn hátt undir höfði
og þeirra eldri á opinberum
vettvangi. Ástæðan fyrir því
að svo lítið ber á sósíalreal-
isma er sennilega sú, að svo
fáir aðhyllast hann. Sýning
var opnuð í tilefni mótsins á
málverkum og höggmjmdum
ungra Pólverja. Verkin voru
fjölbreytt og persónuleg en
ekki eins móderne og auglýs-
ingarnar. Einna mest bar á
expressíónisma og mátti
kenna áhrif frá Renoir, Koll-
witz, Braque, Matisse ofl. Þó
voru það engar stælingar. Að-
eins einn var nonobjektívur
en hann vissi greinilega ekk-
ert hvað hann var að fara.
nánari kynni af ungum vest-
rænum listamönnum yrðu þeim
mikil lyftistöng, en væntan-
lega verður ekki langt að bíða
slíkra kynna.
Fundir voru haldnir með
listamönnum hinna ýmsu
þjóða og var þar ríkjandi á-
liugi á nánari kynnum aust-
urs og vesturs á sviði mynd-
listar. K-'m fram tiilaga um
listsýningnr á vegum Aiþjóða-
sambands lýðræðissino.rorar
æsku er skyldu haldnar ann-
að hvort ár, og kom boð frá
Frökkum um að hafa þá
fyrstu í París. Ekkert var þó
endaniega ákveðið heldur kos-
in undirbúningsnefnd skipuð
fulltrúum frá öllum heimsálf-
.s-qi'
Hluti af endurreistu húsi í gamla bænum.
Öll sýningin bar vott um
vinnugleði, dirfsku og ævin-
týraþrá og var bersýnilegt að
Þitig mæSra
Framhald af 2. síðu.
Lyklabömin
Af hálfu bandarísku kvenn-
anna talaði kona frá Chieago.
Lýsti hún atvinnuleysi og af-
komuörðugleikum. Foreldrar í
alþýðustétt yrðu oftast að
vinna bæði úti fyrir heimilinu.
Fátt væri um bamaheimili,
nema þá mjög dýr, og því hefði
komið þar upp vandamálið
sem kallað væri „!yklabörnin,‘,
þ. e. böm, allt niður í smá-
böm sem ekki ná upp í hurð-
arhún, eru skilin eftir heima,
eða á götunni, og látin ganga
með lyldl að ibúðinni í bandi
um hálsinn tíl þess að þau
geti komizt inn, eða beðið ein-
hvem að opna fyrir sig;
Þá ræddi hún einnig inn kyn-
þáttahatrið í Suðurríkjunum og
einnig um glæpa- og hazarblöð-
in. Kvað hún það alvarlegi
vandamál að börn væm nú
farin að reyna hvert á öðru
drápsaðferðir þær sem þau
lesa um í hazarblöðunum.
Kona frá Suður-Ameríkurikj-
unum skýrði frá þvi að 90%
barna gengju í skóla 4 ár, en 5
millj. baraa væru aldrei í skóla
Nefndarstörf
Islenzku fulltrúamir voru i
menningarmálanefnd. I þeirri
nefnd voru einkum rædd áhrií
útvarps og blaða til menningar
eða ómenningar og samþykkt
að beina þeim tilmælum til
blaða- og útvarpsmanna að þeir
reyndu að hafa betra og menn-
ingarlegra frétta- og lesefni.
Kosin var áðurnefnd fasta-
nefnd til að vinna. að málum
barna og unglinga, uppeldis- og
heilbrigðismálum. Andrea And-
reen frá Svíþjóð var kosin for-
maður hennar en ritari Angela
Griesmann frá Heidelberg í V-
Þýzkalandi.
um og mun hún skila áliti síð-
ar. Slíkar sýningar gætu orð-
ið einstakar í sinni röð. Þess
munu fá dæmi að listsýning-
ar hafi verið haldnar með
þjóðum allt frá Kóreu til
Chile.
Aðrir hafa skýrt frá ævin-
týrinu um uppbyggingu Var-
sjár og er þar litlu við að
bæta. Einungis freistast mað-
ur til að segja andspænis
þessu mikla þrekvirki: Þetta
er ósatt, hér hefur aldrei ver-.
ið lögð borg í rúst. Eins og
önnur hverfi Varsjár var
gamla hverfið svokallaða (14.
og 15. öld) lítið annað en möl
og salli. Þar kom mjög til
kasta listamanna við endur-
reisn og iþeir leystu verkefnið
sem hver heilvita maður hefði
átt að segja sér sjálfur að
væri óleysanlegt. Þar sem
þeir fundu sem svaraði títu-
prjónshaus af skreytingu fikr-
uðu þeír sig áfram af ofur-
mannlegri þolinmæði, með að-
stoð . ljósmjrTida og jafnvel
minni gairtalla manna. Allt
var byggt aftur eins og það
var og verkin lofa meistar-
fjölbreytni til, því að þess
ann. Ég tel vafasamt að
nokkru sinni hafi fornmenjar
verið endurréist með jafnlitlu
til þess-að átta sig á. —Verk-
inu er að mestu lokið útan
livað þeir voru enn að vinna
við borgarmúrinn. „x
olsstg ua q go
Tiu ár eru ekki langur tími
í sögu heillar þjóðar, en sein-
ustu tiu ár era merkustu árin
í sögu Póllands. Þessi ár hafa
þeir fengið tækifæri til þess
að sanna að frjálsri þjóð er
ekkert ómögulegt. Hvað munu
þeir ekki gera á næstu tíu ár-
um?
Sovéther frá Porkkala
Framhald af 1. síðu.
áttu okkar í milli og fyrir frið
í heiminum.
Tími til kominn að afnema
herstöðwn
I veizlu sem Paasikivi hélt
sov. ráðamönnum á sunnudags-
kvöld tók Súkoff marskálkur,
landvarnaráðherra Sovétríkj-
anna, til máls. Kvað hann nú
tíma til kominn að herstöðvar
ríkja í löndum annarra þjóða
yrðu afnumdar. Sovétríkin
hefðu riðið á vaðið með þvi að
bjóðast til að rýma Porkkala.
Nú væri eftir að vita hvort
Vesturveldin, og þá einkum
Bandaríkin, færu að dæmi
þeirra og rýmdu herstöðvaraar
sem þau hefðu komið sér upp
umhverfis Sovétríkin og Kína
Fj’llilega ánægður í fyrsta
skipti
Paasikivi Finnlandsforseti lét
svo ummælt á máhud. að þetrta
væri t sjöunda. stóptf s<m hann
værj í MoskvaJ nrbþinbeí'tim er-
irt^agerðiim fyrir land fsitl.
Hann vildi láta í ljós þakklátTi
'sitt fyrir þá vináttu og hlýja
hug sem forystumenn Sovét-
nkjanna hefðu nú sýnt Finnurr..
Nú gæti hann í fyrsta skipti
'ialdið heim frá Moskya fylli-
bga ánægður með erindislokin.
Uusi Suomi. málgagn finnska
ílialdsflokksins og útbreiddasti
blað Finnlands. komst svo s.3
irði að endurheimt Porkkala sá
mesta gleðifrétt sem Finnum
hafi bo.-izt siðan stríðinu lauk.
Bfling vináttu og samstarfs
I tilkynningu sem birt var í
Moskva á má.nud. segir ao forset
arnir Paasikivi og Voroshilort
hafi átt með sér viðræður ur.i
samskipti Finnlands og Sovét-
ríkianna og einstök alþjóðamál.
Einlægni, vinsemd og gagr.-.
kvæmur skilningur hafi eir,-
kennt umræðuraar. Þeir hafi
eerið sammála um að. efla ber.:
vináttu og samstarf landanna '■
grurtdyeHi-m jafsréttis 1 og:
skiptaíéýSié a'fi mhánlándsiffáVi
um hvors um sig. Það sé æðsts/
mark beggja ríkja í utanríkis-
málum að draga úr viðsjám 'V
íieiminum og efla friðinn.
Baréffcsn viS óþsirrkinsi
Framhald af 1. síðu.
einn af helztu forustumönnum
hernámsins, Jónas frá Hriílu,
bækling sem nefndist ísland og
Borgundarhólmur, og reyndi
þar að nota hersetu Rússa á
Borgundarhólmi í stríðslok til að
réttlæta hernámið hér. Nokkr-
um dögum eftir að bækling-
urinn kom út fluttu Sovétrík-
in allan her sinn frá Borgund-
arhólmi skilyrðislaust! Og nú
er Porkkala-„röksemd“ hemáms-
blaðanna og Frjálsrar þjóðar
farin sömu leiðina.
• Tíu línur í
Morgunblaðinu
En þótt íslendingar almennt
fögnuðu mjög fregninni um að
hersetunni á Porkkala yrði af-
létt, voru nokkrir menn slegnir
ótta og harmi, hermangarar í-
haldsins. Morgunblaðið —
stærsta blað landsins og blað
forsætisráðherrans — auglýsti
þetta sálarástand á efíirminni-
legan hátt með frétt sinni. Hún
var ekki nema tíu línur á
smæsta letri blaðsins neðst í
horni á forsíðunni! Ofar á síð-
unni var hins vegar að finna
ýtarlega fregn um líkámsburði
bandarísku kvikmyndaleikkon-
unnar Marilyn Monroe ásamt
mynd og fyrirsögninni „Hún á
víst engan sinn líka í Rúss-
landi“!
Hvar var nú ástin og umhyggj-
an fyrir vinaþjóðinni, frænd-
þjóðinni? Hvar voru nú hin
hjartnæmu skrif um sjálfstæði
og frelsi Finna?
Ástæðan til þessara við-
bragða er sú að skrifin um
Porkkala stöfuðu ekki af neinni
gar...?
umhyggju fyrir Finnum — þau
áttu aðeins að réttlæta smán þá
sem íslendingar verða' að þöla,
hernámið og hermangið, á samá
hátt og Porkkala-skrif Fr.iálsr-
ar þjóðar höfðu það eitt hlút-
verk nð reyna að sundra her-
námsandstæðirigum og skapa
tortryggni innbyrðis.
• Hvað myndu
hérmangarar
En
sýna
gera
viðbrögð Morgunbláðsírts
einnig ■ annáð: ^Hémáms-
menn standa nú uppi rökþrota;
þegjandi og niðurlútir taka þéir
atburðunúm sem eru að ger-
ast í heiminum umhverfis þá.
Þeir lifa enn í sínu kalda stríði
þótt vorleysingar nýrra tima
séu að þíða klakann allt í kring-
um þá. Manni, er næst að halda
að þótt bandarísk stjórnarvöld
kölluðu Ólaf Thors og félaga
hans á sinn fund — eins og
Sovétríkin ráðamenn Finna —
og tilkynntu þeim að þeir ætl-
uðu að leggja niður allar her-
stöðvar á íslandi, myndu her-
mangararnir grátbiðja þá að
láta af öllum slíkum fyrirætlun-
um og sitja hér sem fastast!
Þessir menn eru hættir að
geta hugsað eins og íslending-
ar, og nú þegar allar „réttlæt-
ingarnar'1 hafa verið frá þeim
teknar standa þeir uppi afhjúp-
aðir með gróðafýsnina eina að
leiðarljósi.
• Hefjum stór-
sókn
En nú verður islenzka þjóð-
Framhald af 7. síðu,
hafa Sovétríkin stóraukið
kjötinnflutning sinn og eru
r.ú orðin þriðja mesta kjötinn-
flutningsland veraldar, sam-
kvæmt upplýsingum eins
helzta kaupSýslublaðs í Banda-
ríkjunum. Þar sem slíkir hlut-
ir gerast er verð yfirleitt
hagstætt. Nú er svo mikið í
húfi fyrir íslenzká landbún-
aðinn, að það væri beinlínis
ófyrirgefaniegt af valdamönn-
um okkar að láta nokkurs ó-
fréistað til markaðsöflunar
fyrir kjötið í þessum löndum
ef verðið fengist, þö ekki væri
nemá sæmilega hagstætt. Að
þessu verkefni þárf að rinda
bráðán bug nú þegar á þessu
: háusti.
Þessi saga má ekki
endurtaka sig' oftar
Eö burtséð' frá öllu þvi,
sem hér er rætt og rætt
verðúr og gert kann að verða
til lausnar á brýnasta vánda-
málinu, þá er sýmlega stórt
frámtíðárverkefni óleyst í
sambandí við það. Það er þáð
verkefni að tryggjá að slíkir
hlutir gerist ekki aftur. Til
þess dugar ekkert annað en
aukin tækni við heyverkun-
in sjálf að taka málin í sínar
hendur. Meirihluti þjóðarinnar
hefur hlltaf verið andvjgur her-
nániinu, og þeir ;scm raunveru-
Iega trúðu á „röksemdir“ her-
námsmánna um „varnir“ og
„vernd“ sjá að ' þær standast
ekki lengur: Því ber nú allur
þorri ísléndinga fram kröfuna
um tafaríausa uppsögn hernáms-
samningsins, og þjóðin verður
að finná leiðir til að breyta
þeirri krÖfu í fraimkvæmd. Ald-
an gegn herstöðvastefnunni rís
nú svo hátt um allan heim að
gegn heimi verður ekki stað-
ið, en það er verk okkar ís-
Iendinga sjálfra að tryggja
frelsi ættjarðarinnar. Við liöf-
um mi færi á að hefja stór-
sókn sem ljúka mun með full-
um sigri, er ekkert erlent vald
ræður lengur yfir nokkrum
bletti af föðurlandi okkar.
ina. Búnaðarmálastjóri hef ;;
nú að lokinni sinni rannsókn-
arferð upplýst, að þar sem‘-
votheysgerð og súgþurrjcúrt
séu fyrir hendi þar sé ástanrt-
ið mun betra en annarsstaðar.
Þetta sýnir okkur að slík
tækni þarf að komast á hverf
sveitaheimili landsins, eigi áð
koma í veg fyrir siík áfelli,,
sem þessi á nokkurra ára
fresti, í einhverjum lands-
hluta. En til þess að svo megi,
verða þarf mjög víða að
byggja ný peningsliús, því
slíkar heyverkunaraðferðir
krefjast allt annarrar aðstöðu
en hinar gömlu, sem víða eru
eingöngu notaðar ennþá. Jafrt-
framt þarf ræktunin auðvitað
að stóraukast. Þetta sýnir
verkefni það, sem eftir er að
vinna í þessum efnum
En til þess að þetta geysl-
mikla verkefni verði leyst á
ekki ailtof löngum tíma þari
mikið fjáraiagn, mik!a fjár-
festingu. Nú virðist su stefna
beinlínis vera að færast í auk-
ana hjá leiðandi mönnum
landbúnaðarins að fá bændur
til að draga úr fjárfestingu
og framkvæmdum. Síðasta Al-
þingi samþykkti að hækka
vexti af framkvæmdalánum
landbúnaðarins að verulegum
mun og var það einnig sýni-
lega gert í sama tilgangi.
En atburðir þeir sem nú
gerast af völdum óþurrkanna
bera því ljóst vitni, að þörfin
fyrir aukna fjárfestingu tii
tryggingar þeim verðmætum
sem öll afkoma bóndaiis bygg-
ist á er einmitt mjög ört
vaxandi. En þau verðmæti eru
hið heimafengna fóður. Tak-
ist ekki að tryggja næga öfi-
un þess með fullkominni rækt-
un og fullkomnum verkunar-
aðferðum mun endurtaka sig
með nokkurra ára millibili
sagan frá í sumar og sagan
frá 1950-51. I veg fyrir það
yerður að koma, vegna bænda-
stéttarinnar, vegna neytend-
anna og vegna þjóðarinnar
allrar.
Reyðará, 4. sept. 1955.
Ásmundur Sigurðsson.