Unga Ísland - 01.06.1924, Side 3
UNGA ÍSLAND
43
Rússar leggja niður vopnin við Narva.
dvaldi hann einn vetur
suðurfrá í góðu gengi. Þá
hjelt hann hirð um sig.
Hertogar og sendiherrar og
konur þeirra og dætur sóttu
hann heim. Allir vildu sjá
frægasta herkonung álf-
unnar, og gera sjer hann
vinveittan. Gestirnir gengu
i gullsaumuðum silki- og
flosfötum, silkisokkum og
konurnar skreyttu sig með
perlum og gimsteinum. En
Karl 12. brá ekki vana
sínum. Hann var í bláum
stakk úr stórgerðu klæði
með glóandi messings-
hnöppum, gulum reiðbuxum og klof-
háum rosabullum, og var girtur stóru
sverði. Innan um alt prjálið bar mest
á hinum þögula og þóttafulla herkon-
ungi, þó enginn væri hann sundurgerðar-
maður í klæðaburði. Hugur hans snerist
ekki um veisluhöld, heldur bjó hann
yfir hefnd. Nú ætlaði hann að ganga
milli bols og höfuðs á Rússum.
Pjetur tsar hafði ekki verið aðgerða-
laus eftir ósigurinn við Narva. Hann
hafði ráðist inn í lönd Svía við Eystra-
salt. Par hafði hann byrjað að reisa
Pjetursborg, sem hann ætlaði að gera
að höfuðborg síns ríkis i stað Moskva.
Karl 12. ljet sem ekkert væri og sagði:
»Innan skamms tökum vjer þau hjeruð
aftur«. Pegar voraði rjeðist hann svo
inn í Rússland, og stefndi beint á höf-
uðborgina Moskva. En Rússar tóku það
ráð að brenna öll bændabýli og borgir
á leið hans. Pað var sem sænski her-
inn færi um öræfi. Sjóndeildarhringur-
inn fram undan og til beggja handa
stóð í ljósum loga. Pessi hernaðaraðferð
dugði Pjetri tsar vel, þó dýrt væri að
leggja í eyði sitt eigið land. Ef Pjelur
hefði lagt til stóroruslu við Karl 12.,
hefði sennilega alt verið tapað á einum
degi. Karl 12. sá ekki annað úrræði
en að beygja til suðurs til hinna frjó-
samari hjeraða. Par bjóst hann við lið-
styrk frá Kósökkum, sem gert höfðu
uppreist gegn Pjetri tsar. En Mazepa,
höfðingi Kósakkanna, beið ósigur fyrir
Rússum áður en Karl 12. næði til hans.
Pað var því komið í ilt efni. Veturinn
reið í garð, og gerði froslhörkur svo mikl-
ar að fá dæmi eru til slíks. Práfaldlega
hafði herinn ekkert húsaskjól á nóttinni.
Hermennirnir helfrusu á hestsbaki, vagn-
arnir stóðu fastir i sköflunum og varð
að skilja þá eftir. Herinn átti í sifeldum
smá-skærum við Rússa og eyddi skotfær-
um til einskis gagns. Rússar voru fjöl-
mennir, og Pjetur tsar kvaðst vel standasl
það, þó hann fórnaði tíu Rússum fyrir
hvern Svía, sem væri drepinn. Undir
vorið mættust loks aðal-herirnir við
Poltava. Karl 12. hafði lagt inn í Rússland
með 40 þúsund vel búna hermenn. Pað
var æfðasti og hraustasti herinn í Evrópu.