Baldur - 07.11.1947, Qupperneq 2

2
BALDUR
BALDUR
VIKUBLAÐ
Ritstjóri og ábyrgðarm.:
Halldór Ólafsson frá Gjögri.
Árgangur kostar 10 krónur.
Ritstjórn og afgreiðsla:
Smiðjugötu 13.
Sími 80. — Pósthólf 124.
Gjalddagi 1. júlí.
Þing Sósíalista-
flokksins.
Sjötta þing Sameiningar-
flokks alþýðu — Sósíalista-
floklcsins — var sett í Reykja-
vík s. 1. laugardag, og sækja
það 77 fulltrúar frá 18 félög-
um innan flokksins. — Fyrir
þessu þingi liggja til úrlausn-
ar mörg og mikil vandamál,
sem snerta mjög alþýðu þessa
lands og alla þjóðina.
Má þar meðal annars nefna
atvinnu- og gj aldeyrismálin,
sem núverandi ríkisstjórn
stefnir i hreina óvissu og öng-
þveiti og ætlar sér að leysa á
kostnað alþýðunnar einnar, en
hlífa þeiin, sem fjármagnið
eiga og besta getu hafa til að
taka á sig þau útgjöld og þær
fórnir, sem nauðsynlegar eru
til að leysa þessi mál.
Sósíalistaflolckurinn er jiú
eini stj órnmálaflokkurinn hér
á landi, sem berst fyrir hags-
munum alþýðunnar i landinu
og fyrir þvi að frelsi hennar
og frelsi og sjálfstæði allrar
þjóðarinnar sé í engu skert.
Allir aðrir flokkar standa þar
á öndverðum meið. Stefna
þeirra er að ríra kjör almenn-
ings en stuðla að því að hinir
ríku verði enn rikari, og það
er ekki aðeins að foringjar
þessara flokka vinni þannig i
þjónustu innlendra stórgróða-
manna, heldur liggja. þeir
hundflatir fyrir erlendu valdi,
sem hingað seilist til valda og
áhrifa, samanber flugvallar-
samninginn. sem þingmenn
þessara flokka samþykktu i
andstöðu við alla þjóðina, og
verja nú eins og lífið úr brjósti
sér, þrátt fyrir það að þessi ó-
heillasamningur hefur verið
þverbrotinn af hálfu hins er-
lenda aðila.
Baldur lætur að þessu sinni
nægja að benda á þessi þýð-
ingarmiklu atriði af þeim
verkefnum, sem flokksþingið
hefur til úrlausnar, en mun
síðar skýra nánar frá gjörðum
þess, eftir því sem rúm blaðs-
ins leyfir.
------0'....-
Haukur Helgason:
Um si ávarútvegsmál.
Framhald.
Úrræði sósíalista...
Það, sem við sósialistar
leggjum til — til viðreisnar
sj ávarútveginum — er i fyrsta
lagi, að rikissjóður taki á sig
ábyrgð á fiskverðinu, í öðru
lagi að vextir af lánum til
sjávarútvegsins verði stórlega
lækkaðir og jafnframt verði
lánin veitt til lengri tíma en
nú er og í þriðja lagi að hið
opinbera geri sérstakar ráð-
stafanir til lækkunar á trygg-
ingaiðgjöldum, olíurn, veiðar-
færum og viðgerðarkostnaði.
Um fiskábyrgðina mun ég
síðar ræða, en hvað lánsvöxt-
unum viðvíkur þá er rétt að
minna á, að hagur bankanna
er nú það góður, að kleift ætti
að vera að lækka stórlega vexti
af lánum til sj ávarútvegsins.
Landsbankinn einn græddi t.
d. síðastliðið ár 14,2 milj. kr.
og var það helmingi meira en
árið áður. Ef ekki þætti lcleift
að láta alla vaxtalækkunina
koma. niður á hagnaði hank-
anna, ])á mætti auðveldlega
hækka vexti af lánum, sem
veitt eru í verzlunina, einkum
heildverzlunina. Er ekki nema
eðlilegt, að gerður verði mikill
munur á vaxtakjörum verzl-
unarinnar annarsvegar og
vaxtak j örum sj ávarútvegsins
hinsvegar.
Við sósíalistar teljum, að
ríkisvaldið eigi að öllu leyti að
taka í sínar hendur tryggingar
á bátaflotanum og lækka mjög
iðgjöldin, — þannig að sam-
ræmi yrði á milli getu útvegs-
ins og þarfar viðkomandi
tryggingaarstofnunna.
Við sósíalistar teljum, að liið
opinbera eigi sjálft að hafa á
hendi sölu á olíum og veiðar-
færum eða að samtök útvegs-
manna sjálfra tæki slíka verzl-
un að sér. Afleiðing þess
myndi verða stórfelld lækkun
á þessum útgjaldaliðum.
Þá teljum við að verðlags-
yfirvöldin ættu að nema úr
gildi aðferð þá til álagningar,
sem nú er viðhöfð í sambandi
við viðgerðarkostnað, Hingað
til hefur þessu ekki fengist
breytt. En segja má að þótt oft
áður hafi vei’ið þörf fyrir end-
urskoðun á þessu atriði þá er
nú fullkomin nauðsyn á henni.
Fiskábyrgðin...
Síðast en ekki sízt telj um við
sósíalistar, að ríkið eigi að á-
byrgjast fiskverðið. Margur
telur, að hér sé farið inn á ó-
eðlilega braut, að útilokað sé
til lengdar að „styrkja“ aðal-
atvinnuveg þjóðarinnar — og
skal þvi farið um þetta nokkr-
um orðum.
Eitt helzta einkenni sjávar-
útvegsins er óvissan, ekki að-
eins um veðurfar og afla held-
ur einnig um söluverð sjávar-
afurðanna, einkum — eins og
sakir standa — um söluverð
hraðfrysta fisksins og salt-
fisksins. Þessi óvisa er m. a.
ein aðalorsök fyrir áðumefnd-
um fjárskorti sjávarútvegsins.
Þeir, sem fjármagninu ráða,
setja ógjarnan fé sitt í fj'rir-
tæki um hvers afkomu full-
komin óvissa ríkir.
Fiskábyrgðin nemur í burt
óvissuna um hvað útgerðin fær
fyrir afla sinn. Er það út af
fyrir sig ekki nema eðlileg ráð-
stöfun af hálfu hins opinbera.
En meira en það. öryggið um
afurðaverð — sé það miðað við
góða afkomu — gerir það að
verkum að hverri fleytu verð-
ur ýtt úr vör og við það skap-
ast atvinna og erlendur gjald-
eyrir. Hvorttveggja þetta, at-
vinna og erlendur gjaldeyrir,
er lífsnauðsyn þjóðinni. At-
vinnan skapar kaupgetu og
góð kaupgeta almennings er
ein af þeim stoðum, sem
menningarlíf er hyggt á. Þess-
vegna er mikið fyrir gefandi
að blómlegt átvinnulíf haldist.
I raun og veru er það mesta
sóun á verðmætum, sem hugs-
ast getur, að þola ástand þar
sem hver hönd hefur ekki at-
vinnu.
Fiskábyrgðin tryggir sem sé
atvinnu og allt sem tryggir at-
vinnu er eðlilegt. Þá er það
með „styrkinn“ til handa út-
veginum.
Hvað er verið að „styrkja“
og hverjir „styrkja“? Það, sem
um er að ræða, er að tryggja
útgerð landsmanna með ráð-
stöfunum, sem ef til vill geta
kostað ríkissjóð eitthvert fé.
„Ef til vill“ segi ég aftur, því
það þarf síður en svo að vera
tilfellið. A. m. k. má illa fara
ef útgjöld ríkissjóðs, vegna
fiskábyrgðar kæmi ekki marg-
falt aftur með auknum greiðsl-
um í þennan sama ríkissjóð,
auknum greiðslum frá mönn-
um og fyrirtækjum, sem gætu
innt greiðslur af hendi vegna
þess að atvinna væri en ekki
atvinnuleysi. Ef um útgjöld
væri að ræða þá aflar ríkið
þess fjár hjá landsmönnum
öllum m. a. sjómönnum. (En
auðvitað ætti að afla þess hjá
stórgróðamönnunum.) El* þá
ekki um annað að ræða en
að þær stéttir, sem eiga svo
mikið undir sjávarútvegin-
um, án þess þó að taka virk-
an þátt í honum, endur-
gjalda aðeins til útvegsins
hlut af þeim fríðindum, sem
hann veitir þeim.
Fiskábyrgðin
í fyrrahaust...
I fyrrahaust tók ríkissjóður
á sig ábyrgð á fiskverðinu svo
sem kunnugt er. Tryggði sú á-
byrgð rekstur flotans, sem ann-
ars hefði stöðvast.
Hvernig fór um þessa á-
byrgð? Málgagn heildsalanna,
Vísir, sagði fyrir skömmu, að
útgjöld ríkissjóðs vegna á-
byrgðarinnar myndu verða
um 70 milj. kr. Aðrir hafa
fleiprað á sama veg. Hið sanna
er, að útgjöld ríkissjóðs vegna
ábyrgðarinnar, sem eins og áð-
ur er sagt tryggði rekstur flot-
ans, mun nema sem næst 11
milj. kr. Aðeins ellefu miljón
krónur þrátt fyrir ýmsar erf-
iðar aðstæður, sbr. það, að
saltfiskverkun var mjög mikil
í fyrsta skiptið í mörg ár, sbr.
það, að seint var byrjað á sölu-
samningum og sbr. loks það,
að núverandi ríkisstjórn hefur
haldið mjög illa á afurðasölu-
málunum.
Skal nú rökstutt að útgjöld
ríkissjóðs munu að forfalla-
lausu ekki nema meir en 11
milj. kr. vegna fiskáhyrgðar-
innar.
Saltfiskurinn...
Heildarframleiðslan á salt-
fislci í ár mun nema 26000 til
28000 tonn. Að vísu hafa
skýrslur talið framleiðsluna
meiri, eii þær skýrslur stand-
ast ekki uppviktun þar sem
rírnun hefur orðið mikil. All-
ur þessi fiskur er seldur.
Mestur hlutinn hefur verið
seldur gegn frjálsum gjald-
eyri á kr. 1,60 til kr 1,95 pr.
kg. fob. 2500 tonn voru seld á
miklu meira verði — kr. 3,00
— pr. kg. fob. — gegn lírum.
Skv. upplýsingum fjármála-
ráðherrans, Jóhanns Þ. Jósefs-
sonar, nemur ábyrgðarverð
saltfisksins kr. 54.480.000,00,
en andvirði þess, sem selt hef-
ur verð, er kr. 44.150.000,00.
Mismunurinn, sem fellur á rík-
issjóð, er því kr. 10.330.000,00.
Hraðfrysti fiskurinn...
Heildarframleiðslan á hrað-
frystum fiski nam 1. sept.
rúmlega 24.000 toimum. Af
þessu magni er þegar selt á
fullu ábyrgðarverði um 18.300