Morgunblaðið - 17.03.2021, Side 7
MORGUNBLAÐIÐ MIÐVIKUDAGUR 17. MARS 2021 7VIÐTAL
var hægt að einbeita sér betur að því að endur-
skipuleggja og efla þann kjarna enn frekar sem
Valitor býr yfir og tryggja áframhaldandi góða
þjónustu við viðskiptavini. Við skoðuðum til
dæmis samninga við alla birgja og spurðum okk-
ur hvaða þjónustu við vildum kaupa og hvernig.
Við löguðum jafnframt fjármagnsskipan félags-
ins og breyttum 3,5 milljarða láni frá Arion
banka í hlutafé sem létti á fjármagnskostnaði. Þá
var yfirbyggingin of stór og boðleiðirnar of
margar en við einfölduðum það með breyttu
skipulagi.“
Var eitthvað eitt sem þessi skref áttu sam-
merkt?
„Já það má segja að það sé einfaldleiki. Við
áttuðum okkur á því að það þyrfti að einfalda
fyrirtækið, bæði inn á við og einnig út á við. Við
þurftum skýrari sýn á það hvað Valitor stendur
fyrir og hvernig við gætum sinnt viðskiptavinum
okkar betur. Það er enda helsta markmið okkar
að gera viðskipti með vöru og þjónustu sem ein-
földust fyrir kaupendur og seljendur enda starf-
ar Valitor á erlendum mörkuðum undir kjörorð-
unum: „We make buying and selling easy.“ Við
viljum gera það ferli þannig úr garði að við séum
næstum ósýnileg. Með því gerum við viðskipta-
vinum okkar kleift að sinna því sem þeir eru
bestir í. Það gerum við með því sem við erum
best í, þ.e. að veita þær lausnir sem starfsemin
byggist á, en eiga í nánu samstarfi við innlend
sem erlend fyrirtæki sem standa nær kaup-
mönnum í þróun sölu- og þjónustulausna.“
Fermetrunum fækkað gríðarlega
Endurskipulagningin birtist einnig í húsnæð-
ismálum fyrirtækisins. Þannig hefur nýttum fer-
metrum þess í höfuðstöðvunum í Hafnarfirði
fækkað úr u.þ.b. 4.000 í 2.000. En þar með er
ekki öll sagan sögð.
„Við erum einnig að fækka skrifstofunum í
Bretlandi. Höfum verið með skrifstofu í Glas-
gow, Bishop’s Stortford og Windsor. Við erum
búin að loka skrifstofunni í Glasgow og höfum
einnig sagt upp leigusamningi okkar í Bishop’s.
Við erum enn með húsnæði í Windsor en sjáum
fyrir okkur að breyta því talsvert og færa okkur
meira inn í skrifstofusetur eins og WeWork.“
Leituðuð þið utanaðkomandi ráðgjafar við
stefnumótun félagsins?
„Nei. Við ákváðum að gera þetta sjálf og horfa
inn á við. Við spurðum okkur einfaldlega hvað
við værum að gera rétt og hvað við þyrftum að
gera betur. Niðurstaðan varð sú að einfalda
fyrirtækið, staðla vöruframboð, auka skilvirkni í
gegnum frekari sjálfvirknivæðingu og auka
áherslu á samstarfsmódelið.“
En hvernig er að vinna að stefnumótun sem
þessari á tímum kórónuveiru þar sem fólk getur
varla komið saman í stærri hópum en kannski 10
manna?
„Það hefur verið mikil áskorun en áhugaverð.
Það hefur leitt til þess að við höfum horft á hluti
eins og fjarvinnustefnu fyrirtækisins, sem stjórn
hefur samþykkt. Í samráði við næsta yfirmann
getur starfsfólk ákveðið að vinna stóran hluta
vinnutímans heima. Það er einnig hluti af því að
undirstrika að eitt af grunngildum fyrirtækisins
er traust. Það snýr ekki aðeins að því að við-
skiptavinir okkar geti treyst okkur og okkar
starfsemi heldur einnig trausti milli fyrir-
tækisins og starfsfólks.“
Tap Valitor nam 1,5 milljörðum króna á síð-
asta ári. Hefur tekist að snúa fyrirtækinu við og
langvarandi tapi þess í hagnað?
„Reyndar er afkoman mun betri í fyrra en þú
nefndir ef horft er til áframhaldandi starfsemi.
Samkvæmt uppgjöri voru umskiptin í fyrra hins
vegar jákvæð um 8,5 milljarða, þrátt fyrir þær
áskoranir sem fylgdu kórónuveirunni. EBITDA
fyrirtækisins var neikvæð sem nam 39 millj-
ónum í fyrra en við sjáum að hún hefur reynst já-
kvæð í janúar og febrúar á þessu ári.“
Sjóðstreymið jákvætt
Verður hagnaður af starfsemi á þessu ári?
„Já, að minnsta kosti ef litið er til sjóð-
streymis. Afskriftir eru enn talsvert þungar hjá
okkur og hafa áhrif. Aðaláskoranirnar eru eins
og í fyrra faraldurinn og það mun ráðast talsvert
af þróun hans hvernig þetta spilast. Ég er aftur á
móti bjartsýn á að þetta muni ganga vel.“
Eru þetta hraðari umskipti en þið gerðuð ráð
fyrir?
„Já, ég held að það sé óhætt að segja það.
Rekstrarniðurstaðan í fyrra var það að minnsta
kosti og það er í raun merkilegt í ljósi þess að
veltan dróst saman um tæpa tvo milljarða og
nam tæpum 14 milljörðum króna.“
Er staða fyrirtækisins þá sterk þrátt fyrir hin
miklu skakkaföll á síðustu árum?
„Ég leyfi mér að fullyrða að Valitor hafi ekki
staðið betur í langan tíma og eiginfjárstaðan er
sterk. Valitor er því vel búið undir framtíðina.
Það er nauðsynlegt enda stórar áskoranir fram
undan. Við þurfum að auka sjálfvirkni og styrkja
innri viðskiptamannakerfin hjá okkur. En við
vitum hvert við viljum stefna og starfsemin er
mun einfaldari en áður. Í því felast miklir styrk-
leikar til að sækja fram.“
Evrópa hluti af heildinni
Af milljörðunum 14 sem fyrirtækið velti í
fyrra komu um 1.200 milljónir frá starfseminni í
Bretlandi. Eru sóknarfæri í umsvifum fyrir-
tækisins á erlendri grundu?
„Það eru áskoranir þar eins og hér heima.
Brexit hefur áhrif og við eigum eftir að sjá
hvernig það mun lenda varðandi starfsemina í
Bretlandi. Á grundvelli þeirra leyfa sem við er-
um með í dag erum við með leyfi til þess að
starfa á öllu Evrópska efnahagssvæðinu og inni
á breska markaðnum. Þannig getum við keppt á
öllum þessum mörkuðum.“
Og er nálgun ykkar á þessa markaði öll hin
sama?
„Við höfum aðallega einbeitt okkur að
greiðsluþjónustu á sölustað (posaþjónustu) á
breska markaðnum. Sú þjónusta hefur auðvitað
orðið fyrir höggi í faraldrinum og netviðskiptin
sótt í sig veðrið. Við náðum hins vegar þeim
áfanga nýlega að geta boðið upp á sama vöru-
framboð á Íslandi og í Bretlandi. Á Íslandi höf-
um við um árabil boðið posaþjónustu og marg-
víslega greiðsluþjónustu á netinu. Síðarnefnda
þjónustan er sú sem við ætlum því að leggja
meiri áherslu á í Bretlandi í framhaldinu,“ segir
Herdís. Þá bendir hún einnig á að það kalli á
nokkuð ólíka nálgun að starfa á markaði eins og
þeim íslenska þar sem Valitor er gríðarlega
sterkt vörumerki og þekkt samanborið við það
að vera á breska markaðnum þar sem aðeins um
2% fólks kannast við vörumerkið.
„Það má spyrja sig hvaða ákvörðun réð því að
Valitor ákvað að sækja inn á breska markaðinn
sem er mjög þroskaður á þessu sviði og mörg
stór og öflug fyrirtæki þegar að keppa þar.“
Sóknarfæri þrátt fyrir allt
En eru þá ekki sóknarfæri á þeim markaði?
„Jú, ég held að þau séu klárlega til staðar en
það þarf að velja mjög nákvæmlega hvar eigi að
sækja fram. Það þýðir ekki að skjóta í allar áttir.“
Nú þegar fjártækninni fleygir mjög hratt
fram má spyrja hvort Valitor sé ekki undir stöð-
ugri ógn um að verða undir í samkeppni þar sem
stórir tæknirisar gera sig sífellt meira gildandi?
„Það eru ógnir og tækifæri á þessum markaði.
Valitor er fjártæknihús og við vinnum að mörg-
um stórum verkefnum í samstarfi við innlend og
erlend fyrirtæki. Þar má nefna samstarf við ís-
lensku bankana um að innleiða Apple Pay, sam-
starf við önnur hugbúnaðarhús og fleira. Við er-
um sífellt að þróa lausnir fyrir okkar viðskipta-
vini og erum þátttakendur í hinni öru þróun –
ekki síst með samstarfi við önnur öflug og spenn-
andi fyrirtæki. Það þarf að hafa í huga að grunn-
kerfi Valitor eru skalanleg og þróun þeirra hefur
tekið mið af því að áframhaldandi breytingar
verði í greiðsluþjónustu. Markaðurinn er kvikur,
við erum í samkeppni hér á landi sem og annars
staðar. Það eru fyrirtæki í samkeppni við okkur
sem eiga öfluga bakhjarla í eigendum sínum sem
hyggjast styðja þau til vaxtar. Á sama tíma erum
við í söluferli sem felur í sér ákveðna óvissu. Ég
hef hins vegar sagt við starfsfólkið að við þurfum
ekkert að óttast. Sennilega verður Valitor selt til
öflugs fyrirtækis sem hefur í hyggju að styðja
enn frekar við vöxt þess.“
Ætlar að taka næsta hálfleik
Ætlar þú að leiða fyrirtækið í gegnum sölu-
ferlið?
„Söluferli félagsins er í gangi og ég er forstjóri
félagsins.“
Telur þú að þú verðir forstjóri þess eftir að ný-
ir eigendur koma að því?
„Markmiðið er að Valitor verði framúrskar-
andi fyrirtæki á sínu sviði. Þegar nýir eigendur
koma að mun ég meta mína stöðu.“
En er söluferlið í fullum gangi núna?
„Faraldurinn setti auðvitað allt úr skorðum og
við höfum einnig verið að endurskipuleggja
fyrirtækið. Ég hef hins vegar trú á að þetta geti
gerst hratt þegar það gerist. Söluferlið er hins
vegar í höndum Arion banka og það er þeirra að
lýsa því hvernig það mál stendur.“
nni Valitor í vil
”
Í grunninn má þó segja að
það hafi skort skýra sýn á
hlutina. Það var verið að
vinna í of mörgu og á
sama tíma og ráðist var í
yfirtökur á fyrirtækjum
virðist ekki hafa tekist að
sameina fyrirtækin og
þau grunnkerfi sem þau
notuðu í eitt. Þau urðu í
raun dýrari í rekstri en þau
voru fyrir kaupin.
Morgunblaðið/Árni Sæberg