Rödd Reykjavíkur - 30.07.1936, Síða 2

2
RÖDD REYKJAVÍKUR
Það er ámælisvert, hv,ernig stöðugt fer í vöxt, að verk-
stjórar og forstjórar atvinnufyrirtækja nota aðstöðu sína
til þess að koma ættingjum sínum og venslamönnum að at-
vinnu þeirri, sem þeir eiga yfir að ráða, og bola þeim frá,
sem þurfa vinnunnar frekar með og eru máske fult eins
hæfir. Þetta gengur nú orðið svo langt, að menn þurfa að
vera „frændur einhvers frænda“, verkstjórans eða for-
stjóra»s, til þess að geta gert sér von um að fá atvinnu.
Tökum til dæmis símann síðan núverandi símamálastjóri
tók við, illu heilli, og líkt mun fara um póstvinnuna undir
hans stjórn. Sama gildir um bankana alla, Mjólkursam-
söluna, Alþýðubrauðgerðina, Sláturfélag Suðurlands o. fl.,
að skyldleikinn ræður meira um forgang til vinnunnar
heldur en hæfileikar og þörf. Og það er algengt, að hjón
vinni bæði fyrir háum launum við ýms opinber fyrirtæki.
Um einkasöluh ríkisins og skrifstofur þess er það kunnugt,
að tryggustu meðmæli þar eru kommúnismi.
En ámælisverðast gagnvart borgurum Reykjavíkur er
það, hvernig ættaklíkurnar hrifsa til sín bæjarvinnuna
meir og meir, vegna afskiftaleysis bæjarstjórnar eða borg-
arstjóra. Eg hefi áður bent á það, sem dæmi, hvernig
verkstjórinn við höfnina, Þorlákur Ottesen, hefir komið
venslafólki sínu að vinnu, og notið til þess meinleysis hafn-
arstjóra. Fóstri Þorláks, sem sagt er, að hann eigi að erfa,
á tvö íbúðarhús, og er þó stöðugt í vinnu, bróðursonur
konu Þorláks, gjaldkeri Dagsbrúnar, sem sagt er, að eigi
stóra jörð og talinn vel efnaður einhleypingur, vinnur þar
stöðugt, bróðir konu Þorláks komst þar að vinnu, og tengda-
sonur Þorláks fór að vinna við höfnina daginn eftir að
hann gifti sig. Pólitískir vinir Þorláks virðast ganga þar
fyrir vinnu, eða jafnvel ekki aðrir teknir, eins og t. d.
bróðir Jóns Axels Péturssonar, sem var fyrsti framkvæmda-
stjóri í Kaupfélagi alþýðu. Fánaberi Alþýðuflokksins hef-
ir komið sjúpsyni sínum, sem er 15 til 16 ára, þar að vinnu,
með fullu karlmannskaupi. Einnið er sérstaklega áber-
andi, hvernig vissir bílstjórar hafa haft stöðuga vinnu við
höfnina með bíla sína, dag eftir dag og ár eftir ár, með
40 til 50 króna tekjum á dag, en aðrir bílar frá Vörubíla-
stöðinni hafa enga vinnu fengið. Mun það ekki valda, að
bílstjórarnir eru pólitískir vinir og jábræður Þorláks Otte-
sen verkstjóra ? Hafnarstjóri þarf ekki að láta sér detta
í hug, að honum séu greiddar tugir þúsunda króna á ári
hverju, til þess að hann láti misnota svo vald sitt. Hann er
þjónn Reykvíkinga, og hann stækkar ekki við að nugga
sér upp við rauða ofbeldið.
Þó að eg í þetta sinn hafi sérstaklega gert hafnar-
vinnuna að umtalsefni, þá er líkt eða sama um aðra bæj-
arvinnu, Gasstöð, Rafstöð, sandnám, grjótnám, gatnagerð
og fleira, og mun eg ef til vill koma að því í næstu grein.
Allri vinnu, sem bærinn eða fyrirtæki hans hafa ráð
á, ætti að vera úthlutað af framfærsluráði, eftir tillögum
fátækrafulltrúanna. Þá gæti verið einhver von um að þeir
fengju vinnu, sem þurfa hennar helst með, og þá ætti að
vera hægt að útiloka ættarklíkurnar úr bæjarvinnunni.
Borgarstjórinn er sagður góður maður og friðsamur,
og svo mun um aðra bæjarfulltrúa sjálfstæðismanna, en
þeir hafa engan rétt til að sýna meinleysi að því er kemur
til málefna bæjarins. Þeir eru kosnir af Sjálfstæðisflokkn-
um eða mönnum honum fylgjandi, og fyrir þeim bera þeir
ábyrgð. Mönnum þarf að skiljast það, að ekki sé fyrsta
skilyrðið að nugga sér upp við rauða ofbeldið, til þess að
fá að vinna fyrir uppeldi sínu og sinna; hvítir menn eiga
að hafa forgangsrétt til allrar vinnu í bænum. Finni fjöld-
inn ekkert sjálfstæði í Sjálfstæðisflokknum, þá verður
Reykjavík bráðlega rauðu föntunum að bráð. Þar á að
gjalda auga fyrir auga og tönn fyrir tönn. Rauðliðar úti-
loka alls staðar hvíta menn frá vinnu; hví ekki að svara
þeim í sama tón? Og1 Vinnumiðlunarskrifstofuna og Ráðn-
ingarstofu Reykjavíkur á að leggja niður; þær gera bara
bölvun. Þeim 12 þúsundum króna, sem þær kosta á ári
væri betur varið til hjálpar atvinnulausum fjölskyldu-
mönnum.
Hannes Jónsson, Ásvallagötu 65.
Unglinga-
vinnan.
Bæjarsjóður og ríkissjóður lögðu nokkurt fé fram í
vor til unglingavinnu við Sogsveginn. Mér hafði skilist svo,
að vinnan ætti að vera handa þeim, sem þyrftu hennar
með, en síður handa þeim unglingum, þar sem framfær-
endurnir ættu miklar eignir og hefðu góð laun.
Eg sótti um þessa vinnu fyrir son minn, en fékk það
svar, að ,,því miður“ gæti hann ekki fengið vinnu vegna
þess, að aðrir ættu meiri rétt til hennar.
Eg sótti bæði til Vinnumiðlunarskrifstofunnar, svo-
kölluðu, og til Ráðningarskrifstofu Reykjavíkurbæjar, því
það getur verið hættulegt að styggja asnana, hvort eem
þeir eru hvítir eða rauðir; en árangurinn varð sami hjá
báðum. —
Nú hefi eg komist að því, að herfileg rangindi hafa
verið framin af báðum ráðningarstofunum, svo, að það er
næstum hægt að segja, að vinnunni hafi verið hnuplað
frá þeim, sem vegna fátæktar þurftu hennar með, handa
þeim, sem vel gátu komist af án hjálpar; og leiðinlegast
er, að þeir hafa notað þar áhrif sín, sem síst skyldi, stöðu
sinnar vegna.
Eg vil ekki láta ræna drenginn minn rétti hans, og
,ekki heldur aðra fátæka, sem líkt stendur á fyrir. Því
heimta eg, að gerð sé opinberlega grein fyrir ástæðum að-
standenda allra drengjanna, og að þeir drengir, sem órétti-
lega hafa verið teknir, verði látnir víkja fyrir þeim, sem
vinnunnar þurfa með.
Hannes Jónsson, Ásvallagötu 65.
Þrír kiðlingar.
Það skeði inni í Kringlumýri í vor, sem mun fágætt,
að geit fæddi þrjá kiðlinga, og lifðu þeir allir og þrífast
vel. Eigandi geitarinnar er fátækur verkamaður. Hann
hefir reynt að halda þessu happi sínu leyndu, vegna þess,
að, hann er á nálum um, að mjólkursölunefndin muni láta
setja á hann nýjan skatt með bráðabirgðalögum, ef hún
fréttir af þessu.