Ísland


Ísland - 08.11.1898, Blaðsíða 1

Ísland - 08.11.1898, Blaðsíða 1
ÍSLAND II. ár, 4. ársfj. Reykjavík, 8. nóv. 1898. 42. tölublað. OTTO WATHNE. f. 13. ág. 1843. d. 15. okt. 1898. I. Þessu erlenda nafni skal aldrei verða gleymt, í íslenzkum hjörtum það skal æ verða geymt, því sá, sem bar það, landið vort styrkti og studdi, og stórkostlegar götur til framfara ruddi. Þú sýndir oss að hér er til hamingja' og gull; að hér er meira' að finna' en tóma geitarull. Þú kendir oss að grafa upp gullið hjá oss sjálfum og gæfu að finna víðar en suður og vestur i álfum. Af hafguðinum tókstu á fjörðum vorum völd, þú vissir margan fjársjóð er huldu Ægis tjöld, en fyrir' þér Ægir þorði' ekki fénu að halda, af fúlgu sinni varð hann þór drjúgum skatt að gjalda. Þú kendir oss það líka, að kúga hann til fjár, þú kendir oss að manndáð er betri' en vol og tár. Og ljúft var þér að högum vors lands sem bezt að hlúa. þess lands, þar bjó þín frændþjóð og helzt þú vildir búa. Vér teljum þig með oss, þó þér erlent rynni blóð í æðum. Það var göfugt og helgað vorri þjóð. Vér teljum þig með oss. — Þú varst tveggja landa sómi, og talinn muntu stórmenni að flestra manna dómi. II. Stóð hann forðum við stýrissveif, hló að hafróti, holskeflum freyðandi, ægði frá stjórnpalli unnum geysandi, brosti í kampinn að kyngi byljum, og rymjandi reiðarslögum. Þá var hann svipmikill sem sævarguðinn, þegar ljósbjarma af leyftrum brá yflr saltdrifið * sækonungs höfuð, og rödd hans þrumdi yfir rok og gný. Þá brann eldur úr augum hans, er trölleflda teygðu arma hrannir grenjandi móti heljarmenni, og hugðust draga hann í djúp til sín. En er léttar léku sér hafgúur brosandi í logni við borð á skeið, eða við strönd þar hann úti gekk, þegar blástjarnan brosti á himni, ¦— þá sló ánægju og yndisþokka yfir svipinn hans alvarlega, — þá var það auðsætt Sð hann elskaði þig, ógnþrungna, inndæla, eilífa haf! Og þar sem ástfaðmi öldnu fjöllin lykja ljúfling sinn um lognkvöld björt, Seyðisfjörðinn, — þar á fögrum stað tók hann sér bústað þann er bar af flestum. — Þar bar hann ægishjálm yflr Austurland. * * Sortnar í suðri. En við sólundir láta hafmeyjar hörpur falla. Og helmóðu á himin slær. En til Færeyja fara óðslega helfylgjur af hafi norðan. Og dimt dynur frá Dofra fjöllum sorgarlag. Og á Seyðisflrði hljóð koma úr hömrum: Hulda grætur. Grúflr yfir Bjólfi bleikur skuggi. •— Skyldi þá falla skriða á bæinn! — Þar féll skriðan, þung og alvarleg! Skip kom af hafi, Þar sást helfáni! Hljótt varð hvervetna, hver var kominn? Wathne — andvana til íslands heim! Barst það frá fjöru til fjallatinda, þaðan aftur til afdala; hrygð fylgdi hvervetna og hluttekning andlátsfregn Otto Wathnes. Fjallkonan faðmar þig sér fast að hjarta, blessun hennar og hjartkær kveðja frá háfjöllum og heiðum Noregs fylgi þér, Wathne! — Vertu nú sæll! III. Ég vildi óska, ættjörð mín, þú ættir marga slíka. þá greru' upp beru börðin þín, og bjarta hafið ríka þá veitti meiri auð og arð, þá ykist sæld í landi. En það, að fylla þetta skarð mun þykja nokkur vandi. Já, vandi er það, en viljinn er það vald, sem brautir ryður, sem hálfan þunga' í þrautum ber og þróttinn veika styður. — Með Wathnes dug, með Wathnes þor. og viljakraftinn sterka sem fyrirmynd, vor fjölgi spor til frama' og sæmdarverka. Guðm. Guðmundsson. BAÐHÚSIÐ verður fyrst um sinn opið aðeins þrjá daga í viku, sunnudaga, mið- vikudaga og laugardaga. Þó geta þeir sem æskja, fengið böð aðra daga, en þá verða þeir að hafa beðið um þau daginn áður, hjá H. Ó. Magnússyni Austurstr. 6. 113 Pað sé og veri það sem er, þltt sálnatal ei stoðar hér. Eg stend hér, sem þú sérð mig nú, og segi: Far, ef get'ur þú! Ég liefi sál að^svara til, ég sé á bók ei stafa skil; þú náðir mér af feigðar-flaki, ég ferst, ef nú þú sleppir taki; þú réttir hönd, ég hélt í fast, ég hlyti ella' að tortýmast Ear heill um sinn; ég hef þá trú mér hjálpi bæði guð og þú! AGNES Þín kinn er bleik og bráin föl, sem brjóst þitt veirú af sáferkvöl. BRANDUR Hvert hljómskært orð sem hamar slær og hjá mér tífalt bergmál fær. AGNES Ég búin bíð. BRANDUR Hvað, búin? .Til — AGNES (einbeitt) Að breyta sem ég á og vil! GERÐUR (kemur hlaupandi að garðshliðinu) Presturinn er floginn, farinn! Fram úr giljum, skútum, haugum, kemur her af dvergum, draugum dimmum, ljótum, stórum, smáum, 114 teygja sig af tindum háum. Augun eru úr mér barin, öll er sálin tröllum gefin, en þó ég sé mulin, marin, mun ég ekki telja skrefin. BRANDUR Heldur vilt fer hugur þinn, hjá þér stendur presturinn! GERÐUR Ekki þú, ég á við prestinn. Ofan beint frá Svartatindi haukinn sá ég svífa í vindi; sá hann girtan söðulreiði, sá hinn trylta vængj ahestinn fljúga burt með bygðarprestinn, berja væng í grimdarreiði. Ljóta kirkjan liggur auð, lokuð aftur, myrk og dauð; aldrei byggist aftur sú, öldin minnar kemur nú: Þarna! Hérna, horfðu á! Hyllir undir prestinn, sjá! tröllaukinn í töfrahökli tvinnuðum úr smoltum jökli. Viltu koma? Komdu þá! Kirkjan hin er lögst í dá; kenningin hjá klerki þeim, kveður við um allan heim. BRANDUR Hygstu mig í heiðni villa, hjáguðsbarn, og galdri trylla? 115 GERDUR Hjáguð? Hvað, er hjáguð til? Hjáguð? Jú, ég veit og skil: Ungur, lítill, aldinn, hár, oftast gyltur, skrítínn, smár. Hjáguð? Líttu' áhana~þarna! Heldur hún ei á gulli barna? Hreifist þar ei hönd og fótur? Lín og fat er lipurt undið, laglega felt og smelt og bundið; strangan mjúkt hún mundu vefur mundi það ei barn, er sefur Hjáguð; maður! Hann er ljótur? AGNES (til Brands) Bið og hrópa! Hræðslan tárið hefur mér af auga brent. BRANDUR Agnes, sérðu ógnar-fárið? Annar hofur þessa sent! GERÐUR Heyrðu, heyrðu, klukkur kalla kirkjufólkið upp til heiða! Hópar stefna fram til fjalla, fylkja sér um veginn breiða. Flögðin, sem hinn kristni klerkur kvað í sjóinn, ganga aftur. Sérðu' ei ótal álfa og púka, upp þeir gröfum sínumljúka, þeim sem læsti kynja-kraftur klerksins, sem var haldinn sterkur. 116 Grafir ei né höf þeim halda, horfðu' á svipi, vota, kalda. — Svei, svei, útburð sé ég þarna sópa frá sér moldarhnausi; heyr þá masa: Mamma, pabba! Menn og konur svara, rabba; eins og gráti ungra barna ansa mennskir drauga rausi; bygðar-konan króa-kauðann kjassar upp við brjóst sitt dauðann; — aldrei með svo hreyknum hausi hún með barn til skírnar fór. Burtför prests er bylting stór! BRANDUR Vík þú burt! — En verra nær sé ég annað — GERÐUR Heyr! Hann hlær, hann, sem situr þar við veginn, bak við hólinn hinu megin; hver ein sál, er fer til fjalls færð er inn í bækur karls; öll hjá honum lendir lestin. Ljóta kirkjan liggúr auð lokuð aftur, myrk og dauð. Haukurinn flaug til hafs með prestinn! (Stökkur yfir hlið og hverfur íurðinni. Þögn). AGNES Komum, nú er hvíldar skeið.

x

Ísland

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ísland
https://timarit.is/publication/30

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.