Morgunblaðið - 08.04.1960, Side 3

Morgunblaðið - 08.04.1960, Side 3
Pöstudaeur 8. apríl 1960 MORGUNBLAÐIÐ 3 TJ0 0.0 0 0 0 >0Í0 0 0 0^ 000- 0 0-0 0'0 0 0 00 0 0 0 0 00 | Arni Erawmsson horfir áttræuuui augum út um gluggann. borga honum skuldina, en þá hitti ég annan mann og keypti aftur vín. Svo fór ég til kunn- ingja míns daginn eftir og tjáði honum alla málavexti, og að ég gæti ekki borgað honum fimmtíu krónurnar að sinni, en ef hann vildi umlíða mig með glöðu geði, þá skyldi ég heita því að drekka ekki næstu fimm árin. En ég sveik það, því ég hætti ekki að drekka í fimm ár — heldur í ellefu ár! — Kvenfólkið hlýtur að hafa verið skotið í þér. — Af hvérju? — Þú hefur einkennileg augu. — Þú meinar hvíta hringinn utan um augasteininn. . Já, þær sögðu, að ég hefði falleg augu, og Jóhannes Kjarval, sem er sveitungi minn, sagði eitt sinn, að augun í i.nér væru eins og í Einari Ben Þetta er víst mjög sjaldgæft, en hvort það er fallegt verða aðrir að dæma um. Þar sem pú hefur auga fyrir sérkennum, er bezt að ég sýni þér fingurna á mér. Sjáðu, ég er með tvær löngu- tangir á hvorri hönd. — Þú meinar, að baugfingur og langatöng séu jafnlangar? — já, ég er ekki vanskap- aður. — Þetta er nú samt ein- k<mni'egt. -— Ætlarðu að tala við mig?, sagði gamli maðurinn, þegar hann var kominn í sloppinn. — Já, ert þú ekki Arni Erasmusson, húsasmíðameist- ari, og verður áttræður átt- unda apríl? — Sá er maðurinn En ég hef verið hálflasinn undan- farna daga og er ekki vel upp- lagður. — Hann hefur verið með þrjátíu og níu stiga hita i nokkra daga, segir frúin í hús inu, dóttir hans, en hann er betri í dag. — Ég fæ mér bara pela, segir gamli maðurinn, þá verð ég líflegri — ég hef gott af því. Eftir að gamli maðurinn hafði fengið sér pela, tók ég upp blað og skriffæri. — Hvað ætlarðu að skrifa, spurði hann? — Eitthvað — um starf þitt, eða það sem þér dettur í hug. — Á ég þá ekki að lofa þér að heyra vísu? .— Ertu skáld? — Það getur ekki heitið. Ég var einu sinni svo vitlaus að gefa út hundrað stökur. En ég var svo heppinn, að enginn skrifaði um hana. Það voru nokkrar vísur, sem ég hefði ekki átt að hafa í henni. .— Voru það klámvísur? — Nei, því var nú ver. Bók- in hét „Flugur“, en ég man ekki, hvenær hún var gefin út. Ein vísan er svona: Gráttu ekki gengin spor, gleðin á við betur. Alltaf kemur eitthvert vor eftir kaldan vetur. ■— Finnst þér hún slæm? .— Nei, alls ekki. — Þá ætla ég að lofa þér að heyra aðra. Hún er ekki góð eins og þú heyrir. Vorið stráin vekur blítt, vísdóm háan metur. Allir þráum eitthvað hlýtt eftir dáinn vetur. — Endarðu allar vísur á vet ur? — Nei, en andinn kemur oft yfir mig, þegar vetrinum er að ljúka. Það er bezt, að ég lofi þér að heyra eina um hjart að í mér. Ég var á Hvíta-band inu fyrir tveimur árum, og læknarnir sögðu, að það væri leit að sjötíu og átta ára göml um manni, sem hefði jafn gott hjarta. — Gott hjarta? Ég meinti sterkt hjarta. Og ég svaraði með þessari stöku: „Þú ert ekki skógar- þröstur” Engu kvarta yfir ber, andinn skartar fagur, meðan hjartað í mér er eins og bjartur dagur. — Á ég nú ekki að hætta þessu? — Má ég reykja? — Já, gjörðu svo vel — þó ég sé hættur. — Takk. — ja, sumír segja, að það sé merki um dulargáfur. — Hefirðu orðið var við eitt hvað svoleiðis? — Já, því neita ég ekki. Segðu mér eitthvað. ★ Það, sem ég ætla að segja þér, gerðist árið 1899. Ég var þá á skútu frá Reykjavík. For feginn, því það tekur um sex tíma að ganga sandinn. Eftir að ég skildi við Einar með mikilli vináttu hélt ég áfram sem leið liggur yfir Kælaranna í Alftaveri og hugð ist ná Þykkvabæjar-hjáleigu og gista þar yfir nóttina hjá bróður mínum, sem þar bjó. Þá heyri ég að sagt er: — Ætl- arðu ekki að fara til hans Bjarna í kvöld. Bjarni Sverr- isson, er heima átti í Skálmar- bæjarhrauni, var sá eini sem um var að ræða. Góður vinur minn. En það var talsvert úr leið og ég hélt því áfram göng- unni með pokann minn. Þá er aftur sagt: — Ætlarðu ekki til hans Bjarna — og — þú verð- ur að fara til hans Bjarna í kvöld. Þá lét ég segjast af fyrri reynzlu og sneri við að Kælurunum, en ég var þá kom inn langleiðina að Þykkvabæj arhjáleigu. Þegar ég kom. á móts við Holt, kom mér í hug að fá þar lánaðan hest til að stytta leið- ina! Ég hélt því heim að bæn- um og bankaði á dyrnar. Hús móðirin, sem ég þekkti vel, kom til dyra. Mér virtist hún etthvað döpur, svo ég segi við hana. — Ertu nokkuð lasin? Ekki ég, svaraði hún, en dótt ir mín liggur fyrir dauðanum. Hvað er að henni? spyr ég. Hún er með hálsbólgu, segir konan. Þá man ég eftir terpen- tínunni í pokanum og minntist þess að hafa heyrt, að hún væri góð við hálsbólgu. — Má ég sjá stýlkuna? spyr ég. Þegar ég kom að rúminu hennar brá mér í brún. Barnið lá þarna með opinn munninn, stokkbólgið og virtist vart draga andann. Eg komst í ein- hvers konar leiðslu, svo ég vissi varla af mér, og ég heyrði sjálfan mig segja eins og í þoku: — Ljáðu mér skeið. Þegar húsmóðirin fékk mér skeiðina helti ég 2—3 dropum af terpentínu í hana og lét þá leka ofan í kverkarnar á stúlk unni. Síðan rjóðaði ég allan hálsinn. Er þessu var lokið fékk lán- aðan hest og gisti hjá Bjarna um nóttina og hélt svo áfram að Nýja-Bæ um morguninn, skilaði hestinum í Holti, en þar biðu mín þær gleðlegu fréttir að stúlkan, sem áður var ekki hugað líf, væri á góiS um batavegi. Svo er þessi saga ekki lengri. Þú getur séð að allt hjálpaðist að, svo ég kæmist STAKSIEINAR -_ * Rætt við Arna Erasmusson, áttræðan — Ég hætti að reykja á spít- alanum, þá var ég búinn að reykja síðan um fertugt. — Hvers vegna hættirðu? — Það má ekki reykja á spítala, eins og þú veizt. Ég reykti nú samt fyrst. Svo kom hjukrunarkonan og fann lykt- ina. Eruð þér að reykja, sagði hún. Já, sagði ég. Það leyfum við ekki, sagði hún. Sérðu skógarþrestina í tréinu fyrir utan opinn gluggann, sagði ég, þeir flýja ekki reykinn, sem kemur út um gluggann, og syngja allan daginn. Þú ert ekki skógarþröstur, sagði hún. En má ég ekki reykja eina pípu, þá skal ég aldrei reykja framar, sagði ég eins og krakk arnir. Svo reykti ég eina pípu og hef ekki reykt síðan. Það eru bráðum komin tvö ár. — En finnst þér sopinn góð- ur? — Já, hann er góður í góð- um hópi, en ég drekk lítið. Einu sinni fékk ég lánaðar fimmtíu krónur hjá kunningja mínum. Þá var ég milli tví- tugs og þrítugs. Ég keypti vín fyrir peningana. Daginn eftir lagði ég af stað með aðrar fimmtíu krónur og ætlaði að eldrar mínir bjuggu í Nýja- Bæ í Meðallandi, og varð ég allt í einu gripinn sterkri löngun til að sjá þau. Ég lagði svo af stað gangandi með poka á bakinu. Þegar ég var á leið- inni út úr bænum, var allt í einu sagt við mig: — Ætlarðu ekki að kaupa terpentínu. Eg sneri við, en sá engan mann og hélt áfram með pok- ann minn. Þá heyrði ég aftur sama: — Ætlarðu ekki að kaupa terpentínu. En ég sá engan mann frekar en í fyrra skiptið ,en hugsaði að bezt væri að snúa við og kaupa terpentínu — ef ásókninni linnti. Eftir að ég hafði keypt ter- pentínuna og stungið í pokann lagði ég enn af stað og segir ekki af ferðum mínum fyrr en ég var kominn auatur í Vík í Mýrdal. Þar hitti ég mann að nafni Einar Hjaltason, og bauð hann mér að ríða með sér yfir Mýrdalssand. — Ég er að fara á fjöru, sagði hann, seztu á bak. Þetta sagði hann bara til að gera mér greiða. Hann átti í rauninni ekkert er- indi. En ég varð alls hugar ÚKi I að Holti í tæka tíð með ter- pentínuna. Ég hef oft orðið þess var að mér hefur verið stjórnað af huldum öflum. — Jæja, þakka þér fyrir sög una, en segðu mér að endingu, hvar og hvenær þú ert fædd- ur, svo enginn geti sagt, að þetta sé ekki afmælisgrein. Ég er fæddur á Syðri-Steins mýri á Meðallandi i Vestur- Skaftafellssýslu, áttunda apríl árið 1880 klukkan fimm. Faðir minn var Erasmus Arnason frá Botni í Meðal- landi, en móðir mín Margrét Jónsdóttir, Jóns Ingimundar- sonar frá Leiðvelli. — Þú hefur víst byggt mörg merkileg hús hér í bæ. — Já, síðast byggði ég ofan á Sveins Egilssonarhúsið á milli Hvérfisgötu og Lauga- vegar. Annars langaði mig til að verða sýslumaður, þegar ég var strákur. En ég held að ég hafi verið heppinn að verða ekki sýslumaður, heldur tré- smiður. Það átti vel við mig. Ég útskrifaði alls 11 lærl- inga. Allt góða og nýta drengi, sem koma fram við mig eins og beztu synir í ellinni. — Vertu blessaður. Skaðlegur málflutningur Á því leikur naumast vafi, að fregnir hafa borizt til Genfar af dylgjum Þjóðviljans og Tímans um það að hafnar væru bolla- leggingar hér heima um undan- hald í landhelgismálinu. íslend- ingar geta áreiðanlega sagt sér það sjálfir, hversu heppilegar slíkar fregnir séu fyrir aðstóðu okkar á ráðstefnunni. Fram hjá þeirri staðreynd verð ur ekki gengið, að málflutningur Tímans og Þjóðviljans er mjög skaðlegur. Hann getur ekki orð- ið hinum íslenzka málstað til liðs. Þvert á móti hlýtur hann að verða okkur til ógagns. Það þarf vissulega mikið á- byrgðarleysi til þess að hefja inn- byrðis deilur og illindi á jafn örlagaríkri stundu og við stöndum á nú í baráttunni fyrir vernd fiskimiða okkar. Tímabundin kjaraskerðing Ólafur Björnsson, alþingis- maður, flutti mjög ítarlegar og athyglisverða ræðu við 2. umr. stjórnarfrumvarpsins um tekju- skattslækkun í efri deild Alþing- is. Minntist hann þar m. a. á það, að efnahagsmála sérfraeðingar vinstri stjórnarinnar hefðu sagt þjóðinni, að hún hefði lifað um efni fram og kæmist ekki hjá því að skerða kjör sín nokkuð um skeið. Um þetta komst Ólafur Björns- son m. a. að orði á þessa leið: „Vitanlega væri það alveg úr lausu lofti gripið að kenningin um nauðsyn kjaraskerðingar um stundarsakir væri eitthvað nýtt, sem komið hefði eins og þruma úr heiðskíru lofti yfir þjóðina að loknum kosningum. Það væru ekki eingöngu núverandi stjórn- arflokjkar, heldur jafnvel ukki síður núverandi stjórnarandstæð ingar, sem búið hefðu þjóðina undir slíkt, jafnvel löngu fyrir síðustu kosningar. Þannig hefðu þeir t. d. látið útbýta á þingi Alþýðusambands íslands í nóv- ember 1958 skýrslu um ástandið í efnahagsmálum þjóðarinnar, sem samið hafði Torfi Ásgeirs- son, einn helzti efnahagsmála- ráðunautur vinstri stjórnarinnar. Þar hefði hann m. a. komizt svo að orði, eftir að þróuninni hefði verið lýst: „Sé horft fram á við, þá er aug ljóst mál, að þetta lántökuskeið er senn runnið á enda, og við blasir tímabil, þar sem þjóðin í stað þess að hafa til ráðstöf- unar allt verðmæti sinnar eigin framleiðslu og að auki 5—10% af erlendu fé, aðeins hefur til umráða eigin framleiðslu að frá dregnum vöxtum og afborgnum hinna erlendu lána“. Skattalækkun hinna i.ejs. tekjulágu ' * * * * 0-0-0'0 0 0 0 0.0>**m0-0-0 0 0 0 0 0 0 0 0-0^00.0.0--^mm00-0000 +0000+**,* Kommúnistar og Framsóknar menn halda áfram að fjölyrð; um, að afnám tekjuskattsins a almennum launatekjum sé fyrs og fremst í þágu efnafólksins þjóðfélaginu. Á það hefur þ< verið bent, að hjá tekjulági fólki fellur tekjuskatturinn ger samlega niður. Ólafur Björns. son benti á það í ræðu sinni efri deild Alþingis í fyrradag ai með skattalækkun væri ekk hægt að bæta hag þeirra, sen hefðu svo lágar tekjur að þei greiddu enga skatta. Því fólk yrði að hjálpa með öðrum ráð um, og það hefði ríkisstjórnii meðal annars gert með nýgerð- um breytingum á tryggingarlög. gjöfinni.

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.