Morgunblaðið - 11.06.1985, Page 34

Morgunblaðið - 11.06.1985, Page 34
34 MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 11. JÚNf 1985 Útgefandi Framkvæmdastjóri Ritstjórar Aöstoöarritstjóri Fulltrúar ritstjóra Fréttastjórar Auglýsingastjóri hf. Árvakur, Reykjavík. Haraldur Sveinsson. Matthías Johannessen, Styrmir Gunnarsson. Björn Bjarnason. Þorbjörn Guömundsson, Björn Jóhannsson, Árni Jörgensen. Freysteinn Jóhannsson, Magnús Finnsson, Sigtryggur Sigtryggsson, Ágúst Ingi Jónsson. Baldvin Jónsson. Ritstjórn og skrifstofur: Aðalstræti 6, sími 10100. Auglýsingar: Aö- alstræti 6, sími 22480. Afgreiösla: Kringlan 1, sími 83033. Áskrift- argjald 360 kr. á mánuöi innanlands. I lausasölu 30 kr. eintakiö. Almætti mannsins Isjónvarpsviðtali á dögun- um komst Kristján Ál- bertsson, rithöfundur, sem fæddist 1897, svo að orði að honum þætti sem hann hefði lifað þrjár aldir. Hina fyrstu fyrir styrjöldina sem hófst 1914, aðra árin milli stríða og hina þriðju eftir síðari heims- styrjöldina. Kristjáni þóttu árin fyrir 1914 skemmtilegust þegar hann leit til baka. Hann minntist þess að þá hefði ríkt friður í Evrópu í heila öld, eða frá lyktum Nap- óleons-stríðanna, menning, listir og vísindi hefðu blómstrað í bjartsýni sem sótti styrk sinn í hinn langa frið. Þessi ummæli hins aldna og lífsreynda manns stangast í veigamiklum atriðum á við þær hugmyndir sem sam- tímamenn hafa um sjálfa sig, að aldrei hafi mannkyni mið- að jafn óðfluga fram á veg og eftir síðari heimsstyrjöldina, þegar tæknihæfileikar mannsandans og auðlegð jarðar hafa verið nýttar til hins ítrasta og mannkynið er að verða að einni heild fyrir tilstyrk byltingar í upplýs- ingatækni. Kristján Alberts- son vísar til þess tíma, þegar menn voru enn að feta sig áfram á braut hins óþekkta og vissu að þeir stóðu á mörk- um þess að ná fullu valdi á tækninni sem leitt hefur til hinna stórstígu breytinga síð- ar á 20. öldinni. Séra Heimir Steinsson vík- ur að þessu sama efni í sunnudagshugvekju Morgun- blaðsins og segir meðal ann- ars: „Megineinkenni þeirra lífsviðhorfa, sem settu svip sinn á framanverða 20. öld, var sannfæringin um það, að manninum væri í raun fátt eitt ómattugt. Þessi almætt- ishyggja hefur beðið skipbrot. Það er mjög að vonum. Trúin á takmarkalausa framfara- hæfni mannsins og mannlegs samfélags var byggð á sandi. Leitun mun að öðrum eins sjálfsblekkingum og þeim, er einkenndu hin ýmsu „vísinda- legu“ viðhorf undangenginna mannsaldra. Nú standa þær blekkingar á berangri í óvið- felldinni nekt menningarlegr- ar lágkúru, trúarlegs glund- roða, þjóðfélagsupplausnar og náttúruspjalla." Á þeim þremur öldum, sem Kristján Albertsson talaði um þegar hann leit yfir eigið æviskeið, hefur hraði tímans aukist jafnt og þétt, ef svo má að orði komast, og það orðið æ erfiðara fyrir manninn að fylgjast með hvað þá heldur að varðveita það sem áunnist hefur. Of lítið er gert af því að staldra við og meta það sem um er rætt í ljósi fortíðarinn- ar, átta sig á því hvort þráin eftir nýjungum og viðleitni til að sanna almætti sitt sé ekki á stundum beinlínis skaðleg og oft eftirsókn eftir vindi. Séra Heimir Steinsson mælir með hófsemi í hug- vekju sinni og segir á einum stað: „Meginmarkmiðið er að halda í horfinu, en forðast það ofdramb, sem er and- stæða hófstillingarinnar og leiðir menn og þjóðir til falls.“ Þessi boðskapur verður ekki nægilega oft ítrekaður. Maðurinn er ekki almáttugur og verður það ekki, sama hve vel hann getur hagnýtt vís- indi og tækni. Gleymist þessi einfalda staðreynd er voðinn vís. Hófsemi í orðum I* almennum umræðum og kröfugerð hvers konar er nauðsynlegt að þeir sem fremstir standa gæti hófsemi í orðum. Mörg dæmi eru til um það, að ógætilegur mál- flutningur hefur gert illt verra og tafið fyrir því að brýn verkefni fengju úrlausn. Nú síðustu daga hefur verið skýrt frá því af hálfu þeirra sem vilja bæta kjör fóstra að það ríki „neyðarástand" í dagvistarmálum barna í Reykjavík vegna launakjara starfsfólksins. í sjónvarps- fréttum var á föstudagskvöld- ið leitast við að rökstyðja „neyðarástandið" og andmæla yfirlýsingum Ragnhildar Helgadóttur, menntamála- ráðherra, á Alþingi þess efnis að hér væri of fast að orði kveðið. Um það er óþarfi að deila, að vandræði skapast á dag- vistarheimilum eins og í frystihúsum ef enginn fæst til að vinna þar vegna lágra launa. En að tala um „neyðar- ástand“ á dagvistarheimilum í Reykjavík er orðum aukið. Hvaða orð skyldu þeir, sem telja þetta ástand neyð, nota um ástandið í Eþíópíu eða Bangladesh? KRAKKARNIR í Á HÚSAVÍK HEI A barna- heimilinu eru um 120 börn „BESTIBÆR er barnílesta barna- heimili landsins. Hér em um 120 börn, 80 á leikskóladeild og 40 á dagheimilinu," sagði Helga Stef- ánsdottir, forstöðukona barna- heimilisins Bestabæjar á Grænuvöll- um á Húsavík, í samtali við blaða- mann Morgunblaðsins. Börnin voru að fara út til leikja, gleði skein úr hverju andliti. „Ætlarðu að setja mynd af okkur í Moggann?" spurðu nokkrir hraustir strákar þegar þeir stilitu sér upp við forláta valtara, sem er vinsælt leiktæki á lóðinni. Við ját- uðum því og þá var auðsótt að fá að taka mynd og börnin stilltu sér stolt upp við valtarann. „Ég hef stundum sagt, að ef ekki er grátið meira á heimilum þá er ástandið gott/ skaut Helga inní. „A milli 60 og 70 börn eru á biðlista. Húsvískar húsmæður leysa vandann með því að skiptast á að gæta barna, þannig að ein gætir þeirra fyrir hádegi meðan önnur gætir þeirra eftir hádegi. Algengt er að konur hér séu í vinnu hálfan daginn," sagði Helga. — Hafið þið á Húsavík átt í erf- iðleikum með að fá fóstrur til starfa, eins og víða? „Nei, við höfum þvert á móti orðið að neita fóstrum um störf. Hér er enginn fóstruskortur. Sex fóstrur starfa á heimilinu, tæp- lega tvær á deild. Helst hefðum við viljað hafa tvær fóstrur á deild ásamt ófaglærðri, en menn hafa ekki vilja segja ófaglærðu fólki upp. Við erum með aðstoð við þroskaheft börn, þannig að þau þurfa ekki að sækja aðstoð til Reykjavíkur. Ásdís Hallgríms- dóttir, fóstra, hefur haft veg og vanda af þessu starfi í tengslum við Kjarvalshús. Þetta hefur gef- Útflutningsverðmæti milljörðum minna — þeirri staðreynd stöndum við frammi fyrir þegar rætt er um nýja kjara- samninga, segir fram- kvæmdastjóri Vinnuveitenda- sambandsins VERÐMÆTI heildarútflutn- ings landsmanna var 186 milljónum bandaríkjadala, eða 7,7 milljörðum króna, minna í fyrra en það var 1980. Verðmæti sjávarafurða hefur dregist enn meira sam- an. Það var 197 milljónum bandaríkjadala, eða rúmlega 8 milljörðum króna, minna í fyrra en 1980. Þetta kom fram í samtali sem Morgun- blaðið átti við Magnús Gunn- arsson, framkvæmdastjóra Vinnuveitendasambands fs- lands, í framhaldi af tillögum VSÍ um gerð nýrra kjara- samninga og ramma þeirra. Þessar upplýsingar hefur VSÍ lagt fram í viðræðum sínum við aðild- arfélög og -sambönd ASÍ um nýja kjarasamninga á undanfornum dögum og vikum. VERÐMÆTI UTFLUTNINGS (f.o.b. í milljónum dollara 89 18 á ársver < $ \ s 8250 7832 \ 64 56 i 65 “ f 425 6086 Útflutningur alls 651 791 931 903 677 745 745 Ýmislegt — I Iðnaöarvörur----- I Búvörur - Sjávararvörur---- Nettó vaxtagjöld —j- 58 202 I 174 144 % 1978 1979 1980 1981 1982 1983 1984

x

Morgunblaðið

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.