Heimskringla - 30.10.1935, Síða 1

Heimskringla - 30.10.1935, Síða 1
L. ÁRGANGUR WINNIPEG, MIÐVIKUDAGINN, 30. OKT. 1935 NÚMER 5. Um Afríkustríðið Deilan harðnar ÍFrá London bárust fréttir í gær um það; að horfurnar um frið í Norður-Afríku, væru nú minni en áður. Mussolini dreg- ur ekkert úr kröfum sínum og heldur sér við friðarskilmála þá er hann bauð, og sendi Frökk- um fyrir viku síðan, en Bretar höfnuðu þá og gera enn. Ein krafa Mussolini var í því fólgin að Bre'tar fækkuðu herskipum á Miðjarðarhafinu. Svara Bret- ar henni með því, að efla flota sinn þar á ný að nokkru. Frið- artilraunimar virðast því úr sögunni sem stendur. Á fundi ÞjóðabandalagsinS s. 1. mánudag, var málið um við- skiftabann rætt og voru nálega allar þjóðimar með því, að það öðlaðist gildi á morgun (fimtu- dag). Um það hve langt bannið ætti að ná, voru samt ekki allar þjóðirnar sammála. Að banna vopnasölu var sjálfsagt og sam- þykt hispurslaust. En þó 35 þjóðir væru einnig með algeru verzlunarbanni, voru nokkrar er litu á það, sem ónauðsynlegt og vildu undanskilja ýmsar vörur. En sá skoðanamunur á ekkert skilt við það5 að andæfa bannstefnu Þjóðabandalagsins. Þjóðirnar, sem utan Þjóða- toandalagsins eru; virðast ekki mótfallnar stefnu þess. Banda- ríkin hafa tjáð sig hlutlaus með öllu um stríðið, og munu ekki torjóta reglur þær, er Þjóða- toandalagið skoðar nauðsynlegar til að aftra stríði. Japanir og Þjóðverjar hafa látið á sér heyra, að þeir myndu fara að dæmi Bandaríkjanna. Áhlaupi frestað Frá Eritrea í Afríku bárust fréttir s. 1. mánudag um það, að yfirhershöfðingi ítala í Af- ríku Pitro Badoglio, væri á leið til Róm. Fylgdi fréttinni, að svo hefði verið skipað fyrir, að í'talir frestuðu áhlaupi því, er þeir hefðu ákveðið, þar til að orðsending kæmi frá Róm um að fara af stað. Hverju þetta sætir vita menn ekki. Á suðurlandamærunum Á suðurlandamærum Blá- lands, kváðu ítalir í gær hafa vaðið nokkrar mílur áfram inn í land Blálendinga. Um mann- fall er ekki getið, svo að til orustu hefir ekki komiö. En haldi þeir lengra áfram er sagt, að þeir muni verða varir við Blálendinga. Er ætlað að þeir hafi leitt ítala þarna í gildru og muni ætla sér; að sækja að þeim þegar þeir séu komnir nógu langt. Það kvað vera gömul bardaga aðferð Blálend- inga, að ginna andstæðinga sína og koma þeim svo í opna skjöldu. Landið er fjöilótt og óslétt og afar ílt fyrir ókunn- uga, að ráða í hvaðan hætt- unnar sé frekast von. Mannfall mun ávalt 'talsvert meira af Blálendingum, en t- tölum, í skærum þeirra, en í- talir kváðu illa þola loftslagið þarna, og miklu fleiri deyja af völdum þeste, en ítalir láta uppi skátt. Að taka land þetta mun ekki reynast sá hægðarleikur, sem ítalir ætla. Bruni í Winnipeg Beach Eitt gistihús (Beach Hotel) og sex verzlunarhús brunnu til kaldra kola s. 1. fimtudag í Winnipeg Beach. Skaðinn er metinn $35,000. FRÚ JAKOBÍNA JOHNSON SEGIR FRÁ FERÐ SINNI Samkoma frú Jakobínu John- son í Fyrstu lútersku kirkju í gærkveldi, var hin skemtileg- asta. Sagði frúin frá ferðalagi sínu um landið, dvöl sinni á hinum og þessum stöðvum og því er henni kom fyrir sjónir. Af náttúrufegurð íslands var hún einkar hrifin; hvar sem hún kom, opnaðist skáldkonunni nýtt útsýni, nýr heimur, töfra og fegurðar. Að konia á suma sögustaðin, staðina, sem hug skáldkonunnar höfðu tengt ó- rjúfandi böndum vSð ísland hér í fjarlægðinni frá því, með því að lesa um þá, er óhætt að fullyrða, að djúp áhrif og ó- gleymanleg hafði á skáldkon- una. Eins og hún lýsti viðtök- unum heima, góðvildinni, gest- risninni og umönnuninni, brest- ur þann er þetta ritar orð að segja frá. Af kvæðum er hún orti á ferðalaginu las hún tvö eða þrjú á samkomunni. Séra B. B. Jónsson, D.D., setti samkomuna með nokkrum orðum itil skáldkonunnar. Eftir að hún lauk máli sínu, ávarpaði Jón J. Bíldf'ell, forseti Þjóð- ræknisfélagsins, hana, þakkaði skáldkonunni þjóðræknisstarf hennar og árnaði henni heilla. Kosningarnar á Englandi Kosningar fara fram á Eng- landi 14. nóvemtoer. Við stórkostlegum breyting- um er ekki búíst í þeim kosn- ingum. Þjóðstjórnin, undir for- ustu Baldwins, er álitinn býsna föst í sessi. Fylgismenn stjórn- arinnar á þingi eru nú 556, en annara flokka aðeins 59. Þó stjórnin tapaði því um 200 þing- sætum væri henni engin hætta búin. Aðal andstæðingur hennar í kosningunum verður verka- mannaflokkurinn. Þó nokkrir úr þeim flokki væru með í því að mynda þjóðstjórn, svo sem Ramsay MacDonald o. fl. klofn- eði verkamannaflokkurinn 1931; út af' því, og er enn skif'tur; þó nú kunni sá hlutinn, er ekki var með samsteypu, að vera eitthvað orðinn efldari en þá, er alls ekki búist við að hann sigri í þessum kosningum, sem fara í liönd. Liberalar er heldur ekki búist við að fái nema fáein sæti. Sá flokkur er víðast úr sögunni, nema í Canada. Þjóðstjórnin á Englandi hefir verið kölluð conservatíva-stjórn og má það til sanns vegar færa. Við atkvæða greiðsluna 1931, er 'talið að af þeim 14 miljón- um atkvæða, sem þjóðstjórninni voru greidd, hafi 12 miljón ver- ið greidd conservatívum. Og stjórnin má eins heita hafa ver- iö censervotíva stjóm, þó Ram- öay MacDonald væri fyrstu tvö eða þrjú árin, leiðtoginn. Helztu málin í kosningunum eru sögð vera utanríkismál. — Hvað gerist á fundum Þjóða- bandalagsins í Genf, vekur meiri athygli en nokkuð annað þessa stundina. Og þó stjórninni sé brugðið um það, að hafa ekki ráfðið bætur á atvinnuleysinu sem skyldi, er haldið, að það nái ekki nema að litlu leyti eyr- um kjósenda. Mussolini skamtar matinn Róm 29. okt. — Mussolini > hefir skipað að takmarka sölu á ýmsum matvörum, svo sem kjöti og fleiru til hvers heimilis eða einstaklings. Segir hann það nauðsynlegt vegna sam- iþýkjta Þjóðabandalagfeins um viðskiftabann. Ráðstöfun þessi gildir sex mánuði til að byrja með. VERÐUR NÆST SOCIAL CRE- DIT STJÓRN í MANITOBA? Þrátt fyrir hrakfarir þing- mannaefna Social Credit-sinna í sex kjördæmum í Manitoba í kosningunum 14. október, er félag þeirra nú (Social Credit League) í óða önn, að búa sig undir næstu fylkiskosningar. — Gerir félagið ráð fyrir að hafa þingmannsefni í hverju einasta kjördæmi í fylkinu. Kveður svo mikið að starf- semi félagsins, að John Bracken forsætisráðherra Manitoba kvað ekki farið að lítast á blikuna og mun vera farinn að hugsa um, að hafa fylkiskosningarnar fyr en við var búist. Að öllu eðli- legu fara þær fram 1937, en nú er spáð, að svo geti farið, að þær verði áður en^þessu ári er lokið, eða að minsta kosti snemma á komandi vori. Bracken lítur svo á, að því lengri tíma sem Social Credit sinnar hafi til undirbúnings, því hættulegri verði þeir sér. Og það mun mega til sanns vegar færa. Þinglið sitt kvað Bracken for- sætisráðherra hafa kallað til fundar í þessum mánuði. Þó hann hafi vanalega gert það áður en þing kemur saman, þykir það nú óvanalega snemt. En sjálfur ber forsætisráðherr- ann á móti því, að það komi nokkuð kosningum við. En hvað sem um það er, hafa Social Credit-sinnar ákveðið að í Manitoba skuli næsta glíma þeirra, verða háð um völdin. í vikulokin síðustu höfðu þeir stofnað 30 félög víðsvegar út um þetta fylki /til þess að starfa að’ kosninga undirbúningi. Og slíkum stofnunum fjölgar hér daglega. William Sanders, forseti So- cial Credit félagsins í Manitoba, er að takast ferð á hendur um fylkið til þess að stofna f'élög, er að kosninga-undirbúningi eiga að starfa. Kveðst hann ekki heim koma fyr en slík fé- lög séu komin á fót í hverju kjördæmi utan Winnipegborgar, en þau eru 45 alls. Bracken-stjórnin hefir engar ráðstafanir enn gert um auka- kosningar, og eru þó nú 3 þing- sæti óskipuð. Eru tvö þeirra í Winnipeg, er losnuðu, er J. T. Haig var skipaður senator, og Ralph Maybank kosinn liberal sambandsþingmaður í kosning- unum 14 október í Mið-Winni- peg kjödæmi hinu syðra. Þriðja f'ulltrúalausa kjördæmið er Gimli. Stjórnin á Spáni fer frá völdum Madrid, 29. okt. — Stjórnin á Spáni fór frá völdum í dag. Einn þingmanna hafði borið þá kæru á stjórnina, að hún hefði þegið mútur og var nefnd skip- uð til að rannsaka málið. — Varð nefndin þess vísari, að auðmaður nokkur frá Mexikó hefði mútað stjórninni með tveim miljón pesetum, að leyfa sér að reka fjárhættuspil (gambling), en það er með lög- um bannað á Spáni. Þegar nefndin kunngerði þetta í þinginu, fór stjórnin frá völdum. Hver næst mynda^ stjórn, er ókunnugt um, er þetta er skrifað. NÝR LANDNEMI Rvík. 6. okt. Hún er hjúkrunarnemi á Landsspítalanum, ljóshærð og litfríð, ung og þróttleg. Hún heitir Ingibjörg Sveinsson, og foreldrar hennar eru Bjarni Sveinsson og Matthildur Gísla- aóttir, ættuð úr Öræfum, og fóru vestur um haf 1902. Hún kom til íslands 6. apríl f vor og hóf nám sitt 1. maí. Nú var hún að fara til Vestmannaeyja og heldur áfram námi á spítal- anum þar í vetur. » Tíðindamaður Nýja Dagblaðs- ins átti tal við hana rétt áður en hún lagði suður til Eyja. — Hvernig stóð á því, að þér datt í hug að koma hingað til þess að nema hjúkrunarfræði? — Mig langaði til þess að verða hjúkrunarkona og ætlaði á “Misericordia”-spítalann í Winnipeg í haust. En mig langaði líka til þess að kynnast íslandi af sjón og reynd. Og þegar pabbi sagði við mig: “Því ekki að fara heim?”, þá var eg ekki lengi að afráða að fylgja þeirri bendingu. — Hve langur er námstím- inn? — Þrjú ár. — Heldurðu að þú fáir ekki heimþrá áður? — Til Ameríku? Nei, það er eg ekkert hrædd um. Þrjú ár eru ekki lengi að líða. — Þú kant þá vel við þig í spítalanum ? — Alveg skínandi vel. Eg get ekki hugsað mér ástúðlegra atlæti en þar er af hendi allra yfirboðara, né meiri umhyggju- semi en þá sem yfirhjúkrunar- konan, frk. Kristín Thoroddsen, lætur okkur öllum í té. Um alla aðbúð okkar þar er ekkert nema gott að segja. — Og hvernig virðist þér starfið sjálft og spítalinn? — Starfið fellur mér ágæt- lega; en um spítala er eg auð- vitað of ófróð til þess að geta mikið sagt. En eg held að Landsspítalinn sé mjög fullkom- inn. Það kemur líka heim við það, sem eg hefi heyrt tvo út- lenda sjúklinga þar segja, sem hafa orðið að vera á spítölum erlendis, að hvergi hafi vistin komist í samjöfnuð við vistina í þessum íslenzka spítla. — Þú sérð þá ekki eftir spít- alaskiftunum? — Nei. — Þó er ekki svo að skilja, að “Misericordia” hafi ekki fyrirmyndarorð. En auk þess sem mig langaði heim — hingað — þá eru kjörin hér líka miklu betri en þar. Hér fá hjúkrunarnemar öll slitföt ó- keypis, og að auki 30 kr. á mánuði fyrsta árið og eg held 50 kr. hið síðasta, en vestra vinnur nemandinn kauplaust öll námsárin. Það er líka afráðið að systir mín, sem vill verða hjúkrunarkona, en er aðeins 17 ára, komi hingað þegar hún hefir aldur til. Og tvær vin- konur mínar vildu endilega koma með mér, en þær voru ekki nógu góðar í málinu. — Þú vilt kannske smala heim aftur? % — Nei, til þess verð eg nú ekki. — En — og það kemur einkennilegur glampi í augun á þessari ungu stúlku — það væri kannske ekki það versta sem gæti hent ísland, að nokk- uð af ungum Vestur-íslending- um settist hér að. Og þ'eim ætti ekki að vera neinn skaði að því heldur, — að minsta kosti týndu þeir þá ekki móðurmálinu, sög- unum og ættarminningum, sem nú fara óðum forgörðum vestra. —Nýja Dagbl. Sendiherrastaðan á Englandi laus Ottawa, 29. okt. - Howard Ferguson, sendiherra Canada á Englandi hefir sagt stöðu sinni lausri. Hann tók við stöðunni 1930. Eftirmaður hans, er sagtð að enginn vafi sé á, að verði Hon. Vincent Massey. Albert Mathews heitir sá, er senidherrastaðan í Washington er ætluð. Hann er frá Toronto og ótrauður liberaii. hennar birtist í íslenzku blöðun- um næstu viku. í umboði framkvæmdarnefnd- Hon } ar Þjóðræknisfélagsins. Richard Beck S. W. Melsited Guðmann Levý. Kemur Þjóðabandalaginu í koíl NÝ MARKAÐSVARA — en ekki fyrir íslendinga — Geneva — Eins og kunnugt er, hefir Þjóðabandalagið haft nýja höll í smíðum, sem það bjóst við að flytja í innan mán- aðar. En smíðin hefir gengið seint þessa síðustu daga vegna þess, að sumt af efninu, einkum rósóttan marmara,, skortir. — Marmari þessi hefir verið keypt- ur á ítalíu og hefir verið pantað ur þaðan. En vegna viðskifta- bannsins, er ekki hægt að senda hann út úr landinu. Þjóða- bandalaginu kemur því starf sitt þarna sjálfu illa í koll. canadastjórn með viðskifta banni Ottawa, 29. okt. —- King- stjórnin tilkynti Þjóðabanda- laginu í dag, að hún væri sa,m- þykk viðskiftabanninu við í- talíu. Sá varhugi var þó sagður við þessu goldinn, að það næði ekki til þátttöku í stríði, um það væri þing Canada öllu ráðandi. Republikar vongóðir Úrslit kosninganna í Canada, hafa orðið republikum í Banda- ríkjunum ^érstakt fagnaðarefni. Ástæðan fyrir því er sú, að þeir líta svo á; að Bennettstjómin og stjórn Roosevelts hafi farið mjög líkt að, og þar sem Ben- nettstjórninni í Canada hafi ver- ið hafnað, megi Roosevelt og stjórn hans eiga hins sama von í komandi kosningum í Banda- ríkjunum. ALDARAFMÆLI \ Matthíasar Jochumssonar Á þessu hausti, þ. 11. nóv. næstk. er aldarafmæli þjóð- skáldsins Matthíasar Jochums- sonar. Heima á íslandi er fyrir löngu hafin mikill undirbúningur til, að minnast þeirra tímamóta eins og sæmandi er. Á árs- þingi Þjóðræknisfélagsins í vet- Það er stundum nógu fróðlegt að athuga sögu hlutanna, sem við notum eða neytum í daglegu lífi. Saga sumra þeirra, þó hversdagslegir séu, er að vísu oft svo flókin, margþætt og vís- indaleg, að flestum væri ofur- efli að fylgjast með, en þá er hægt um vik að taka eitthvert eitt atriði út af fyrir sig, og gera söguna stutta. Þegar olíur eru unnar úr jurtahráefnum, svo sem bóm- olía, línolía, salatolía o. fl., eða rissar tegundir sýróps eða ediks, fer það vanalega fram á þann hátt, að hráefnin eru möluð, síðan hituð að vissu marki, en eftir það ganga þau inn í hit- aðar pressur með alt að 5000 punda þrýstingi á hvern fer- þumlung. Meðan hráefnin eru í pressunum, liggja þau vafin innan í dúk, sem vegna hins mikla þrýstings og hita verður skiljanlega að vera ákaflega sterkur. Alt fram á stríðsárin var pressudúkur þessi aðallega framleiddur úr rússnesku og sí- berisku kamelhári og þótti gef- ast allvel. Þegar heimsstyrjöld- in skall á, tók rússneski herinn kameldýrin í þjónustu sína til flutninga, og olli það, þegar tímar liðu, næstum algerðri tor- tímingu kamelhjarðanna. Fram- leiðendur pressudúkanna fóru þá alvarléga að líta í kring um sig eftir nýjumhráefnum. Alt mögulegt var reynt. Hár af Llamadýrum, persneskt geitar- hár, íslenzk ull, vísundahár, jurtatrefjar og margt fleira, en ekkert dugði. Loks fanst þó rétta efnið, og það var kvenhár. Norrænu þjóðimar hafa þó enga framleiðslumöguleika í þessum 'efnum. Hár þeirra stenzt ekki samkepni suðrænna og austrænna þjóða, hvað vöru- gæði snertir. Bandaríkjamenn eru aðal- framleiðendur þessara pressu- dúka. Á hverju ári flytja þeir inn 3,000,000 pund af kínversku kvenhári til framleiðslu þeirra. —Dvöl. FJÆR OG NÆR Séra Jakob Jónsson frá Wyn- yard leggur af stað í kvöld ur, sem leið, komu fram á-^ austur ttl Quebec, til þess að kveðnar raddir í þá átt, að fé-. taka á móti fjölskyldu sinni, er lagið ætti að gangast fyrir svip- j væntanleg er þangað 1. nóv. uðum hátíðahöldum vestan; Til/Winnipeg bjóst hann við að hafs. Var þeirri hugmynd, sem | koma aftur á mánudag eða vænta mátti, vel tekið af þing- priðjudag. heinii og stjórnamefnd félags- * * * ins- Fólk er beðið að minnast fyr- í samræmi við þær óskir og iriesturs Ásgeirs Ásgeirssonar er tillögur, sem fram komu á þing- jverður haldinn í Fyrstu lútersku inu í fyrra, gengst Þjóðræknis-; kirkju á mánudagskvöldið 4. félagið fyrir minningarhátíð íjnóvemtoer. Sérstakir aðgöngu- tilefni af hundrað ára afmæli1 migar hafa verið prentaðir við séra Matthíasar á sjálfan af- mælisdaginn; þ. 11. nóv. Verður hátíð þessi haldin í Fyrstu lútersku kirkju í Win- nipeg að kveldi dags, og er mjög vandað til hennar bæði hvað snertir ræðumenn og söngfólk. Allir íslendingar eru boðnir og velkomnir á hátíðina. Aðgangur er ókeypis og engin samskot verða tekin. ítarlegri frásögn um minn- þetta tækifæri með mynd fyrir- lesarans. Verða aðgöngumiðar markaðir við innganginn, en fólki fengnir þeir aftur til minja um kvöldið. Aðgöngumiðar fást hjá báðum ísilenzku blöðunum, O. S. Thorgeirssyni, J. W. Jó- hannssyni og ritara Þjóðrækn- isfélagsins B. E. Johnson. * * * Dr. S. E. Björnsson og frú frá Árborg. Man., voru stödd í ingarhátíð þessa og skemtiskrá bænum yfir helgina.

x

Heimskringla

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.