Þjóðviljinn - 18.05.1985, Page 8

Þjóðviljinn - 18.05.1985, Page 8
KVIKMYNDIR Kvikmyndahótíð 1985 Fjölþjóðleg kvlkmynd 27myndirfrá lólöndumsýndará 157sýningumá 11 dögum. Fjórirerlendirgestir. Astrid Lindgrenseturhátíc kl. 14. Kvikmyndahátíð Listahátíð- ar hefst í dag. Næstu ellefu dagana geta unnendur góðr- ar kvikmyndalistar tekið þátt í veislu þar sem boðið er upp á 27 rétti frá 16 löndum. Sýning- arfara fram í Austurbæjarbíói þar sem eru þrír salir og verða myndirnar allar sýndar tvisvar til þrisvar sinnum í stóra saln- um en síðan fluttar í þá litlu. Hátíðin verður sett með barna- mynd. Það er sænska myndin Ronja rœningjadóttir sem byggð er á samnefndri skáldsögu Astrid Lindgren sem öll íslensk börn þekkja að góðu einu. Sagan um Ronju kom út í íslenskri þýðingu um næstsíðustu jól. Astríður verður viðstödd frumsýninguna í eigin persónu og með henni í för- inni verður Tage Danielsson sem hefur lagt gjörva hönd á margt en er sennilega þekktastur fyrir að vera helmingurinn af gríndúett- num Hasse og Tage. Sex franskar Það land sem á flestar myndir á hátíðinni í ár er Frakkland. Þar ber hæst þrjár nýjustu myndir Jean-Luc Godard (reyndar vant- ar þá alnýjustu, Détective, sem valin var til þátttöku í samkeppn- inni um Gullpálmann í Cannes sem væntanlega verður úthlutað í dag). Sú frægasta er Maríumynd- in Je vous salue Maria (Ég heilsa þér María), sem páfinn í Róm lagðist á knén útaf fyrir skemmstu. Hinartværeru Sauve qui peut la vie (Bjargi sér hver sem betur getur) og Prénom Carmen (Hún heitir Carmen). Boy Meets Girl (Strákur hittir stelpu) eftir Leon Garax er fjórða franska myndin og einnig gefur að líta nýjustu mynd Roberts Bresson, L'argent (Peningar). Loks ber að nefna mynd sem talin er frönsk en gerð á karabísku eynni Martinique undir stjórn þarlendrar konu. Rue Cases Neg- res (Sætabrauðsvegurinn) heitir hún og er eftir Euzhan Paley. Fjórar þýskar Fjórar myndir koma frá Vestur-Þýskalandi. Höfundar tveggja þeirra eru íslenskum kvikmyndaunnendum að góðu kunnir og báðir hafa þeir verið gestir á fyrri kvikmyndahátíðum. Wim Wenders heitir annar og myndin hans Der Stand der Dinge (Engin leið til baka). Hinn er Werner Herzog með mynd sína Wo die Griinen Ameisen Tráum- en (Þar sem grænu maurana dreymir). Ein Mann wie Eva (Eva í mannslíki) er nafn á mynd sem fjallar um lífshlaup hins þekkta þýska kvikmyndaleik- stjóra Rainer Werner Fassbinder sem lést fyrir nokkrum árum. Hún er eftir rúmenskan leik- stjóra, Radu Gabrea, sem búsett- ur er í Þýskalandi og er myndin nokkuð sérstök að því leyti að Fassbinder er leikinn af konu, Evu Mattes, sem að sögn líkist gamla hommanum ansi mikið. Fassbinder þessi hafði í kring- um sig mikið af listafólki og þar á meðal voru leikarar sem léku hjá honum í mörgum myndum. Einn þeirra heitir Hark Bohm og eftir að Fassbinder leið sneri hann sér að því að gera eigin kvikmyndir. Á hátíðinni í ár verður ein þeirra sýnd: Keine Zeit fur Tranen (Eigi skal gráta) en hún fjallar um sannsögulega atburði sem urðu í Vestur-Þýskalandi þegar móðir skaut til bana í réttarsal morð- ingja ungrar dóttur sinnar. Þessir atburðir voru á síðum blaðanna í langan tíma og vöktu heimsat- hygli. Hark Bohm verður auk þess einn af gestum hátíðarinnar. Spónn, Bretland, Ítalía Frá Spáni koma þrjár myndir. Sú þekktasta er eflaust Carmen eftir Carlos Saura en hún er byggð á hinni þekktu óperu sem sýnd var hér á landi í vetur. Hinar tvær eru Feroz (Grimmd) eftir Manuel G. Aragon og La Colm- ena (Býflugnabúið) eftir Mario Camús en hún fjallar um árin eftir spænsku borgarastyrjöldina. Frá Bretlandi koma tvær myndir. Önnur þeirra er að hluta tekin hér á landi og hefur þá sér- stöðu að aðstandendur hennar eru allir af kvenkyni. The Gold Diggers (Gullgrafararnir) nefnist hún og er gerð af Sally Potter. Aðalhlutverkið leikur Julie Christie og tónlistin sem leikur stórt hlutverk í myndinni er eftir Lindsay Cooper. Hin myndin frá Bretlandi heitir Number One (Karl í krapinu), gamanmynd með alvarlegum undirtóni eftir Les Blair. ítalir eiga tvær myndir á hátíð- inni. Önnur heitir Le Bal (Dans- inn dunar) og- er eftir Ettore Scola. Þessi mynd gerist í sama danssalnum á fimmtíu ára tíma- bili frá þvf um 1930 til nútímans. í henni er þróun dansins sýnd og einnig að sjálfsögðu þjóðfélags- legur bakgrunnur hans. í mynd- inni er mikill dans og tónlist en þar er ekki sagt eitt einasta orð! Samt hefur þessi mynd verið mikið kassastykki þar sem hún hefur verið sýnd. Hin myndin gerist á Ítalíu á stríðsárunum og heitir La notte di San Lorenzo (Nóttin í San Lorenzo). Hún er gerð af bræðrum, Paolo og Vitt- orio Taviani. Úr öðrum áttum Frá Norðurlöndum eru tvær myndir. Auk Ronju ræningja- dóttur er það danska myndin Otto er et nœsehorn (Ottó nas- hyrningur), barnamynd eftir Rumle Hammerich. Áðrar evr- ópskar myndir eru frá Austur- ríki, Ungverjalandi og Júgó- slavíu. Sú austurríska hefur þegar verið kynnt en hún heitir Die Er- ben (Ungliðarnir) og er eftir Walter Bannert, fjallar um upp- gang nýnasismans (sjá neðar á síðunni). Ungverska myndin heitir Napló qyermekeimnek (Segðu mér söguna aftur) og er eftir Mörtu Meszáros. Sú júgósl- avneska heitir á ensku því forv- itnilega nafni How I was System- atically Destroyed by Idiots (Hvernig ég var kerfisbundið lagður í rúst af fíflum) og er eftir Slobodan Sijan en hún fjallar af hæðni um frelsið og byltinguna og þá sem étnir eru af þeim. Ur öðrum heimsálfum en Evr- ópu koma fimm myndir úr þrem- ur álfum. Lengst að komin er ástralska myndin Skýjaborgir eftir Sophia Turkiewicz sem er pólskur innflytjandi (sjá hér aó neðan). Frá Asíu koma tvær myndir. Önnur þeirra heyrir til sígildra verka kvikmyndalistarinnar og er eina myndin á hátíðinni sem gerð er fyrir 1980. Það er stórvirkið Sjö samurajar eftir japanska snill- inginn Kurosawa sem nú verður sýnd í óstyttri útgáfu og tekur 200 mínútur í sýningu. Hin er frá Ind- landi, tónlistarmyndin Tónar Indlands eftir Mari Kaul. Loks eru tvær myndir úr Vest- urheimi, harla ólíkar þó. Önnur er fyrsta myndin sem gerð er í Nicaragua eftir að Somosa var steypt, Gammurinn eftir Miguel Littin (sjá neðar á síðunni). Hin er bandarísk og heitir á frum- málinu Suburbia (Harðsnúna gengið). Hún er eftir Penelope Spheeris og segir frá hópi pönk- ara sem flyst inn í millistéttar- hverfi og lendir þar í harkalegum útistöðum við nágrannana. Þrjár uppá- komur - og rúsínan Auk sýninganna í Austurbæj- arbíói (sem eru alls 157 á 11 dögum samkvæmt dagskrá) verða amk. þrjár uppákomur í kringum hátíðina. A morgun, sunnudag, kl. 16.30 verður dag- skrá í Norræna húsinu um einn af gestum hátíðarinnar, sænska rit- höfundinn Astrid Lindgren. Þar mun höfundurinn lesa upp úr verkum sínum og, leikstjóri Ronju ræningjadóttur, Tage GAMMURINN (Alsino y el Condor) Nicaragua/Kúba/Mexikó/Costa Rica 1982. Leikstjóri: Miguel Littin. Handrit: Miguel Littin o.fl. Kvik- myndataka: Jorge Herrera, Pablo Martinez. Aðalhiutverk: Alan Esqui- vel, Dean Stockwell, Carmen Bun- ster. UNGLIÐARNIR (Die Erben) Austurríki 1983. Leikstjóri: Walter Bannert. Handrit: Walter Bannert og Erich A. Richter. Kvikmyndataka: Hanus Polak. Aðalhlutverk: Nikolas Vogel, Roger Schauer. SKÝJABORGIR (Silver City) Ástral- ía 1984. Leikstjóri: Sophia Turkiew- icz. Handrit: Thomas Kenealiy, Sop- hia Turkiewicz. Kvikmyndataka: John Seal. Aðalhlutverk: Gosia Do- browolska, Ivar Kants, Anna Jemi- son. Þessar þrjár myndir verða sýndar á kvikmyndahátíð ásamt 25 öðrum. Hátíðin verður sett í dag en um hana er ítarlega fjallað hér á síðunni. GAMMURINN, eða Alsino og kondorinn, gerist í Nicaragua 1979. í skóginum umhverfis þorp Alsinos litla logar allt í bardögum þegar stjórnarherir Sómósa eru að gera lokatilraun til þess að ráða niðurlögum skæruliða- sveita. En hugarheimur bernsk- unnar er Alsino raunverulegri en þau styrjaldarátök sem hann verður vitni að. Hann dreymir um að geta flogið - breitt út faðminn, hafist á loft eins og ekk- ert sé og liðið um loftin. Alsino Sín úr hvoru heimshc vill gera draum að veruleika en tilraunir hans enda með skelf- ingu: hann fellur niður úr risa- vöxnu tré og slasar sig illilega. Löngu síðar, þegar Alsino er kominn á flæking lendir hann í slagtogi með fuglamanninum, gömlum manni sem ferðast um fótgangandi með tágabúr á bak- inu og höndlar með fugla. Gamli maðurinn veit hvernig hægt er að gera litríka fugla á priki að sölu- varningi og hann segir Alsino leyndarmálið: að brjóta örsmátt bein í vængjum þeirra til þess að þeir geti ekki framar flogið. Fugl- ar og flug, myndlíking frelsisins sem er dýrkeypt og dýrmætt, er ofið inn í frásögnina frá upphafi til enda. Þyrluflug bandarískra hernaðarráðunauta yfir skógin- um er ein birtingarmynd þessa. Einn ráðunautanna (Dean Stock- well) býður Alsino að fljúga með sér. Alsino er bæði hræddur og vonsvikinn og hann veit að þetta er ekki það sem hann átti við þeg- ar hann dreymdi um að fljúga. Ein af undarlegri perlum þess- arar myndar er langt improviser- að atriði með Dean Stockwell og hollenskum sérfræðingi öðrum, þar sem þeir liggja í hengikojum og sötra bjór og sjálfsvorkunin lekur af þeim. Það er gaman að sjá hvernig Miguel Littin bregður saman draumkenndum fram- sagnarmáta og hráum í þessari fyrstu kvikmynd í fullri lengd sem kemur frá Nicaragua. í UNGLIÐUNUM vakir það fyrir leikstjóranum, Walter Bannert, að fletta ofan af skipu- lagðri starfsemi nýnasista í Austurríki og velta því fyrir sér í leiðinni hvernig skyldi standa á því að hugmyndafræði nasista skuli höfða jafn mikið til ungs fólks og unglinga og raun ber vitni. Félagarnir tveir í myndinni, Nikolas og Roger (sem eru nöfn leikaranna því að ég man ekki í svipinn hvað persónurnar í myndinni heita), búa báðir við heimilisaðstæður sem verða þeim smátt og smátt óbærilegar. Þeir hafa lengi verið viðriðnir nasista- hreyfinguna og fara nú í þjálfun- arbúðir á vegum hennar þar sem þeir læra m.a. að nota skotvopn. Allir vilja þessir ungu menn fylgja sannfæringu sinni ettir, sem felur.í sér m.a. brottrekstur eða útrýmingu gyðinga og ann- arra „óæðri kynþátta”, erlendra farandverkamanna, kommún- ista. Þeim svíður það sem þeim finnst vera niðurlæging; niður- læging Þýskalands og niður- læging ástvina þeirra blandast saman á dularfullan hátt. Þá dreymir um að ná stjórn á eigin lffi og í öðru lagi, koma reglu á kaotíska veröld í kringum sig. Nýnasistar neita því að stríðs- glæpir nasista hafi átt sér stað. Það veitist auðvelt fyrir Nikolas að trúa því að sögurnar um útrýmingarbúðir nasista séu áróðurs- og blekkingarherferð til þess að koma óorði á þýska nas- ista. Það má geta þess að nú þessa dagana liggur fyrir frumvarp hjá þýska þinginu þess efnis að það skuli varða við lög ef því er haldið fram, í ræðu eða riti, að útrým- ingarbúðir hafi ekki verið til. Síð- ar í myndinni kemst Nikolas að vísu að því að stríðsglæpir voru framdir í stórum stíl, en þá er honum hætt að finnast það skipta nokkru máli. Walter Bennert málar allt sterkum dráttum í þessari mynd og af miklum eldmóði. Myndin er hinsvegar ótextuð (ein af fjórum ótextuðum myndum á kvikmynd- ahátíð í ár) svo að mikið efni fer fyrir ofan garð og neðan hjá þeim sem ekki eru sleipir í þýsku. En það verður að segjast að UNG- LIÐARNIR skila sér glettilega vel kvikmyndalega og enginn ætti að Iáta hana fram hjá sér fara. Þó að textaleysið sé stundum nánast óbærilegt. Það er oft sagt um Cinema- Scope að það henti einkum fyrir krókodíla og jarðarfarargöngur. (CinemaScope kallast það þegar myndin á tjaldinu er stór, og af- skaplega breið miðað við hæð: hlutföllin 1:2,5 í stað 1:0,66 sem eru algeng hlutföll á venjulegri breiðtjaldsmynd). Það mætti kannski bæta Ástralíu við. Ástra- lía tekur sig vel út í CinemaScope mynd Sophiu Turkiewicz, SKÝ- JÁBORGIR. Sólskin, langir bíl- vegir og vindurinn í skóginum. Þetta er árið 1949 og pólskir innf- lytjendur koma í þúsundatali - 8 SÍÐA - ÞJÓÐVILJINN Laugardagur 18. maí 1985

x

Þjóðviljinn

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.