Tíminn Sunnudagsblað - 24.12.1967, Side 17

Tíminn Sunnudagsblað - 24.12.1967, Side 17
Áin er samnefnd dalnum og heit ir Lambadalsá. Hún er með lengstu ám á Vestfjörðum eða um 10 kíló- metrar. Dalurinn er allur sléttur og halli lítill til sjávar. Eru því engin straumköst í ánni eða foss- ar, sem teljandi séu. Fyrir botni dalsins er um 50 metra hár hamraveggur. Ofan af þessum hamravegg steypist áin og mynd- ar fallegan foss, sem fellur óhindrað alla leið niður. Foss- þessi hefur verið kallaður Onsás- foss. En af því að hann er vatns- lítill, hefur lítið verið sótzt eftir að sjá hann og vita varla aðrir af honum en búendur í Lambadal. Dalurinn er beinn og mjög reglu legur, langar, sléttar eyrar með- fram ánni. Þetta er engin stórá. Lambadalsá er á sumrin eins og stór bæjarlækur, en haust og vor getur hún orðið óreið og langt fram yfir það. Tvær þverár Venna í Lamba- dalsá, báðar að sunnanverðu. Heit ir sú innri Selá og er aðeins smá- lækur. Nafn hennar er eflaust dregið af þvi, að fornar seltóftir eru við ána, og eru þær sennilega frá fyrstu byggð þessa dals. Hin þveráin heitir Þverá. Hún er vatns meiri, og i henni er mjög fallegur foss, sem er samnefndur ánni. Inn- arlega í dalnum er lítið hólabelti, þvert yfir dalinn. Hefur áin skorið það í sundur og rennur í mjóum skorningum í gegn. Hólarnir ei’u á bilinu milli Selár og Þverár og heita Krosshólar. Var það trú mamma, ætlarðu þá aldrei að feoma? — Jú, nú kem ég. Ég er að kioma með rósótta bolla og orgel. Taiktu á móti mér, væni minn —■ ég er orðin gömul og sjóndöpur og fæturnir stirðir að bera mig lengra. Þegar þau voru horfin, bæði konan og brúnklæddi maðurinn, fór hundlnum að leiðast. Þess vegna fór hann til lögreglunnar og lét ráðast, hvað þeir gerðu við Ihann. manna, að þar toyggi huldufólk. Voru þau álög á hólunum, að aldr- ei mátti rífa þar birkihríslu. Ef út af var brugðið, átti bóndinn á Innra-Lambadal að missa eitthvað af bústöfni sínum. í þau 25 ár, sem ég átti heima í Dýrafirði, kom það tvisvar fyrir, að bóndinn missti af bústofni sínum. í bæði skiptin hafði hann tekið hríslur í Krosshólunum. Margir, sem um hólana fóru, urðu varir við huldu- fólk. Ég sá þar tvisvar fólk, — konu, sem leiddi með sér stálpaða telpu, og aðra konu, sem var að þvo föt við læk. Báðar þessar kon- ur sá ég rnjög greinilega, en svo hurfu þær allt í einu. Fallegar hlíð ar, skógi vaxnar, eru báðurn meg- in dalsins. Einstakar hríslur í skóg- inum norðan í Krubbum og Sól- eyjarhlíð eru sums staðar á fimmta metra á hæð. Þetta eru ekki stórar skógarbreiður, heldur eru nokkurra metra breiðir teigar, skornir í sundur af skriðustraum- um. Þarna sat ég hjá kvíaánum fyr- ir rúmum 50 árum. Var mjólkin svo kostug, að rjóminn, sem unn- inn var úr henni, hélt uppi und- irskál og vel það. Þá var heldur enginn gerviáburður notaður þar Þarna ox difs konar góðgresi, vall- lendisgróður, reyr og ýmsar víði- tegundir. Sóleyjarhjallahlíð dregur nafn sitt af brennisóleyjarstóði, sem óx í kringum hjalla í hlíðinni. Þar var líka mikið af blágresi, brönugrös- um og steindeplu og bládeplu. Mík|ð óx þarna af skjaldburkna bjöllulilju og klukkublómi í skriðu jöðrunum. Eru þessar hlíðar hin blómi’íkustu landsvæði, er ég hef farið um. Fyrir utan birkið uxu þar gulvíðir, grávíðir og loðvíðir. Sums staðar í skorningum .var loð víðirinn allt að rnetra á hæð, ef rétt var úr greinunum, sem lágu á jörðinni. í pessum dal er mjög búsældarlegt og gott fyrir skepn- ur. En að vísu er þar oft snjó- þungt á vetrum. Silungur genfeur talsvert í Lambadalsá^og hefur oft veiðzt þar að marki. Áin er til fleiri hluta nytsamleg. í dalbotninum eru surt arbrandslög. Bera lækir og aur- skriður það, sem losnar úr lögun- uim, beint niður í ána. Þegar áin er mikil á haustin, tekur hún með sér surtarbrandsmolana og fleytir þeim niður allan dal og skilur þá eftir-á eyrunum heima undir bæj- unum. Var vanalegt, að börn T I M I N N - SUNNUDAGSBLAi) 1145

x

Tíminn Sunnudagsblað

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tíminn Sunnudagsblað
https://timarit.is/publication/301

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.