Lesbók Morgunblaðsins - 08.01.2005, Side 5

Lesbók Morgunblaðsins - 08.01.2005, Side 5
Lesbók Morgunblaðsins ˜ 8. janúar 2005 | 5 þess ber líka að minnast að væri safneignin ekki sýnd reglulega væru þessi verk hvergi sýnileg, etv. árum saman. Listasafn Reykja- víkur var með margar og fjölbreyttar sýningar á árinu og þar bar hæst, amk. í fjölmiðlum, sýningu Ólafs Elíassonar í Hafnarhúsi. Ef til vill hefur hún orðið til þess að einhverjir fundu fyrir áður óþekktri gleði sem fylgt getur sam- tímalistinni, þá er tilganginum náð. Listasafn- ið veitti nokkrum listamönnum af yngri kyn- slóðinni tækifæri, eins og Katrínu Sigurðar og Finni Arnar, sýning Þorvaldar Þorsteinssonar hefði að mínu mati getað verið meira spenn- andi en hún var, kannski koma þar til tengsl Þorvaldar við ritlistina og þá staðreynd að hið sjónræna er ekki alltaf sterkasta hlið verka hans. Sýning Rögnu Róberts á Kjarvals- stöðum var frábær sjónræn upplifun og eft- irminnileg auk þess að veita áhorfendum inn- sýn í margvíslega möguleika listamanna á að nálgast náttúruna og samspil náttúru og menningar í dag. Listasafn Reykjavíkur Ás- mundarsafn hélt áfram spennandi framtaki í formi Pýramídasýninga, en sýningarnar í Kúl- unni voru einnig afar vel heppnaðar. Væri þetta ekki sniðugt fyrir fleiri söfn? Gerðarsafn var svo kannski ekki eins spennandi á árinu og stundum áður, en þar er eftirminnilegust sýn- ing þeirra Guðrúnar Veru Hjartardóttur, JBK Ransu og Sigtryggs Bjarna, öll eiga þau eftir að skrá spor sín í íslenska listasögu. Síðan voru stór tíðindi í sögu Nýlistasafnsins á árinu þeg- ar það flutti í nýtt húsnæði sem lofar afar góðu. Starfsemin þar heldur áfram að vera fram- sækin og spennandi eins og hún hefur alltaf verið og ætíð forvitnilegt að kíkja þar inn. Ný- listasafnið hefur verið í áhugaverðu samstarfi við Orkuveitu Reykjavíkur, ma. með málþing og afnot af sýningarsal Orkuveitunnar. Safn Péturs Arasonar við Laugaveg er þegar orðið ómissandi stærð í myndlistarlífinu og þar hef- ur tekist að vera með mjög áhugaverðar tíma- bundnar sýningar á sama tíma og fastasýning safnsins er ætíð heimsóknar verð. Listasafn ASÍ heldur áfram að vera með framsæknar sýningar og frábært að listamenn skuli ekki lengur þurfa að greiða fyrir sýningar þar. Sýn- ingar þar eru mjög fjölbreyttar og þar fá hinir framsæknustu af yngri kynslóðinni inni um leið og þeir eldri láta einnig ljós sitt skína, sbr. sýningu Hafsteins Austmanns á árinu. Nor- ræna húsið er að sækja í sig veðrið með sýn- ingum á ungri samtímalist sl. mánuði, þar er salur sem gott er að sækja heim. Það sem lifir áfram Það er síðan einstaklingsbundið hvað það er sem lifir áfram í huganum eftir árið. Í mínum huga er það fjöldi góðra smærri sýninga ein- stakra listamanna, eða einstök verk á stærri sýningum. Áleitnir skúlptúrar Guðrúnar Veru í Gerðarsafni, marglitur sjóndeildarhringur Ólafs Elíassonar í Hafnarhúsi, myndband Finns Arnar í Safni við Laugaveg, Trúnaður þeirra Magnúsar Sigurðarsonar og Ragnars Kjartanssonar í ASÍ, skálar Kolbrúnar Kjar- val á sama stað. Myndbönd Helenu Jónsdóttur í Orkuveitunni og pendúll Hreins Friðfinns- sonar á sama stað. Opnun Klink og Bank. Hrafnkell í Banananas. Ragna Róberts á Kjar- valsstöðum og fleira og fleira sem of langt er upp að telja. Þetta var gott ár, en næsta ár verður enn betra, Listahátíð 2005 og áfram- haldandi orka og kraftur nýrrar kynslóðar sjá til þess. Það er bara að fara að hlakka til. Já og koma KÍM af stað, þó fyrr hefði verið. árinu sem leið Morgunblaðið/Golli Ragna Róbertsdóttir „Sýning Rögnu Róberts á Kjarvalsstöðum var frábær sjónræn upplifun og eftir- minnileg auk þess að veita áhorfendum innsýn í margvíslega möguleika listamanna á að nálgast náttúruna og samspil náttúru og menningar í dag.“ Höfundur er myndlistargagnrýnandi Morgunblaðsins. T ónleikahald hefur heldur en ekki tekið kipp á síðustu mán- uðum og árum, fjölmargir hafa orðið atvinnu af því að flytja inn erlenda listamenn og sumir komast bærilega af að því er virðist. Eins og vill verða í vertíðarsamfélagi vilja aðrir kom- ast í mokið líka og ör fjölgun tónleikahaldara skilaði sér svo í tónleikaárinu mikla 2004. Kraftwerk, Metallica, Pink, Blonde Redhead, 50 Cent, Kris Krist- offerson, Beach Boys, Van Morrison, Korn, Placebo, Deep Purple, Strangl- ers, Scooter, Pixies, The Fall, Marianne Faithfull, Damien Rice, Sugababes, Lisa Ekdahl, The Prodigy, James Brown, Lou Reed, Starsailor, Violent Femmes og guðmávitahvað þau hétu hljómsveitirnar og listamennirnir sem léku hér á landi á síðasta ári og sumar oftar en einu sinni. Að auki má nefna Airwaves-hátíðina þar sem ríflega 100 hljómsveitir tróðu upp, velflestar íslenskar en líka þónokkrar er- lendar og grúa minna þekktra hljómsveita og lista- manna erlendra sem léku hér á árinu. Aðsóknin að helstu tónleikum sem hér eru nefnd- ir var bærileg, líklega nálægt 100.000 miðar seldir þegar allt er talið og velt- an í kringum hálfan milljarð. Þrátt fyrir það er ljóst að margir hafa farið flatt á innflutningnum, tapið hleypur á milljónatugum. Ólíklegt verður því að telja að við eigum eftir að upplifa annað eins tónleikaár í bráð og öruggt að ekki verður eins mikið um innflutning á listamönnum hingað til lands á þessu ári þar sem helsti tónleikastaðurinn, Laugardalshöllin, verður lokuð frá mars fram í september vegna breytinga. Plötuútgefendur víða um heim hafa barmað sér yfir minnkandi sölu á tónlist og kennt um Netinu og þeim sem það stunda; hafa haldið því fram að stóraukin dreifing tónlistar yfir Netið sé völd að samdrætti í sölu. Þessa staðhæfingu, sem víða er étin upp gagnrýnilaust, er aftur á móti erfitt að sanna, ekki síst nú síðustu ár þegar tölur um plötusölu vísa í aðra átt. Í haust kom nefnilega í ljós vestan hafs, þar sem samband hljómplötuframleiðenda, RIAA, hefur beitt þeirri stóreinkennilegu aðferð að lögsækja þá sem sótt hafa sér tónlist á Netið, að plötusala hefur aukist milli ára. (Í því sambandi má geta þess að RIAA hefur birt tölur og sagt þær sýna fram á samdrátt í sölu þegar beinar tölur úr sölukerfi verslana sýna fram á umtalsverða aukn- ingu.) Þegar þetta er skrifað eru um 12.000.000 manna að nota P2P hugbúnað, þ.e. hugbúnað sem notaður er til að skiptast á gögnum, t.a.m. tónlist, texta, myndum, kvikmyndum eða hugbúnaði. Málsóknir á við þær sem RIAA hef- ur beitt vestan hafs og menn eru að byrja á hér á landi hafa ekki dugað til að draga úr notkuninni, enda bætast 20 sinnum fleiri notendur við á degi hverj- um en RIAA lögsækir á mánuði. Ekki er gott að gera sér grein fyrir hvaða áhrif málsóknir eiga eftir að hafa á netnotkun hér á landi. Þó að rétt sé að dómstólar taki af tvímæli í þessum málum, til að mynda hvort aðili sem rekur tengipunkt sem aðrir nota til að dreifa efni beri ábyrgð á því sem um punktinn fer, þá verða rök þeirra sem að kærunum standa óneitanlega skrýtin þegar þeir segjast vera að koma í veg fyrir samdrátt á sölu en síðan sýna tölur að sala eykst um tugi prósenta milli ára. Líklegri skýring er að þó aukin neysla þýði að þeim fjölgi sem kaupa ekki fjölgi þeim líka sem kaupa. Þegar rýnt er í plötusölu síðasta árs kemur fleira forvitnilegt í ljós en að sala hafi aukist því það má sjá á plötusölulistanum að smekkur manna hefur breyst, í stað poppsins kemur það sem menn vilja kalla millitónlist og vísa þá til þess að hún hefur víðari skírskotun, nær til breiðari aldurshóps, en poppið og þá aðallega til eldra fólks. Þetta er þróun sem vart hefur orðið er- lendis líka, en hérlendir útgefendur hafa verið misnaskir á að nýta sér auk- inn áhuga eldri plötukaupenda. Í því ber Fossatúnsbóndinn Steinar Berg höfuð og herðar yfir aðra útgefendur íslenska, tekur risana í nefið ef svo má segja, því Steinsnar, fyrirtæki sem státar af tveimur starfsmönnum, átti þrjár af mest seldu íslensku plötum ársins. Metár í tónleikum „Aðsóknin að helstu tónleikum sem hér eru nefndir var bærileg, líklega nálægt 100.000 miðar seldir þegar allt er talið og veltan í kringum hálfan milljarð. Þrátt fyrir það er ljóst að margir hafa farið flatt á innflutningnum, tapið hleypur á milljónatugum.“ Þýska rafsveitin Kraft- werk hélt tónleika í íþróttahúsinu Kaplakrika. Steinsnar tekur ris- ana í nefið Morgunblaðið/Sverrir Popp Eftir Árna Matthíasson arnim@mbl.is enga sérstaka eða einstaka upplifun. Dans- flokkurinn samanstendur af fáum en tæknilega góðum og sviðsvönum dönsurum sem ráða við ólík verkefni. Fyrir utan fyrrnefnd dansverk, hefði að ósekju mátt sjást meira frá flokknum. Eflaust á fjárskortur þar hlut að máli. Listahátíð gekk í garð með góða gesti í far- arbroddi. Japanski dansflokkurinn Sankai Juku sýndi verkið Hibiki sem var bæði í senn dul- arfullt og hrífandi. Verkið einkenndist af því sjaldséða í vestrænum nútímadansi en það er lítillæti, hógværð og auðmýkt. Hægar hreyf- ingar Butoh-dansaranna og tjáning andlita þeirra gáfu meira til kynna en orð fá lýst. Kær- komið gestaverk á listahátíð og dans af allt öðr- um toga var verkið Körper eftir Sasha Waltz og dansflokk hennar. Þar var á ferð þýskt dans- leikhús eins og það gerist best. Verkið var bæði í senn myndræn og slungin samfélagsádeila. Mikið hefur verið fjallað um dansarann og dans- höfundinn Ernu Ómarsdóttur í fjölmiðlum á liðnu ári. IBM 1401, notendahandbók eftir hana og Jóhann Jóhannsson var flutt í Borgarleik- húsinu á listahátíð. Verkið sem var hvorki gott né vont var í besta falli lofandi um framhaldið. Nýtt verk eftir hana er væntanlegt á árinu í flutningi Íslenska dansflokksins. Það var Spánverjinn Joaquín Cortés sem tryllti landann í Laugardalshöllinni í lok apríl. Cortés var hrífandi á sviðinu og ásamt stórsveit sinni sýndi hann frábært samspil tónlistar, söngs og dans. Eftirminnileg sýning fyrir þau nokkur þúsund Íslendinga sem hana sáu. Þau dansverk sem sýnd voru á liðnu ári voru ólík og misgóð. Áðurnefnd dansverk höfunda á Nútímadanshátíðinni 2004 stóðu upp úr fyrir þær sakir að velta upp áleitnum spurningum og bera með sér frumleg efnistök. Lúna Láru Stef- ánsdóttur var eftirminnilegast af verkum flutt- um af Íslenska dansflokknum og Hibiki í flutn- ingi Sankai Juku var töfrandi fulltrúi danslistarinnar á Listahátíð 2004. Sýning þess var toppurinn á því sem var í boði á liðnu ári. Árið 2005 er óskrifað blað í danslistinni. Á síðasta ári var áberandi uppsveifla hjá sjálf- stætt starfandi danslistarfólki. Það er vonandi að það finni list sinni áfram hentugan farveg á nýju ári. Þjóðarballettinum, Íslenska dans- flokknum, er þess óskandi að verða ekki það þröngur stakkur búinn fjárhagslega að hann sjái sig knúinn til að draga sýningar enn frekar saman og hverfa endanlega af landi brott á vit erlendra listahátíða. Höfundur er dansgagnrýnandi Morgunblaðsins.

x

Lesbók Morgunblaðsins

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.