Tíminn - 20.11.1973, Side 18

Tíminn - 20.11.1973, Side 18
18 TÍMINN Þriðjudagur 20. nóvember 1973. VERK FÆRI eru alls staðar í notkun — enda er merkið þekkt og virt iswratsi Skeifan 4 • Simi 8-62-10 Klapporstíg 27 • Simi 2-25-80 Traktor til sölu Nýlejíur Kord 2000 lil siilu. Upplýsingar Melum, Mcla- sveit f'ct’num Akrancs. Bændur llef úliuf'a ú að komast I sveit til vetrardvalar eða lcngur. Kr 18 úra. Vanur. Uppl. i siina 37185. Þjónar Eins og við sögðum frú i laugardagsblaðinu fylktu verkfallsverðir þjóna liði að Öðali ú föstudagskvöldið, en þú lokuðu þeir ekki inngangnum, heldur ræddu við gesti og bentu þeim ú að verkfall stæði yfir og búðu þú um að standa með þeim i þvi. A sunnudaginn réði Óðal fimm glimumenn úr KR til að annast dyragæslu, og fengu þeir fyrirmæli um að hleypa ekki einum einasta þjóni inn i húsið. Það tókst glimumönnum úgætlega, svo að aðeins ein- um þjóni tókst að komast inn og fékk hann heldur óbliðar viötökur hjú þeim, og varð hann að fara ú slysavarð- stofuna meö smú meiðsli ú hendi. t gær fóru eigendur Óðals fram ú lögbann ú aðgerðir þjóna við húsið, en var synjað. Þú tóku þjónarnir sig til og hreinlega lokuðu húsinu með þvi að raða sér i dyrnar. Einnig lokuðu þeir inngangnum að veitinga- staönum Nautið, sem er i sama húsi og er eign þeirra bræðra, sem eiga Óðal. Töldu þjónarnir, að gestir gætu komist inn i Óðal með þvi að fara þar inn. 1 gærkveldi var rifist um réttmæti þessara aðgerða, sérstaklega þó að loka inngangnum að Nautinu, sem er allt annar vinnustað- ur en Óðal. Helst var að heyra ú mönnum, að allir væru i rétti og allir i órétti og ætti hnefa- réttúrinn sýnilega að fara að rúða i þessum aðgerðum. „RADDIR UNGRA MANNA" Sigurður Gizurarson lögfræðingur: Fjórlagagerðin Að venju var nú ú haustdög- um lagt fyrir fulltrúa þjóðarinn- ar ú Alþingi frumvarp til fjúr- laga, sérprentað rit upp ú 205 blaðsiður. Þetta er rekstrar- reikningur stærsta fyrirtækis ú landinu. Tekjur og gjöld stand- ast ú og eru 27.437 milljónir króna. Reikningsgerð þessi sýn- ir, að i mörg horn þarf að lita, þegar væntanlegum tekjum rikisins, skattfé og fleira, skal koma i lóg. Rúðherrar, alþingis- menn og margir fleiri leggja sig fram um að nota féð. Þrautin þyngri er þó að lúta nú saman enda þess, sem aflað er, og hins sem eytt er. Það er verkefni fjúrmúlarúðherra. Arið um kring heyja starfs- menn fjúrmúlarúðuneytis strið til varnar peningunum, sem hringla ú botni rikiskassans. Her manna sækir að þeim og þeir verjast vasklega. Rikis- stofnanir, sem ú fjúrlögum eru, þurfa margar hverjar meira fé til sinna verkefna. Alþingis- menn freista þess að kria út nokkra tugi þúsunda til kjör- dæma sinna i vegarspotta og sitt hvað fleira. En auk þeirra eru svo fjölmargir, sem telja sig eiga hönk upp i bakið ú hinu opinbera. Auðvitað stæðu starfsmenn fjúrmúlarúðuneytis ekki i stykkinu, ef þeir væru ekki úvallt brynjaðir ótal rökum gegn hverri nýrri fjúrveitingu. Þvi miður eru alltof fúir sér þess meðvitandi, að krefjist þeir af rikinu, eru þeir um leið að heimta hærri skattaúlögur yfir sig Viðkvæðið: „Rikið borgar” læturof vel i eyrum margra. En af v^rnarstriði fjúrmúlarúðu- neytis getur leitt, að alls ekki sé hlaupið að þvi að fú ritvél fyrir skrifstofustúlku ú rikisstofnun eða nokkur ný rúm ú spitala. 1 42. gr. stjórnarskrúr lands- ins segir: „Fyrir hvert reglu- legt Alþingi skal, þegar er það er saman komið, leggja frum- varp til fjúrlaga fyrir það fjúr- hagsúr, sem i hönd fer, og skal i frumvarpinu fólgin greinargerð um tekjur rikisins og gjöld.” Akvæði þetta er i gildi frú 1874. Fyrir mönnum vakti, aö landsstjórnin gæti ekki lagt i ný útgjöld eða skatta ú fólkið, nema fulltrúar þess ú þingi hefðu samþykkt það. Vitað var að fenginni reynslu, að þungar skattaúlögur gútu verið lands- lýðnum mikiö böl. Andstætt orðum 42. gr. stjórnarskrúrinnar eru þó alls ekki allar tekjur né öll gjöld rikisins talin ú fjúrlögum, ýmsir nýrri angar rikisvaldsins hafa aldrei komið inn ú fjúrlög, eins og t.d. bankarnir, stofnanir eins og Búnaðarfélag og Stéttarsam- band bænda o.fl. o.fl. Athyglisverðara er þó, að drjúgur sýnist gæfumunur þeirra stofnana, sem eru ú fjúr- lögum og hinna, sem ekki eru þar. Landsspitalinn er stórt fyrir- tæki, sem minnir um rekstur ú stórthótel með fjölmörgum við- skiptavinum, mannmörgu þjón- ustuliði, eldhúsi, þvottahúsi o.s.frv. En hann er ú fjúrlögum, og þvi ú hann undir högg að sækja, eigi að færa út kviarnar vegna aukinnar þarfar. Rikisbankarnir eru hins veg- ar ekki ú fjúrlögum og að auki i þeirri aðstöðu með atbeina höfuðs sins, Seðlabankans, að úkveða tekjur sinar sjúlfir, þ.e. úkveða mun innlúns- og útlúns- vaxta úsamt ýmsum öðrum gjöldum. Þess vegna bera at- hafnir stjórnenda þessara stofn- ana vitni um stórhug og sjúlfs- traust þess, er hefur fjúrrúð og getur framkvæmt. Þess vegna reisa þessar stofnanir stórhýsi. Þær eru sólarmegin, en hinum megin eru rikisstofnanir ú fjúr- lögum, iðulega i mismunandi viðunandi eða óviöunandi leigu- húsnæöi eins og borgardómur Reykjavikur, sem að visu er nú betur búið að en nokkru sinni úður, borgarfógetaembætti, saksóknaraembætti, mennta- múlarúðuneyti, núttúru- verndarrúð, rannsóknarrúö, framkvæmdastofnun, o.s.frv. Ef dregin er upp mynd af stofnunum og fyrirtækjum þjóö- félags okkar, virðist mega greina aðstöðumun þeirra, sem húöar eru utanaðkomandi sam- þykki um tekjur sinar og hinna, sem siöur eru húðar þvi. Fyrir- tæki eða stofnanir ú fjúrlögum eru ofurseld eilifu striði fyrir til- veru sinni. Fyrirtæki eða stofnanir, sem húð eru úkvörð- unum verðlagseftirlits eða rúðuneyta, eiga sömuleiðis lif sitt i hendi þeirra opinberu aðila, sem úkveða verðlag ú vöru þeirra eða þjónustu. Þess vegna geta kaupfélög eða steypustöðvar orðið gjaldþrota, ef verðlagsstjóri ætlar þeim of nauma úlagningu. Sama múli gegnir um ýmis fyrirtæki sveitarstjórna, sem þurfa að fú gjaldskrúr samþykktar af rúðu- neytum, eins og t.d. rafmagns- veitur. í þriðja flokknum eru hins vegar stofanirnar, sem úður eru taldar og hafa sitt eigið verðlagskerfi: Bankarnir með Seölabankann, sem úkveður vaxtafótinn, sbr. 13. gr. laga nr. 10/1961, o.s.frv. Ef til vill er hér aö finna orsök þess, hvers vegna þessar stofnanir fjölga hraðar starfsfólki sinu en flestar aðrar stofnanir þjóöfélagsins og reisa stærri hús með eigin fé, ú meðan aðrar stofnanir eða fyrirtæki eru i leiguhúsnæði. Úr þvi að viðtækum rikisaf- skiptum er beitt svo mjög, sem hér hefur verið vikið að, þykir rétt að eitt gangi yfir alla. A meðan verðbólga liggur i landi og allir vilja fjúrfesta, þykir ranglútt að halda i við suma en ekki aðra. Aukið afskiptavald fjúrmúlarúðuneytis sem fjúr- múl þeirra opinberru stofnana, sem hér hefur verið vikið að, gæti ef til vill skapað meira jafnvægi en nú virðist rikja i fjúrfestingarmúlum opinberra aðila. En ú meðan svo er ekki, er hlutverk fjúrmúlarúðherra þeim mun erfiðara. Hans er að gera gott úr hlutunum, eins og þeir eru. Hafnarfjarð- arlögreglan varð að fá lánaðar geymslur Klp—Reykjavi. — A flestum lög- reglustöðvum ú Stór-Reykja- víkursvæðinu var litið um að vera og litið aðgera um helgina, miðað við aðrar venjulegar lielgar. Þó lékk lögreglan i Halnarfirði nóg að gera ú laugardagskvöldið, og um tima varð hún að fú lúnað geymsluplúss hjú lögreglunni i Rcykjavik, en þú var allt orðið lullt út úr dyrum hjú henni i fangageysmlunni i Hafnarfirði. Mestu ólætin urðu i sambandi við dansleik að Hlégarði. Þar var mikið um slagsmúl meðal ung- linga, rúður brotnar og ölvun mikil. Til að koma einhverri reglu ú hlutina varð að flytja verstu ólútaseggina til Hafnarfjarðar, en þú var einnig verið að koma með fólk frú öðrum skemmtistöð- um til geymslu. Við þetta bættust svo hinar venjulegu „heimsóknir” úkveð- ins hóps um hverja helgi, og var ústandið þannig um tima, að allir klefar voru yfirfullir, svo og gangarnir sem voru einnig nýttir til fulls, en þar svúfu sumir úr sér vimuna. pHiimi {BÆNDUR ■ Gefið búfé yða r S EWOMIN F ■ vítamín [ og ■ steinefna- ■ blöndu A myndinni sjúum við framan f þrjú efstu menn ú hraðskúkmóti starfsmannafélags Búnaðarbankans. Lengst til vinstri er Friðrik Ólafsson, þú Björn Þorsteinsson, sem varð annar, og Jón Kristinsson, sem varð þriðji. FRIÐRIK HLUTSKARPASTUR Friðrik Ólafsson stórmeistari hlaut flesta vinninga ú hraðskúk móti, sem starfsmannafélag Búnaðarbankans gekkst fyrir s.l. laugardag. Mótið var haldiö til minningar um Jónas Benónýsson, sem var starfsmaður Búnaðar- banksns og virkur innan skúk- hreyfingarinnar. Hann lézt úriö 1970. Eru mót sem þetta haldin úrlega Keppendur voru um 30, flestir bankastarfsmenn. en i þeim hópi eru margir góðir skúkmenn, sem kunnugt er. Nokkrir aðrir skúk- menn tóku þútt i mótinu, eins og t.d.Friðrik Ólafsson, sem starfar I dómsmúlarúðuneytinu. Úrslit mótsins urðu þau, að Friðrik hlaut 14 1/2 vinning, og Björn Þorteinsson varð annar með 13 1/2. Þriðji varð Jón Kristinsson með 13 vinninga og næstir komu Guðjón Jóhannesson og Bragi Kristjúnsson með 12 1/2 VINNING* Björn’ vinnur i Út- vegsbankanum, en hinir i Búnaðarbankanum. Meðfylgjandi mynd er svolitið sérstæð. Enginn rekur upp stór augu, þótt hann sjúi mynd af Friöriki Ólafssyni við skúkborð, en þarna ber svó við, að hann er reykjandi pipu, sem ekki er algengt. Timinn spurði Friðrik, hvort hann hefði tekið þennan sið upp eftir fjölmörgum öðrum skúkmönnum og hvort hann mælti með reykingum yfir skúk- borði. — Nei, það geri ég ekki, en þarna var ég orðinn svo syfjaður, að ég kveikti i pipustertinum. Þetta geri ég ekki, þegar mikil alvara er ú ferðum. Maður þarf ekkert ú þvi að halda. Hjartslútturinn er alveg nógu nraöur og ég mæli alls ekki með þvi að þeir, sem ekki reykja, taki það upp við skúk. Það er i mesta lagi að maður geti leyft sér þetta, þegar maður er búinn að innbyrða vinninginn og ekki er annað eftir en að afhausa, ef svo mú segja. O Lézt Rannsókn þessa múls stendur vfir. og tókst okkur ekki að fú neinar fréttir af gangi múla hjú þeim, sem með hana hafa að gera, er við reyndum að nú sambandi við þú i gær. og tókst að bjarga lifi hans þar. Helzt er talið, að um ein- hvers konar eitrun hafi verið að ræða, en hvers þeir hafa neytt, er enn ekki upplýst. Farið var ú staðinn, þar sem mennirnir voru að drykkju, og fannst þar bæði úkaviti og gin. sem verið er að rann- saka. úsamt öðru.

x

Tíminn

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.