Náttúrufræðingurinn

Volume

Náttúrufræðingurinn - 1968, Page 26

Náttúrufræðingurinn - 1968, Page 26
72 NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN margra margbrotinna keilufjalla, með sigkötlum, keilugöngum og myndun margs konar gosbergs, ekki aðeins súrs og basísks, heldur einnig allra millistiga þar á milli. Bæði í tertíerum og pleistósenum myndunum hefur fundizt allmikið af flikrubergi. Til jarðeldafyrirbæra á íslandi ber og að telja, beint og óbeint, jarðhitann, og munu ekki önnur lönd heppilegri til rannsókna á flestu því, er lýtur að jarðhita og nýtingu lians. A síðustu árum hefur áhugi erlendra jarðvísindamanna á íslandi stórum aukizt. Ber hér ýmislegt til. Bættar samgöngur bæði innan- lands og við önnur lönd hafa vaklið því, að íslenzkar eldstöðvar eru nú miklu aðgengilegri en áður. Þetta hafa margir jarðfræðingar og jarðeldafræðingar fært sér í nyt. Þeir eru t. d. ófáir, sem á síðustu árum hafa haft hér nokkurra daga viðdvöl á flugferðum austur eða vestur um Atlantshaf og ferðast um landið, til Heklu, Mývatns- sveitar, Öskju o. s. frv. Síðustu þrjú eldgosin hérlendis, Heklugosið 1947/48, Öskju- gosið 1961 og Surtseyjargosið 1963/67 hafa vakið mikla athygli og þá Surtseyjargosið líklega mesta. Hinar yfirgripsmiklu og margþættu rannsóknir á „heimssprungu- kerfinu" (World Rift System) síðasta áratuginn liafa mjög beint athygli að íslandi og jarðeldabeltum þess, þar eð þau eru hluti af Miðatlantshryggnum og íslenzka „hryggjarstykkið“ miklu að- gengilegra til rannsókna en neðansjávarhlutar þess. Skipulagðar kynningaferðir jarðfræðinga til íslands hafa átt drjúg- an þátt í að kynna landið erlendum jarðfræðingum. Er þar einkum að nefna hálfsmánaðarferð með yfir 50 þátttakendum frá um 10 löndum í sambandi við alþjóðaþing jarðfræðinga í Kaupmannahöfn 1960, og árlegar ferðir norrænna jarðfræðinga með 25 þátttakend- um hvert ár, síðustu 5 árin. Þær ferðir eru að öllu leyti kostaðar af viðkomandi löndum og íslands þáttur sá einn að skipuleggja ferð- irnar og stjórna þeim. Sú hugmynd, að koma hér upp alþjóðlegri jarðeklarannsóknar- stöð undir norrænni yfirstjórn á rót sína að rekja til alls þess, sem hér hefur verið getið. Nokkur kynni af eldfjöllum og eldvirkni eru holl hverjum bergfræðingi, en þótt Norðurlönd, að Grænlandi með- töldu, séu yfir 3 milljónir ferkílómetra að flatarmáli, er þar hvergi virk eldfjöll að finna nema á íslandi. Framámenn í jarðfræði með frændþjóðum okkar, sem kynni hafa haft af íslandi, hafa því

x

Náttúrufræðingurinn

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.