Náttúrufræðingurinn

Årgang

Náttúrufræðingurinn - 1968, Side 56

Náttúrufræðingurinn - 1968, Side 56
102 NÁTTÚRUFRÆÐINGURINN Ofaníburður og steypuefni I öllum algengum lausum setlögum eins og malarhjöllum, árseti, jökulruðningum, skriðum o. s. frv. má finna hráefni til mann- virkjagerðar. Það hráefni, sem þó hefur reynzt bezt í ofaníburð eru jökulurðir, sem yfirborðsvatn hefur skolað nokkru af fínustu korn- unum úr, en þó nægilegt magn þeirra eftir til þess að binda ofaní- burðinn saman. Aftur á móti er eina liráefnið, er til greina kemur sem steypuefni, lábarin set, árset og vatnsnúið jökulset. Lauslega er áætlað, að til vegaviðlialds liér á landi séu notaðir um 2 millj. m3 árlega af sandi, möl og mulningi til ofaníburðar, sem mun þó hvergi nóg til að fullnægja æskilegu viðhaldi veganna. Fyrirsjáanlegt er, að ofaníburðarþörfin mun aukast verulega næstu árin. Lengi framan af var lítt vandað til ofaníburðarefna og gjaman notazt við fyrstu sand- eða malargryfju, sem fyrir varð — og það látið duga. Með auknum kröfum um betri vegi varð þó hrátt ljóst, að vanda varð betur til vegagerðarinnar en áður, og að því kom að lokum, að nokkur vegagerðarefni voru rannsökuð, áður en þau voru notuð, enda má segja að frumskilyrði endingargóðra vega, sem standast eiga þungaumferð, jafnt vetur sem sumar, séu rannsóknir og nákvæm þekking á efnum, sem í veginn eru valin. Verður slík þekking enn brýnni, þegar hafizt verður handa um að leggja slitlag úr olíumöl á helztu þjóðvegi landsins, en nú hafa verið gerðar áætl- anir um slíka vegalagningu frá Reykjavík upp í Borgarfjörð og um Suðurlandsundirlendi að Stórólfshvoli. Fyrir nokkrum árum var mikið rætt og ritað um rykbindingu þjóðveganna. Hefur Vega- gerðin ásamt öðrum aðilum gert tilraunir með rykbindiefni í ná- grenni Reykjavíkur, en því miður helur árangurinn ekki alltaf orðið sem beztur. Má þar mest um kenna veðráttu og að ekki er nægilegur vatnshalli á vegunum. Rigningarvatn leysir fljótlega upp rykbindiefnið nema vegirnir séu vel hungumyndaðir og vatnið renni því fljótt af þeim. Dreifing og magn hinna lausu jarðlaga, sem notuð eru til ofaní- burðar og steypugerðar, er mjög mismunandi í hinum ýmsu lands- hlutum. í einstökum héruðum má lieita, að algjör þurrð sé slíkra efna, en gnægð ofaníburðarefna í öðrum. Má t. d. nefna annars vegar Skaf'tafellssýslur, þar sem mikið er af lausum jarðefnum en hins vegar má benda á Mýrasýsln, þar sem mikill skortur er á

x

Náttúrufræðingurinn

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Náttúrufræðingurinn
https://timarit.is/publication/337

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.