Tímarit lögfræðinga


Tímarit lögfræðinga - 01.10.1976, Side 30

Tímarit lögfræðinga - 01.10.1976, Side 30
Barði Friðriksson hrl.: 50 ÁRA AFMÆLI EMBÆTTIS SÁTTASEMJARA RÍKISINS Embætti sáttasemjara ríkisins hefir allt frá stofnun þess í reynd verið eitt allra þýðingarmesta embætti á íslandi. Og þó að oft hafi virst „að ógæfu íslands yrði allt að vopni“ hefir ekki orðið sú raun- in á, þegar valdir hafa verið menn til þessa embættis. Til þess hafa einungis valist þeir, sem hverju sinni þóttu best til þess hæfir sökum vitsmuna, reynslu og alhliða þekkingar á þjóðarhag og nutu óskoraðs trausts samningsaðila og þjóðarinnar allrar. Stofnun embættis sáttasemjara ríkisins átti langan aðdraganda. Með tilkomu afkastamikilla atvinnutækja í sjávarútvegi síðast á 19. öld, fyrst stórra fiskiskúta og síðar togara, tók smám saman að fjölga fólki á þeim stöðum þar sem slík útgerð var mest. Hið íslenska bænda- þjóðfélág, sem í stórum dráttum hafði, að uppbyggingu til, staðið ó- breytt frá landnámsöld, tók þannig smám saman að breytast í borgara- þjóðfélag með tilheyrandi einkennum. Atvinnubylting þessi breytti hinu persónulega sambandi, sem var milli smáatvinnurekanda, land- bónda eða útvegsbónda og starfsmanna hans og í kjölfar hennar urðu raunverulega til nýjar þjóðfélagsstéttir: Annars vegar vinnuveitend- ur með marga starfsmenn í þjónustu sinni og hins végar launþegar, verkamenn og sjómenn. Framan af bar lítið á hagsmunaágreiningi milli þessara stétta, en í raun höfðu vinnuveitendur allt ráð launþega í hendi sér. Hér virðist rétt að geta þess, að menn sóttu mjög eftir skiprúmi á skútum og togurum, enda tekj ur þar betri en annars staðar, þótt vinnuveitendur réðu um sinn einir kaupi og kjörum. Slík skipan gat þó að sjálfsögðu ekki staðið til frambúðar. Smám saman risu upp verkalýðsfélög, er hófu baráttu fyrir bættum kjörum félagsmanna sinna. Fyrsta meiriháttar verkfall hérlendis gerðu hásetar á togurum 1916. Sama ár stofnuðu verkalýðsfélögin samband með sér, Alþýðu- 72

x

Tímarit lögfræðinga

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit lögfræðinga
https://timarit.is/publication/586

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.