19. júní


19. júní - 19.06.1955, Síða 42

19. júní - 19.06.1955, Síða 42
Vorið 1847 korna þær systur, Ágústa og Thora, hingað til lands og dvelja með föður sínum á Möðruvöllum. Fátt talaði frú Melsted um þessa síðari dvöl sína þar nyrðra, en heldur mun liún liafa verið dapur- ] pcr Grímur hefir verið 57 ára þegar hann hlaut amt- mannsembættið í síðara sinn. A bréfum systur hans, húsfreyjunnar á Bessastöðum, er að heyra, að hann hafi ekki tekið lífið létt. Hneigðist hann nú nokkuð til drykkjar, og svo að Norðlendingar — að minnsta kosti Skagfirðingar — Iiafi unað stjórn lians illa. Þetta voru óróatímar og mörg veð- ur í lofti. Til þessa bendir „Norðurreiðin", svo- nefnda, þá er Skagfirðingar sóttu Grím heim vorið 1849, og „hrópuðu hann af“, eins og það var kall- að. Frú Melsted nrinntist á þennan atburð einu sinni við mig örfáurn orðum. Þær systur, Ágústa og Thora, sátu yfir föður sínum sjúkum, enda andaðist liann fáum dögum síðar, 7 júní 1849. Eftir lát föður síns dvelur Thora löngunr á Bessastöðunr hjá föðursystur sinni. Starfrækti hún, ásamt Ágústu systur sinni, stundunr skóla á vetr- um fyrir ungar stúlkur í Suðurgöru 2 í Reykjavík. sama húsinu og Jónast Hallgrímsson bjó eitt sinn í. 1853 hafa þær systur ferðast til Dannrerkur, en það ár lézt móðir þeirra. Tlrora hefir brátt lrorfið aftur til íslands, og hjá frændkonu sinni á Bessa- stöðum er hún 1856, þegar Dufferin lávarður heinrsækir ísland. Set ég hér lauslega þýddan kafla úr bók lians, Letters from higli Lattetudes um heimsókn hans til Bessastaða. „Þegar við stigum af baki, var sem birti yfir. Á móti okkur tók öldruð, ástúðleg lrefðarkona og kynnti rektorinn okkur félaga, hvem af öðrum fyrir lrenni. Með látbragði, sem hæft hefði drottn- ingu, leiddi lrún okkur inn í bezta herbergið í húsinu og bauð okkur sæti í legubekknunr — heið- urssæti herbergisins. Nú var borið fram kaffi, ásamt tvíbökum og sætu brauði. Við framreiðsluna naut frúin aðstoð- ar frændkonu sinnar ungrar. Hún var föl senr lilja, hafði í öllu á sér snið hefðarkvenna. Svo bar hún nafnið ,,Þóra“, sama nafnið og frú Hákonar Hlaðajarls. Vér kunnum því illa að sjá fyrirkonur heimilis- ins ganga oss um beina, og það lá jafnvel við, að ég sprytti á fætur og tæki af þeim diskana, þeim auð- vitað til mikillar skelfingar. En nú lrefir mér lærzt að þiggja þjónustu þeirra með frjálsmannlegum r irðuleik, eins og félagar nrínir, og jafnvel óbland- inni ánægju, einkum ef stúlkan er eins fögur og Miss Þóra. Það jók og nrjög á ánægjuna, þegar ég komst að því, að unga stúlkan talaði dálítið frönsku, svo nú þurftunr við ekki lengur „túlk“ til að ræðast við. Það het'ur fleirum en okkur þótt það lítt fullnægj- andi. Frúin býr ein. Sonur hennar, sem ég hefi þá ánægju að þekkja, er í útlöndum, að leita sér frama og auðga anda sinn. Henni, móðurinni, er það nóg, að vita hann bera höfuðið lrátt meðal prinsa bókmennta- og stjórnnrálamanna." Þetta sama sunrar, 1856, kom liingað til lands franskur prins, bróðursonur keisarans mikla. Þeg- ar Dufferin lávarður konr aftur til Reykjavíkur, segir hann frá dansleik, er lraldinxr var á skipi því er prinsinn var á. Læt ég Dufferiir hafa orðið: „Ég lrafði þamr heiður að færa í dansinn Miss Þóru frá Bessastöðum. Hvernig sem á því stóð, var ég ekki leirgur í skugga hiirs föla airdlits, Þóru fonraldarimrai’. Fg býst við, að mildu og blíðu augun konunnar við lxlið mér hafi gagntekið lruga minn.“ Þegar þetta skeður, er Tlrora Melsted 33 ára gömul. Mér dettur í hug að skjóta hér inn í amr- arri sögu, sem Thora Melsted sagði mér á einu af síðustu árum sínum. Þau áttu öll lreima í Middel- fart á Ejóni, oghlýtur Thora þá að hafa verið varla tvítug. Þeim systrum hafði verið boðið á dairsleik, og að fengnu leyíi móður siirnar, bjuggu þær sig til far- ar. Eir þá kom Grímur faðir þeirra heinr og bann- aði þeim öllum að fara á dansleikimr. Eftir stmrd- arþögn bætti frú Melsted við. „Þetta lrefir víst ver- ið rétt.“ Það var sem sársaukans og vonbrigðairna gætti emr í röddinni eftir þessi mörgu, mörgu ár. Dvalar sinnar á Bessastöðum mimrtist frú Mel- sted ávallt með óblandinni áirægju. „Það voru dýrðlegir dagar,“ sagði hún, „þegar ég mátti sitja við fagrar hamryrðir tímum saman," um leið og hún sýndi okkur tvö sjöl, sem hún hafði saumað í og þær systur brúkuðu til viðhafnar, þegar þær gengu til altaris, eða við önnur mjög hátíðleg tækifæri. Grímur amtmaður og kona hans hafa, án efa, látið sér nr jög airnt um uppeldi barna simra og þær 19. JÚNÍ 28

x

19. júní

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: 19. júní
https://timarit.is/publication/671

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.