Franskir dagar - 01.07.2008, Side 12

Franskir dagar - 01.07.2008, Side 12
Franskir dagar - Les jours fran^ais Texti: Hildigunnur Jörundsdóttir Myndir: Bergdís Ýr Guðmundsdóttir Frakklandshátíð á íslandi - Íslandshátíð í Frakklandi Þó flest sveitarfélög viö sjávarsíðuna séu hvert öðru lík er þó eitt sem greinir Fás- krúðsfjörö frá flestum öðrum en það er það tímabil í sögu okkar íslendinga þegar franskir sjómenn sóttu Islandsmið. Franska arfleiðin er sterk á Fáskrúðsfírði og vel sýnileg. Óvíða á íslandi er að finna jafn miklar minjar tengdar frönsku sjó- mönnunum eins og hús, grafreiti og fleira. Aberandi eru götuskiltin í bænum sem öll eru á íslensku og frönsku. I Frakklandi eru þessi tengsl við Island ekki síður sterk og oft tregabundin. Lík- lega er minningin um Island eins sterk og raun ber vitni vegna þeirrar miklu spennu sem ríkti og sveiflu milli sorgar og gleði þegar bátarnir sneru aftur heim af Islands- miðunum. I norður Frakklandi bjó fólk við fátækt og mikil óvissa ríkti um það hvort ástvinur, faðir eða bróðir átti afturkvæmt eftir langa dvöl á ijarlægum miöum. Þau tengsl sem þarna mynduðust milli Fáskrúðsfirðinga og frönsku sjómann- anna, sem flestir komu frá Bretanskaga, hafa verið það sterk að minningamar hafa ekki gleymst. Einn af þeim bæjum í Frakklandi sem átti marga „Islandssjómenn”, eins og þeir sjómenn sem sigldu á íslandsmið voru kallaðir, er Gravelines. Gravelines er þrettán þúsund manna smábær við Ermasundið í norðurhluta Frakklands. Áður fyrr var aðal atvinnu- vegur bæjarins sjávarútvegur en það hefur breyst mikið og flestir bátar á svæðinu sigla aðeins til skemmtisiglinga. Gravelines er stöndugur bær. Þar er stórt kjarnorku- ver, ein stærsta fiskeldisstöð í Frakklandi og þó víðar væri leitaö, álver er aö hluta á umráðasvæði bæjarins og margt fleira. Mikill iðnaður er á þessu svæði og i nær- liggjandi byggðarlögum en það sem gerir Gravelines sérstakan bæ er sú umgjörð sem bærinn hefur. Hann er í raun gamalt virki sem umgirt er síki allan hringinn og skapa þessar andstæður nútima og gamla I tímans sérstakt andrúmsloft sem gaman er aö upplifa. Góð tengsl á milli Fáskrúðs- Qarðar og Gravelines urðu ti! þess að þann 18. ágúst 1991 var komiö á formlegum vinarbæjatengslum milli bæjanna. Flestir Islendingar þekkja hátíöina Franskra daga sem haldin hefur verið árlega síðan 1996 en hátiðin er meðal þekktustu bæjarhátíða á Islandi. Það eru færri sem vita af Islandshátíðinni „Hátíð Islandssjómanna - Féte des Islandais” sem haldin er árlega í Gravelines eina helgi í lok september. Þetta er mikil hátíð þar sem bærinn er skreyttur með islenska og franska fánanum og mikið gert til aö gera helgina hátíðlega. Á hverju ári kemur hópur frá Gravelines til Islands á Franska daga og svo fer fólk frá Fjarðabyggð til Gravelines á Islandshátíðina. Á íslandshátiðinni er margt til gamans gert og heimamenn kynntir fyrir Islandi og íslenskri menningu. Á hátíðinni 2007 var t.a.m. boðið upp á íslenska plötusnúða sem skemmtu unga fólkinu á plötusnúða- kvöldi. Þar var boðið var upp á íslenskt sælgæti og bæklingar frá íslandi voru til sýnis ásamt myndasýningu frá Frönskum dögum. Hátíðin gengur að miklum hluta út á að minnast þeirra er sigldu á íslandsmiðin og mikið lagt upp úr minningarathöfnum. Á föstudeginum er siglt á skútum og bátum út skipaskurðinn sem liggur um bæinn og út á haf. Þar er falleg og táknræn athöfn um íslandssjómennina. Bæjarstjórar Gra- velines og Fjarðabyggðar hafa iagt blóm- sveig í vota gröf sjómannanna, spiluð er falleg tónlist og hópur kvenna klæð- ist búningi sjómannskvenna af þessu til- efni. Þegar komið er í land er boðið upp á drykki og veitingar, íslenskan harðfisk, hákarl og fleira fýrir þá sem taka þátt í at- höfninni. Á sunnudeginum er ávallt Islandsmessa og eftir messuna tekur við litskrúðug skrúðganga. Byrjað er á að ganga að gam- alli kapellu þar sem minnisvarði um Is- landssjómennina stendur. Þar eru haldnar ræður og við það tækifæri er íslenski þjóð- söngurinn leikinn. Þeim Islendingum sem hafa verið viðstaddir þykir mikið til koma. I skrúðgöngunni eru meðal annars tvær lúðrasveitir og um fjögurra metra háar fí- gúrur sem tákna íslandssjómenn og sjó- mannskonur. Gangan er táknræn þar sem gengið er um götur þar sem sjómennirnir bjuggu. Á þeirri leið er hús sem kallað er Islandshúsið og sýnir hvernig búið var á þessum tíma. Móttökurnar í Gravelines eru ávallt mjög hlýjar, rausnarlegar og vel hugsað um íslensku gestina. Það er greinilegt að sambandið á milli bæjanna er íbúum Gra- velines mikilvægt. Það hlýtur að teljast einstakt að íbúar í litlum bæ í Frakklandi haldi Íslandshátíð svo glæsilega og frábært fyrir Islendinga að taka þátt og upplifa há- tíöina. íslenski fáninn blaktir víða og mjög hjartnæmt er þegar íslenski þjóðsöngurinn er spilaður í skrúðgöngunni. Óhætt er að segja að það hafi komið íslendingum sem farið hafa á þessa hátíð á óvart hversu ofarlega minningin frá þessum tíma er í huga fólks og hversu miklu máli hún skiptir íyrir fólk þar. Ibúar Gravelines eru kurteisir, mikil virðing borin fyrir íslend- ingum og vel tekið á móti þeim. Mik- ilvægt er að styrkja sambandið enn frekar og varðveita vel þá sögu sem við eigum um sjómennina og gera henni góð skil hér á Fáskrúðsfirði. 12

x

Franskir dagar

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Franskir dagar
https://timarit.is/publication/1108

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.