Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Nįttśrufręšingurinn

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Nįttśrufręšingurinn

						Ritrýnd grein
Tímarit Hins íslenska náttúrufræðifélags
Hörður Kristinsson
FJALLKRÆKILL
FYRSTA fórnarlamb hlýnandi
LOFTSLAGS Á ÍSLANDI?
Síðustu áratugina hafa menn mikið velt fyrir sér áhrifum hlýnandi loftslags á dýr og plöntur. Fjölmargar
rannsóknir hafa verið settar af stað til að varpa ljósi á einstaka þætti þeirra breytinga sem í vændum eru,
bæði í Ölpunum, á norðurhjara og trúlega víðar. Þar á meðal mætti nefna GLORIA (Global Observation
Research Initiative in Alpine environments), sem er rannsóknanet upprunnið í Ölpunum og teygir sig til æ fleiri
landa. Þróaðar hafa verið samræmdar aðferðir til að bera saman gróður á fjallstindum, bæði milli svæða og
innan sama svæðis þar sem skoðaðar eru breytingar frá einu tímabili til annars. Eitt fyrsta GLORIA-svæðið var
sett upp í Austurrísku ölpunum 1994. Gróðurmælingar sem gerðar voru á því aftur árið 2004 staðfestu að
háfjallaplöntum af hæstu toppum hnignaði á þessu tímabili en fjallaplöntur úr lægri beltum færðu sig ofar.1
Ein af mörgum breytingum sem
menn sjá fyrir sér á íslandi eru áhrif
á þær fjalla- og norðurhjarategundir
sem finnast aðeins uppi á og utan í
hinum tiltölulega fornu blágrýtis-
fjöllum Tröllaskaga, Flateyjarskaga,
Austfjarða og Vestfjarða. í þeim hópi
eru fjallabláklukka {Campanula uni-
flora), hreistursteinbrjótur (Saxifraga
foliolosa), fjallavorblóm (Draba oxy-
carpa), snækobbi (Erigeron humile)
og finnungsstör (Carex nardina) svo
einhverjar séu nefndar. Allar þessar
plöntur vaxa oft ofan 1000 m hæðar
og hreistursteinbrjótur og snækobbi
finnast tæpast neðan 800 m. Hinar
sjást stöku sinnum niður í 600 m, en
aðeins fjallabláklukkan hefur fund-
ist neðan 400 m á Vestfjörðum. Þessar
plöntur eru aðlagaðar köldu lofts-
Iagi og hér á íslandi geta þær ekki
flúið hlýnun nema með því að fikra
sig hærra upp. Þegar það gengur
ekki lengur hljóta þær því að hverfa
úr íslensku flórunni. Hér er sagt frá
fjallkrækli (Sagína caespitosa), en
hann er eina fjallaplantan sem vís-
bendingar hafa fundist um að sé á
undanhaldi í flóru íslands                    ^' nnJn<^- Blómstrandi fjallkrækill sunnan í Draflastaðafjalli sumarið 2002.
Náttúrufræðingurinn 76 (3-4), bls. 115-120, 2008
115
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Blašsķša 129
Blašsķša 129
Blašsķša 130
Blašsķša 130
Blašsķša 131
Blašsķša 131
Blašsķša 132
Blašsķša 132
Blašsķša 133
Blašsķša 133
Blašsķša 134
Blašsķša 134
Blašsķša 135
Blašsķša 135
Blašsķša 136
Blašsķša 136
Blašsķša 137
Blašsķša 137
Blašsķša 138
Blašsķša 138
Blašsķša 139
Blašsķša 139
Blašsķša 140
Blašsķša 140
Blašsķša 141
Blašsķša 141
Blašsķša 142
Blašsķša 142
Blašsķša 143
Blašsķša 143
Blašsķša 144
Blašsķša 144
Blašsķša 145
Blašsķša 145
Blašsķša 146
Blašsķša 146
Blašsķša 147
Blašsķša 147
Blašsķša 148
Blašsķša 148