Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 247. tölublaš og Ķžróttafréttir Morgunblašsins 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						34
MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 10. DESEMBER 1974
Hugrekkið tíl að
segja sannleikann
ÞEGAR ftalski kvikmyndaleik-
stjórinn og leikarinn Vittorio
de Sica féll frá nýlega dó dálft-
ið af Italfu um leið. Horfið var
af sjónarsviðinu andlit eða
fmynd hins glaðbeitta heldri-
manns, virðulegs æringja, sem
skemmt hafði Itölum um ára-
tugi og greipzt inn í hugi þeírra
af hvfta Ijaldinu, svo að hún
var orðin hluti eða jafnvel sam-
nefnari fyrir hina ftölsku þjóð-
arsál. Um leið sáu Italir á bak
einum fremsta skapandi lista-
manni sínum, boðbera nýraun-
sæisins f kvikmyndagerð
heimalands sfns, sem átti eftir
að hafa feikileg áhrif á kvik-
myndalist sfðari t íma.
Banamein de Sica var
lungnakrabbi, sem herjað hafði
á meistarann um skeið og olii
þvf, að hann varð um tfma að
gera hlé á töku sfðustu myndar
sinnar — Ferðarinnar — með
Sofffu Loren og Richard Burt-
on f aðalhlutverkum. De Sica
hafði hins vegar lagt svo fyrir,
að vitneskjan um hinn ban-
væna sjúkdóm skyldi ekki fara
út fyrir raðir f jölskyldunnar og
en þar var leikstjóri maður að
nafni Luchino Visconti, sem
síðar varð einnig frægur leik-
stjóri.
De Sica stjórnaði sjálfur
fyrstu kvikmynd sinni árið
1940 og nef ndist sú „Rose Scar-
latte" og þremur árum síðar
fylgdi „I bambini ci guardono"
eftir handriti Cesare Zavatini,
en hann og de Sica áttu eftir að
vinna saman að mörgum meist-
araverkunum síðar meir. „I
bambini" boðaði nýja tíma inn-
an kvikmyndarinnar, Nýraun-
sæið, sem de Sica ásamt
Roberto Rossellini teljast frum-
kvöðlar að. Þessi stefna hafði
geysileg áhrif á kvikmyndagerð
um gervallan heim en frægustu
myndir de Sica af þessum toga
eru: „Sciuscia", Hjólreiðaþjóf
arnir, Kraftaverk I Mr'lanó og
Umberto D frá 1952, sem talin
er tákna endalok nýraunsæis-
ins.
I kvikmyndasafni í París er
til eitt eintak af gleymdri og
ófullgerðri kvikmynd, sem
nefnist „La porta del cielo" að
Himnahliðið en á sér engu að
slður merkilega sögu. De Sica
var beðinn um að gera þá mynd
árið 1944 þegar nasistar höfðu
Róm enn á valdi slnu. Italskur
kvikmyndaiðnaður var þá að
hruni kominn og í norðurhluta
landsins voru fasistar að reyna
að fá leikstjórana aftur til
vinnu. Þeir leituðu til de Sica
en honum tókst að komast hjá
því að vinna fyrir fasistana með
því að segjast vera upptekinn
við gerð Himnahliðanna fyrir
Vatikanið. „Ég var sannast
sagna ekkert alltof hrifinn af
verkefninu en þó feginn að
geta notað það sem viðbáru,"
sagði de Sica síðar. Hann hóf
tökuna og heilan vetur hafði
hann ásamt tækniliði heila
kirkju á valdi sínu, þar sem
takan átti að fara fram. Þá not-
aði hann tækifærið til að skjóta
skjólshúsi yfir fólk á flótta und-
an Þjóðverjum, réð það meira
að segja í aukahlutverk i mynd-
inni. Um skeið voru þar á
þriðja þúsund manns i felum.
En það var upp úr slikum
jarðvegi, sem nýraunsæið óx; af
rústum og harmleikjum heims-
Burton og Loren f Ferðinni — sfðustu mynd de Sica.
De Sica, hinn glaðbeitti boðberi nýraun-
sæisins er horfinn af sjónársviðinu
engan grunaði hversu hann var
langt leiddur, þó að hann
kveinkaði sér fyrir því f sfðasta
blaðaviðtali sfnu við The Daily
American f f yrra mánuði, að nú
hefðu læknar skipað honum að
hætta að reykja; allt frá ungl-
ingsárum hafði hann hins veg-
ar reykt 60 vindlinga á dag. En
menn voru ekki á varðbergi þar
eð de Sica lét einnig að þvf
enn einnar myndarinnar, —
hinnar 35., sem hann leikstýrði
og 165. myndarinnar er hann
léki f.
De Sica fæddist í Sora í
grennd við Napólf árið 1901 en
var aðeins hálfs árs er fjöl-
skylda hans fluttist til borgar-
innar. Faðir hans starfaði f
þágu hins opinbera og hafði
hann mestan áhuga á, að sonur-
inn legði fyrir sig laganám.
Vittorio tókst aftur á móti að fá
smá hlutverk í kvikmynd árið
1912 og þar með voru örlög
hans ráðin, þó hann gerði sér
ekki sjálfur grein fyrir því þá.
Fyrri heimsstyrjöldin skall á og
de Sica var kallaður til herþjón-
ustu. En þegar friður komst á
að nýju höguðu f orlögin því svo
að hann gerðist leikarí, og við
dögun talmyndanna birtist de
Sica aftur á hvita tjaldinu. Að
þessu sinni var það myndin La
segertaria di tutti og ári síðar
kom myndin Gli unomini, che
mascalzoni!, sem skóp de Sica
þær vinsældir meðal landa
sinna, er hann átti að f agna allt
til dauðadags. Þessari mynd
stjórnaði Marío Camerini og
fjölmargar aðrar fylgdu í kjöl-
farið — allt léttar gamanmynd-
ir, þar sem de Sica lék á alls
oddi og kom löndum sínum i
gott skap.
Á þessum tíma og allt fram
um rniobik fimmta áratugarins
lék de Sica einnig á sviði og átti
þar ekki minna gengi að fagna.
Hann var stjórnandi leikhóps,
þar sem fyrri kona hans
Giuditta Rissone var meðal að-
alleikenda og þessi hópur stát-
aði af mörgum frægum sýning-
um, m.a. á Brúðkaupi Fígarós
eftir   Augustin   Beaumarchais
styrjaldarinnar. „1 lok fasista-
timabilsins, urðum við að lok-
um að að segja sannleikann. An
þess að gera okkur grein fyrir
því, varð nýraunsæið til," sagði
de Sica siðar. „Margir halda þvi
fram, að nýraunsæið hafi séð
dagsins ljós vegna þeirra fjár-
hagsörðugleika, sem við áttum
við að striða, þeirrar nauðsynj-
ar að eyða eins litlu og hugsan-
legt væri I hverja mynd. Nei!
Þetta er alrangt. Það spratt af
þeirri þörf okkar að hafa hug-
rekki til að segja sannleikann,
og þar af leiðandi fórum við
með myndavélar okkar út á
strætin, út I hið daglega líf I
kringum okkur, út úr kvik-
myndaverinu og út á meðal
mannfólksins, meðal fólksins,
sem elskaðist og þjáðist og
eyddi ævi sinni f hinum raun-
verulega heimi allt I kringum
okkur."
Eftirlætisljósmynd de Sica þar sem hann gengur ( broddi fylkingar Napólfbúa
De Sica för sjálfur með aðalhlutverk f fyrstu mynd sinni
Segja má, að aðalstarfi de
Sica síðasta aldafjórðunginn
hafi verið kvikmyndagerð, en
þó var með hann eins og Orson
Welles, að hann varð einatt að
taka að sér hlutverk i kvik-
myndum til að f jármagna gerð
mynda sinna. Þegar á leið varð
hann einnig fiðru hverju að
stórna ýmsum myndum, sem
hann sjálfur hafði aldrei neina
trú á. Hins vegar vildi hann
aðeins viðurkenna, að ein þess-
ara misheppnuðu mynda hefði
verið verulega slæm — Woman
Times Seven frá árinu 1967
með Shirley MacLain I aðal-
hlutverki. „Sunflower", sem
sýnd var I Hafnarbiói fyrir fá-
einum árum var önnur slikra
mynda, en New York Times
þóttu hún teikn þess, að timi
væri til kominn „að leikstjór-
inn drægi sig i hlé frá kvik-
myndum". Litlu siðar varð
þetta fræga blað þó að éta ofan
í sig þessi ummæli. „Til að sýna
þeim, að ég væri ekki útbrunn-
inn gerði ég „Garden of the
Finzi-Contini" og hlaut Óskar-
inn fyrir," rifjaði de Sica upp
skömmu fyrir andlát sitt.
De Sica var alla tið heldur í
nöp við Hollywood, og banda-
rísk fjármálaitök I itöiskum
kvikmyndum. Howard Hughes
réð hann eitt sinn vestur um
haf til að gera kvikmynd eftir
sögu Ben Hechts — Miracle in
the Rain. Hollywoodferðin
hafði mikil áhrif á de Sica.
Hughes lét hann í fyrstu bíða
dögum saman eftir sér, og lét
starfsmenn sfna segja italska
leikst jóranum að drepa timann
með þvi að synda I sundlaug-
inni eða horfa á sjónvarp. Þeg-
ar svo að kvikmynduninni kom
vildi de Sica fá að taka myndina
að verulegu leyti á götum úti en
ekki i kvikmyndaverinu, en þá
var honum sagt, að það væri
ekki hægtþaðyrði svo mun dýr-
ara. De Sica spurði þá hvers
vegna í ósköpunum hann hefði
verið fenginn til að gera mynd-
ina, þar sem f Hollywood væri
fjöldinn allur af leikstjórum,
sem kynnu mun betur en hann
að starfa innan kvikmyndaver-
anna, og hann sneri heim við
svo búið. Til að rjúfa þó ekki
samninginn gerði hann eina
mynd heima á Italíu fyrir sömu
framleiðendur með bandarísk-
um leikurum og beinlínis fyrir
bandariskan markað. Þetta var
þó heldur léttvæg mynd enda
sagði de Sica það síðar, að hann
teldi það mistök að vera að fá
alþjóðlegar kvikmyndastjörnur
til að opna ftölskum myndum
leið á erlendan markað i stað
þess að gera myndir, sem væru
algjörlega italskar. Þess vegna
verður það að teljast dálitil
kalhæðni örlaganna, að siðasta
mynd de Sica — Ferðin — er
einmitt mynd af fyrrnefnda
taginu. Þar er kvikmynda-
stjarnan Richard Burton feng-
inn í aóalhlutverk og myndin
er fremur á bandariska visu en
ítalska. Gagnrýnendur segja, að
Ferðin sé að visu ljúfur svana-
söngur mikils meistara en
þema hennar virðist ekki svo
ýkja óáþekkt því i Sunflower,
dálitið væmin undirtónn. En
eftir Sunflower kastaði de Sica
ellibelgnum i Garði Finzi-
Contini og nú hugðist hann
fylgja Ferðinni eftir með þvi að
kvikmynda einhverja af sögum
D'Annunzio eða sögu Carlo
Levi — Kristur nam staðar I
Eboli. Það tækifæri gafst
aldrei.
De Sica verður þó vart betur
kvaddur en með orðum, er
Luchino Visconti lét eitt sinn
um hann falla: „Sem lista-
manni er honum allt gefið.
Hann hefur gert dramatfskar
myndir, gamanmyndir, listræn-
ar myndir. Ég geri aðeins
ákveðna tegund af myndum,
Fellini aðra tegund og
Antonioni enn aðra. Vittorio
gerir aftur á móti allskonar
myndir og tekst alltaf vel upp. 1
minum augum er de Sica
Giuseppe Verdi Italskrar kvik-
myndar, og eins og Verdi mun
hann alltaf verða ungur, eins
ungur og mikilvægur og verk
hans, sem munu lifa löngu eftir
að hann og við öll erum horfin
héðan sem boðskapur manns og
vonahans."
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48