Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 181. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 13. ÁGÚST 1983
&ftereftftfflD&l
Umsjónarmaður Gísli Jónsson
Veikar eru þær sagnir kall-
aðar sem eru fleirkvæðar f
þátíð. Þær greinast í fjóra
flokka. I hinum fyrsta eru þær
sem enda á -a í nútíð og -aði í
þátíð. Dæmi eru kalla, flokka,
svara. Þessi þykir umsjónar-
manni flötust og tilkomu-
minnst sagnbeyging í málinu.
í öðrum flokki er það ein-
kenni skýrast, að nútíð eintölu
er endingarlaus, nafnháttur-
inn endar á -ja, og þetta j í
endingunni hefur valdið hljóð-
varpi. Þess hljóðvarps gætir
þá ekki í þátíð, þar sem ekkert
var j-ið. Þetta er skemmtileg
sagnbeyging, dæmi: gleðja,
flytja, æja (áði, áð). Sumar
ágætar sagnir eftir þessum
flokki eru nú harla sjaldgæfar
orðnar eða jafnvel tröllum
gefnar, svo sem þysja. Hún lifir
að vísu í þátíð: Alls konar
óþjóðalýður þusti á vettvang,
getum við sagt. En bysja =
streyma og þyrja ¦ böðlast
áfram með látum, eru horfnar.
Mér skilst að þurs sé sá sem
þyr, og í gömlum kveðskap
busti blóð á eggjar vopnanna.
Aðrar sagnir eftir þessum
flokki hafa ýmsar hverjar af-
bakast og gengist við marg-
nefnda            áhrifsbreytingu.
Skemmtileg er sögnin að dýja
(dúði, dúð). Jörðin dýr undir
fótum var sagt, sbr. nafnorðið
dý, og í Þrymskviðu dúði jötun-
inn skegg sitt, það er hristi
það. En nú heyri ég fólk segja
að eitthvað dúar, og hefur
sögnin þá flæmst yfir í flatn-
eskjuna í fyrsta flokki. Enn er
spenja = lokka, teygja og beyg-
ist eins og þenja: spenja,
spandi, spanið, nútíð ég spen.
Það er eitt með öðru giftu-
samlegt á ferli Jóns helga Ög-
mundarsonar, að hann fékk
spanið hingað út til íslands
Sæmund Sigfússon sem var
svo niðursokkinn í fræði sín í
Frakklandi, að hann hafði
gleymt nafni sínu og uppruna.
Nú hefur þessi fallega sögn,
spenja, flast út í ómyndina
spana, spanaði, spanað, og
enginn spenur annan til eins
eða neins framar. En
Jörð spenr Engla skerðir
Alfgeirs und sik halfa,
kvað Egill Skalla-Grímsson.
í þriðja flokki veikra sagna
endar nútíðin á i, og hljóð-
varps gætir í kennimyndunum.
Dæmi eru dæma. sbr. dómur,
hnýta, sbr. hnútur og eyða sbr.
auður. Fleiri teljast að vísu til
þessa flokks en þær sem falla
að öllu undir lýsinguna hér að
framan.
Þá er að lokum fjórði flokk-
ur (fáar sagnir), og þar endar
nútíðin einnig á i, en hljóð-
varps verður ekki vart í kenni-
myndum né nútíð, því að það i,
sem nútíðin endar á, var orðið
til úr e og olli því ekki hljóð-
varpi. Dæmi af fjórða flokki
eru duga, horfa, brosa og hafa,
þó með þeim fyrirvara, að
bæði duga og hafa breyst í máli
margra núorðið, og kem ég þá
að því sem frá var horfið í síð-
asta þætti: orðum Skúla Magn-
ússonar um beygingu sagnar-
innar að hafa. Hún var sem
sagt eftir fjórða flokki veikra
sagna og kennimyndir sam-
kvæmt því hafa, hafði, haft, og
nútíð á að enda á i. Af horfa er
nútíðin ég horfi, eins í
framsöguhætti og viðteng-
ingarhætti. Þá ætti nútíðin af
hafa að vera ég hafi, eins í báð-
um háttum. En þetta hefur
ekki farið svo. Fyrir áhrif frá
sögnum eins og krefja (2. fl.)
nútíð ég kref, hefur nútíð
framsöguháttar breyst í hef og
í samræmi við krefur verður þá
þriðja persóna hefur. Hliðstæð
breyting verður ekki í
viðtengingarhætti, og þrátt
fyrir áður greinda áhrifsbreyt-
ingu skrifa sumir og segja enn
ég hefi og hann hefir. Eins og
Skúli Magnússon sagði var
þetta tal algengt fram undir
okkar tíma, enda sögulega
rétt. Strangt tekið ætti reynd-
ar nútíðin í fyrstu persónu ein-
tölu framsöguhætti að vera ég
hafi og í þriðju persónu hann
hafir. En flækjum þetta ekki
meira og flokkum það undir
smekksatriði eins og Skúli.
Áður hef ég minnst á hvim-
leiðan rugling sagnanna að
hafa og hefja (sem er sterk) og
ætla ekki að stagast á því í bili.
Um sögnina að duga er það
að segja, að mörgum hefur
þótt sér sæma að beygja hana
eftir fyrsta flokki, fremur en
fjórða, og kemur þá út beyg-
ingin duga, dugaði, dugað, og í
nútíð ég duga og það dugar, í
staðinn fyrir hið uppruna-
legra: ég dugi, hann dugir, sbr.
ég   brosi,   horfi;   hann   brosir,
204. þáttur
horfir. Lýkur þá um sinn þulu
um veikar sagnir.
Mjög margir hafa beðið mig
að andæfa orðmyndinni
RÚVAK. Þetta mun eiga að
vera skammstöfun fyrir
Ríkisútvarpið (á) Akureyri. Ég
skal gera þetta með glöðu geði.
Mér þykir þessi skammstöfun
ekki góð, og engum ætti að
vera ofætlun að segja eða
skrifa: Útvarp Akureyri. Eink-
um langar mig til þess að biðja
blöðin að breyta þessu í dag-
skrárkynningu og þá þuli í út-
varpinu.
I orðmyndinni RÚVAK eru
stafir tíndir til hér og þar úr
orðunum Ríkisútvarpið Akur-
eyri. En góður siður hefur það
þótt að skammstafa svo, að
fyrsti stafur sé tekinn úr
hverju orði heitisins, ef það er
samsett. Þannig verða til rétt-
ar skammstafanir eins og
K.R.O.N. (KRON) úr Kaupfé-
lag Reykjavíkur og nágrennis
eða K.E.A. (KEA) úr Kaupfé-
lag Eyfirðinga Akureyri. Rétt
skammstöfun af Ríkisútvarpið
Akureyri væri þá R.A. (RA),
því að ríkisútvarpið er auðvit-
að eitt orð. Þetta þykir að
sjálfsögðu ekki nógu skýrt eða
auðkennilegt, og myndi vart
bæta úr skák, ef menn endi-
lega vilja skammstafa, að taka
tvo fyrstu stafina framan af
hvoru orðinu, sbr. Umbi, því
þá kæmi út Ríak. Niðurstaða
er þá sú, að vera ekkert að
burðast með að skammstafa
þetta, heldur segja og skrifa:
Útvarp Akureyri, rétt eins og
Útvarp Reykjavík. Skamm-
stöfun fyrir hið síðarnefnda
gæti allt eins verið VARPEY
eins og RÚVAK fyrir hitt.
Ennþá má heyra hina furðu-
legu beygingu lýsingarorðsins
var, sem nú er að verða eins í
öllum kynjum í munni sumra
manna, verða að viðrini.
Þjóðkunnur maður sagði í
útvarpsþætti á dögunum: „Við
verðum var við", o.s.frv. Ekki:
„Við verðum vör við, svo sem
vera ætti. Sami maður hafði
stundum afarvondar og út-
lenskulegar áherslur, sagði t.d.
á tímaMÓTum og félagsAð-
stöðu. Ljóst er að hefja verður
markvissa framburðarkennslu
i öllum skólum landsins til
þess að varðveita réttar
áherslur, réttan hreim og rétta
hrynjandi máls okkar.
Fossvogur — Til sölu
Sérhæðir í
byggingu
Neöri hæö ca. 125 fm. 2 svefnherb., stofa, hol og
bílskúr sem er innangengt í. ibúöin selst fullfrágengin.
Getur veriö til afh. í nóv. í haust.
Neöri hæö ca. 150 fm og bílskúr sem er innangengt í
úr ibuö. ibúöin er 4 svefnherb., stofa og hol. Hún selst
fullfrágengin og getur veriö tilbúin til afhendingar á
næsta vori.
Báöar hæöirnar eru sérhannaöar fyrir
fatlaö fólk.
Teikningar og uppl. á byggingarstaö viö Álfaland og
Áland kl. 2—4 e.h. í dag.
Kaupendaþjónustan, sími 30541.
Örn ísebarn, sími 31104.
JF?4
2771
Opid 1—3 í dag
Vantar
200—250 fm einbýllshús fyrir Ijársterk-
an aöila, helsl vestan Snorrabrautar
Vantar
Hötum mjög tjársterkan kaupanda aö
3|a herb ibúö í vesturbæ. Hliöum eöa
miöbæ á 1. eöa 2. hæö. öruggar
greiöslur.
Við Hraunbæ
2ja herb. góð ibúo á 1. hæo. Vsro 1.100
þús.
Viö Njaröargötu
2ja—3ja herb. stórglæsileg ibuo á 1.
hæo. Ny eldhúsinnr. o.fl. Vsro 1.150
þús.
Viö Kársnesbraut
2ja—3ja herb. góo ibuö á 2. hæð í tjör-
býlishúsi. Svalir. Fallegt útsýni. Vsro
1.250 þós.
Við Reynimel
3ja herb. góö ibuð á 4. hæö. Suðursval-
Viö Engihjalla
3ja herb. 85 fm ibúð á 1. hæö. Akveðin
sala. Verð 1.300 þú».
Viö Álfhóisveg
Hér er um aö ræöa 3ja herb. ibuö auk
25 fm einstaklingsibuöar á jaröhæö.
sem seljast saman. Vsrö 1.800 þúi.
Sérhæð við Löngu-
brekku m/bílskúr
3ja herb. necri sérhæð i tvibýlishúsi.
Nýstandsett baðherb. Góöur bilskúr.
Verksm.gler. Verð 1.550 þu.
Viö Leirubakka
3ja herb. góö íbúð á 3. hæö. Suðursval-
ir. Vwð 1.350 þús.
Við Rofabæ
4ra herb 110 fm ibúð á 2. hæö Laus
fljótlega. Vsrð 1.500—1.550 þu.
í Vesturbænum Kóp.
4ra herb. góð neðri hæð, 117 fm í tvi-
býli. Mikiö geymslurymi. Verð 1,7—%Jt
millj. Ákveðin sala.
Við Bræöraborgarstíg
5 herb. 130 fm ibúö töluvert endurnýj-
uö. V.ro 1.450—1.550 þús.
Við Hraunbæ
4ra—5 herb. 110 fm mjög vönduö
endaíbúð á 2. hæö. Sér þvottahús Innaf
eldhúsi. Suðursvalir. Merkt bílastæði.
Vero 1.550 þús.
Penthouse
við Krummahóla
160 fm skemmtileg penthouseibuö á 6.
og 7 hæð. Stæði í bílageymslu. Á 6.
hæö eru svalir í norður en á 7. hæð
stórar suöursvalir. Stórkostlegt útsýni.
Verð 2,4—2.5 millj.
Endaraðhús
við Torfufell
140 fm gott endaraöhús m. bilskúr.
Verð 2,3 millj  Mjög snyrtileg eign.
í Austurbænum Kóp.
220 tm gott endaraöhús á góöum stað
(Hjöllunum). Bílskúr. Verö 2,9—3,0
millj Skipti á minni eign koma til greina
Raðhús við Selbraut
180 fm fallegt raöhús á tveimur hæöum
viö Selbraut. Bilskúr. Vandaðar innrótt-
ingar Teikn. á skrifstofunni.
í Suðurhlíðum
Fokhelt endaraðhús ásamt tenglbygg-
ingu, en þar er gert ráð fyrir góðri 3ja
herb. íbúð. Teikn. á skrifstofunni.
Við Brekkutanga Mosf.
312 fm gott raöhús m. bílskúr. Húsiö er
ibúðarhæft en ekki tullbúið.
Söluturn
Hötum til sölumeöferöar söluturn á
mjög góðum stað. Upplýsingar á
skrifstofunni.
Fjöldi annarra eigna á
söluskrá.
2S EicnflmioLumn
^ftSZ'X PINGHOLTSSTRÆTI 3
^SSæ-4^     <;iMI 27711
Sölust|ón Sverrir Knstinsson
Þorleifur Guömundsson sölumaður
Unnsteinn Beck hrl  simi 12320
Þórólfur Halldórsson lögfr.
Kvoldsimi solumanns 30483
Hafnarfjörður
Til sölu m.a.:
Kelduhvammur
3ja herb. rumgóð rlsíbúö. Sór-
lega gott útsýni. Verð 1 mill).
Sléttahraun
3ja herb. falleg 80 fm endaíbúö
á 2. hæö. Bílskúrsréttur.
Strandgata
2ja herb. ósamþ.  íbúð á efri
hæö     í     steinhúsi.     Þarfnast
standsetningar. Verö 450—500
þús.
Breiövangur
3ja—4ra herb. falleg íbúð á 4.
hæö. Bílskúr. Suöursvalir. Verö
1550 þús.
Hjallabraut
3ja—4ra herb. vönduö íbúð á 1.
hæö. Suöursvalir. Verö 1400
þús.
Breiövangur
4ra—5 herb. íbúö á 2. hæö,
125 fm. Bílskúr. Suðursvalir.
Verð 1750 þús.
Granaskjól Rvk.
Glæsileg efri hæö, 145 fm í tví-
býlishúsi. Allt sér. Bílskur,
Tjarnarbraut
6 herb. gott steinhús á fallegn
hornlóö ásamt bílskúr m/ kjall-
ara.
Álftanes
6 herb. vandaö elnnar hæöar
steinhús. Stór bílskúr.
Barmahlíð Rvk.
6 herb. aöalhæö, 170 fm ásamt
bílskúr. Ný eldhúsinnrétting.
Nýleg teppi. Þvottahús inn af
eldhúsi. Suðursvalir.
Suöurbraut
3ja herb. íbúö á 3. hæö. Nýtt
gler. Fallegt útsýni. Bílskúr fylg-
ir. Verö 1250 þús.
Nönnustígur
Einbýlishús, járnvariö timbur-
hús, alls um 100 fm, hæö og ris.
Falleg, ræktuö lóö. Rólegur
staöur.
Mávahraun
200 fm einnar hæöar einbýlis-
hús meö bílskúr og ræktaðri
lóö.
Álfaskeið
4ra  herb.  íbúö á efstu  hæö,
endaíbúð. Bilskúr.
Vitastígur
5 herb. einbýlishús, steinhús,
hæö og kjallari, alls 120 fm, á
fallegri hornlóö.
Vogar Vatnsleysuströnd
130 fm nýtt einbýlishús á einni
hæö, aö mestu fullbúið, á góö-
um staö. Skipti möguleg á eign
á höfuöborgarsvæðinu.
Opiö kl. 1—4
ídag
FASTEIGNASALA
Árna Gunnlaugssonar
Austurgötu 10 — S: 50764
VALGEIR KRISTINSSON, HDL.
Sjá einnig
fasteigna-
augl. á bls.
10.
29555 — 29558
Holtsbúö — Raöhús
Vorum aö fá til sölumeðferðar  160 fm raðhús á
tveimur hæðum. Húsið skiptist þannig: á fyrstu hæð
eru 2 svefnherbergi, þvottaherb., gesta w.c, upphitað-
ur bílskúr og geymsla. A efri hæð eru 2 svefnherb.,
stofa og eldhús. Allt tréverk er mjög vandað svo og
eignin öll. Verö 2,6—2,7 millj.
Eignanaust   su^m s.
Þorvaldur Lúðviksson Sími 29555 og 29558.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40