Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 274. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						66
MORGUNBLAÐIÐ, MIÐVIKUDAGUR 2. DESEMBER 1987
Húsmæðraskólinn
Osk á Isafírði 75 ára
e/tir Elsu Bjartmars
Þann 1. október sfðastliðinn átti
Húsmæðraskólinn Ósk á ísafirði 75
ára afmæli. Næstkomandi vor er
fyrirhugað að halda upp á afmælið
hér á Isafirði og eru allir gamlir
nemendur, kennarar og velunnarar
velkomnir. Fyrir þessari hátíð
standa Skólanefnd Húsmæðraskól-
ans, formaður hennar er Magdalena
Sigurðardóttir, Kvenfélagið Ósk og
Nemendasamband Húsmæðraskól-
ans. 15, maí 1974 var nemendasam-
bandið stofnað til þess að efla tengsl
gamalla nemenda og tengsl við
skólann. 1. október 1912 var Hús-
mæðraskólinn Ósk stofnaður. Var
það mikið afrek og þurfti mikla
bjartsýni, dugnað og þrautseigju til
að bera. Er það ekki síst frú Cam-
illu Torfason að þakka, en hún var
aðal frumkvöðullinn að stofnun
skólans.
Camilla Torfason
Camilla fæddist á ísafirði um
miðja nítjándu öld, dóttir hjónanna
Karenar Jörgensen og Stefáns
Bjarnasonar sýslumanns. Fjórtán
ára flutti hún frá ísafírði, en kemur
svo aftur 1904 með eiginmanni
sínum Magnúsi Torfasyni, sýslu-
manni í ísafjarðarsýslu.
Lagði hann málefnum um stofh-
un húsmæðraskóla lið og stuðlaði
að framgangi þeirra bæði í sýslu-
nefnd og bæjarstjórn. Camilla var
greind kona og gekk menntaveginn.
Islenskar konur höfðu ekki öðlast
rétt til stúdentsprófs á þessum
árum, en prófið tók hún í Kaup-
mannahöfn og var því fyrst
íslenskra kvenna til að Ijúka því
prófi.
Heimspekipróf tók hún líka og
lagði síðan stund á stærðfræði í tvö
ár, en hætti þá námi. Kenndi síðan
eitt ár við frk Langesskóla í Silke-
borg. Var hann heimavistarskóli
fyrir ungar stúlkur. Ýmislegt fleira
lærði Camilla á Hafnarárum sfnum
Æ.s. osta- og smjörgerð. Munu
kennslustörf hennar í Danmörku
hafa vakið áhuga hennar á mennta-
málum kvenna. Þegar hún hélt heim
til íslands var áhuginn svo mikill
að hún beitti sér fyrir stofnun hús-
mæðraskóla á ísafirði.
Meðal vina og þeirra sem hún
umgekkst mest vakti hún traust,
þótti ráðdeildarsöm og örugg til
forystu. Eftir að stuðlað að stofnun
Húsmæðraskólans á ísafírði árið
1912 og verið formaður skólanefnd-
ar í tvö ár, flutti Camilla til bróður
síns í Englandi, síðan til dóttur
sinnar í Kaupmannahöfn, loks hélt
hún til Reykjavíkur og bjó með
börnum sínum Jóhönnu og Brynj-
ólfl til dauðadags.
Hugur þeirra mæðgna var ávallt
hlýr til skólans.
Gaf Jóhanna skólanum málverk
af móður sinni, einnig stofnaði hún
sjóð til minningar um móður sína.
Birtist hér úrdráttur úr skipulags-
skrá sjóðsins.
1. grein
Sjóðurinn heitir Verðlaunasjóður
frú Camillu Torfason. Hann er eign
kvenfélagsins Óskar á ísafírði og
útnefnir félagið sjóðnum sérstaka
stjórn.
2.  grein
Sjóðurinn er stofnaður af frú
Jóhönnu Magnúsdóttur, lyfsala, til
minningar um móður hennar, frú
Thoru Petrine Camillu Torfason, f.
10. október 1864, stofnanda Kven-
félagsins Óskar á ísafírði og
formanns sama félags árin
1907-1914. En Kvenfélagið Ósk
stofnaði Húsmæðraskólann Ósk á
ísafírði árið 1912.
3.  grein
Hlutverk sjóðsins er að verðlauna
nemanda eða nemendur húsmæðra-
skólans, er skara fram úr í
námsgreinum skólans og prúð-
mannlegu dagfari.
4.  grein
Elsa Bjartmars
kaupstaðarins að taka mál þetta
að sér og veita til þess svo ríflegri
fjárhæð að unnt verði að hefja starf-
semi skólans sem fyrst.
Kvenfélagskonur í Ósk stóðu fyr-
ir margskonar mannúðar- og
menningarmálum í bænum, mun
þó skólamálið hafa brunnið þeim
heitast á hjarta.
Á því Húsmæðraskólinn Ósk
kvenfélagskonum og fyrsta for-
manni félagsins, frú Camillu
Torfason, fyrst og fremst tilvist sína
að þakka.
Afram unnu Óskarkonur að und-
irbúningi stofnunar skólans, til þess
þurfti aukið fjármagn. Veitti sýslu-
nefnd Norður-ísafjarðarsýslu í
þessu skyni 300 krónur til væntan-
íegs húsmæðraskóla á ísafírði, en
með þvi skilyrði að ísafjarðarbær
legði fram sömu upphæð. Gekk það
8, hið fyrsta tfmabil, frá 1. október
1912 til vordaga 1917.
Nemendur skyldu vera 12 og var
kennt á tveimur 4ra mánaða nám-
skeiðum. Skólagjaldið var 100
krónur fyrir nemanda. Haustið
1914 var samþykkt að fella skóla-
hald niður næstkomandi skólaár,
vegna mikillar dýrtíðar og einnig
höfðu fáar umsóknir um skólavist
borist.
Óviðráðanleg atvik af völdum
fyrri heimsstyrjaldarinnar urðu
þess valdandi að skólahald lagðist
niður frá 1917 til 1924. Fyrsta for-
stöðukonan frk. Fjóla Stefánsdóttir
hafði skapað skólanum traust og
vinsældir. Fannst því ýmsum
frammámönnum bæjarins ófyllt
opið skarð þegar skólinn hvarf af
sjónarsviðinu.
Félagskonur Óskar létu ekki bil-
bug á sér fínna heldur héldu þær
málinu vakandi þau ár sem skóla-
hald lá niðri. Loks var ákveðið að
skólinn starfaði að nýju og hófst
skólahald 1. október 1924 í Hrann-
argotu 9 (Glasgow). Ný forstöðu-
kona var ráðin frk. Gyða
Mariasdóttir, fædd og alin upp á
ísafírði. Gyða nam húsmæðra-
fræðslu í Danmörku, einnig starfaði
hún á matsöluhúsum, hlaut hún
hvarvetna lof fyrir færni í störfum.
Ástkær var hún nemendum
sínum, til sanninda er stofnun
Minningarsjóðs Gyðu Maríasdóttur
sem nemendur hennar frá árinu
;^i ~*»:&.4~-- :'%~
jjUHMIff
Húsmæðraskólinn Ósk stofnsettur 1912. Nýi skólinn tók tíl starfa 1948.
Stofnfé sjóðsins er verðbréf að
upphæð 16000 krónur, skráð á
nafn hans. Gjafafé sem sjóðnum
kann að askotnast skal leggja við
höfuðstólinn, og auk þess að
minnsta kosti einn fjórða hluta árs-
vaxta.
Af þessu má sjá að Húsmæðra-
skólinn Ósk stendur í mikilli
þakkarskuld við þær mæðgur, verð-
ur minning þeirra því ætíð í heiðri
höfð við skólann.
Saga skólans
Eigi er vitað hvenær fyrst var
farið að ræða um að stofna hús-
mæðraskóla á ísafírði. En eftir
stofnun Kvenfélagsins Óskar 6.
febrúar 1907 verður þó vart við
ráðagerðir í þessa átt.
Á fundi í Osk 15. mars 1911 var
í fyrsta skipti rætt um þessi mál.
í fundargerð félagsins segir: „Fund-
urinn óskar, að húsmæðraskóli
verði settur á stofn á ísafírði, og
skorar á Alþingi að taka þetta mál
að sér og veita fé svo ríflega, að
hægt verði að koma skólanum á fót
sem allra fyrst."
Einnig var skorað á bæjarstjórn
eftir, lögðu svo kvenfélagskonur
fram sömu upphæð til áhaldakaupa
fyrir skólann. „í eitt skipti fyrir
öll" en það boðorð hefur ekki verið
haldið, má telja félagskonum það
til yerðugs lofs.
Alþingi veitti í fjárlögum
1914-1915 1200 krónur í styrk til
skólans úr landssjóði. Stuðlaði þá-
verandi þingmaður ísafjarðar, séra
Sigurður Stefánsson í Vigur, að
framgangi málsins á Alþingi.
Ekki átti skólinn húsnæði fyrr
en árið 1948. Þess f stað hóf hann
göngu sína í leiguhúsnæði í Pólgötu
1932 stofnuðu á 30 ára skólaaf-
mæli sfnu. Skyldi hluta sjóðsvaxt-
anna varið til að styrkja nemendur
Húsmæðraskólans Óskar sem vilja
afla sér framhaldsmenntunar f hús-
mæðrafræðum. Starfaði Gyða við
skólann þar til hún lést 7. júlí 1936.
A næstu árum störfuðu fjórar for-
stöðukonur við skólann, þær voru:
Dagbjört Jónsdóttir frá Tungu í
Stíflu 1936-1940, Ingibjörg Jóns-
dóttir frá ísafírði 1941-1942,
Jónína Guðmundsdóttir frá Núpi í
Arnarfírði 1942-1944, þá Þórey
Skaptadóttir 1944-1947, en hún
Stórútsölumarkaðurinn,
Iðnaðarmannahúsinu
A
-    ¦.  •:¦:¦.¦
t. ¦'.!¦  c:.--;-   •). ir.'íí-.-a-*
.,*     mnasaiiKimn .iioi^aasa -go mo[œ     .loseixnnBfi                      .                              r
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80