Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Skķrnir

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Skķrnir

						
Ritfregnir.
Jón Ólafsson:  Orðabók Islenzkrar tnngu
að fornu og nýju, I. bÍDdi 1. hefti, VIII +
202 bls. 4to.   Reykjavik 1912.   Orðabókar-
félagið.
I.    Enginn einn maður hefir fyr ráðist i það stórvirki að semja og
gefa út allsherjar-orðabók yfir tungu vora, bæði að fornu og nýju.   Sumir
hafa fengist við orðabókarsmið yfir fornmálið einvörðungu eða einstakar
greinar þess, en aðrir yfir   nýja   málið.    Engin   visindaleg   orðabók   er
enn til yfir nýja málið svo nefnt í heild siuni.    Jón Olafsson   hefir   nú
færst það í fang að semja og bírta almenningi orðabók yfir hvorttveggja,
nýja og gamla málið.    Aðrir eias menn og dr.  Hallgrimur Seheving og
dr. Jón Þorkelsson rektor hættn sér ekki út i slikt   stórvirki,  og  vörðu
þeir þó allri æfi sinni i þarfir tungu vorrar.    Dr.   Scheving   hefir   látið
eftir sig allmikið og yfir höfuð vandað orðasafn í handriti, en dr. J. Þ.
lét sér nægja að auka og endurbæta orðabækur Cl. og   Fr.,   og   safnaði
orðum úr nýja- og miðaldamálinu.    Þessir   menn   þektu   vandhæfi öll á
visindalegri orðabókargerð og hegðuðu sér eftir því.
Samning orðabókar yfir norrænt ritmál — og um annað er ekki að
tefla — fram á 14. öld er tiltölulega auðvelt verk, með þvi að leggja
má orðabækur þær, sem til eru, til grundvallar. En hitt er stórmikið
og afarörðugt verk að gera vísindalega orðabók yfir tungu vora eftir
þann tima. Saga tungu vorrar frá því um 1400 má heita órannsökuð,
heimildarritin eru ekki nærri öll gefin út á prenti, og jafnvel þau, sem
tít hafa verið gefin, t. d. Fornbréfasafnið, það sem það nær, hafa alls
ekki verið orðtekin eða könnuð í þarfir málfræðinnar. Fjöldi rímna,
helgikvæða, guðsorðabóka, bréfabóka, annála o. s. frv. hafa aldrei verið
notuð til orðabókargerðar, og er þó ekki efamál, að margt mundi vera
þar að finna. Enginn einn maður mundi orka þvi að fara yfir alt slikt,
þótt hann værí afburðamaður um elju og lærdóm og yn>ni að því ein-
vörðungu alla æfi sína, og safna úr þvi til hlítar. Og varla tekur betra
við, þegar kemur fram á daga þeirra manna, er nú lifa. Með fjölbreytt-
ara þjóðlifi, bæði í vísindum og verknaði, breytist og anðgast tungan,
bæði ritmál og bókmál. T. d. yrði hver höfundur vísindalegrar orðabókar
yfir nútíðarmálið   að fara yfir öll blöðin.   Hvilikt starf væri það ekki.
5

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96