Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lögberg

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lögberg

						Lögbbkg er gefiö út hvern mifvikudag og
laugardag  af
THE    LÖGRERG   PRINTINU   &    PUBLISHING CO.
Sknfstofa:   Afgreiðsl jsiofa:     rrentsmiSja
143  Princsss  Str., Winnipeg Man.
Kostar  $'2,oo um   árið   (a    Islandi 6  kr.
borgist   fyrirfram.—Einstök númer 5 cent.
Loqbirg is p«ihlif h«at erery YVednesriny and
iiaturd.iy   bjr
The   Lör.pr.RG  printing &  publishin6 co
ai 148 Princess Str., Winnipag Man.
S ubscription   pnce:   $2,00   a   year  payable
'n advance.
Single  copiei  i  c
ö. Ar.   }
Wiimipeg, Manitoba, mi'ðvikiulaginn 20. desember 1893.
Nr. 99.
FRJETTIR
CUfABA.
Eptir þvl sem WÍDnipegblööun-
um er telegraferað fr& Ottawa vnr
samþykkt á stjórnarrí.ð.Hfundi par &
fðstudaginn, að opna c-gin kjðrdæmi
fvrr en eptir næsta þing. Jafnframt
var og afrfiðið, að Mr. Schnltz, fylkis-
stjrtri Manitoba, skyldi halda embætti
sínu fyrst um sinn, með því að talið
sje lijer um bil víst, að frj&lslyndi
flokkurinn mundi vinnasigurí Lisgar,
ef Roís yrði gerðnr að fylkisstjóra, og
með því að Ross hótar að leggja nið-
ur þingmennsku, svo framarlega sem
nokkur ny"r fylkisstjóri annar en hann
er settur. Svo hefur honum verið lof-
að embættinu, að næsta þingi afstððnu.
Versta veður, sem komið hefur f
Toronto á 10 arum, var þar & föstu-
daginn Tar, og hlauzt allmikið tjón af.
Fjelagið, sem á rafurmagnsbrautirnHr
á strætunum par,skaðaðist um $25,000.
Börn f skóla einum f Vancouver
gerðu uppreisn hjer um daginn, svo
að leita varð hjálpar hj& lðgregluliði
bæjarins. Kennari, sem bðrnunum
þótti vsent um, hafði verið rekinn frft
kennslunni, og þegar annar kenn.tri
kom f hans stað, byrjuðu þau & y"mis-
konar óþekkt, og gekk svo um tvær
vikur. Loksins hóíu þau algerða
uppreisn, brntu allar skólareglur og
tóku jafnvel að mölva allt, sem þau
naðu f. Sro var sent eptir lögrefrl-
unni til að skakka loikinn, strákunum
var stungið inn i fangelsi, þangað til
þeir höfðu lofað bót Off betrun og for-
eldrar þeirra höfðu borgað skemmd-
irnar.
ÍTLO!Vl>.
Nylega sló rússneskt lögreglu-
lið hring um hús citt rjeit fyrir utan
Mosc\va,og kom þar óvðrum að fjðlda
níhilista. Níhilistarnir vörðust karl-
mannlega og særðu fimmtin Iðo-
reglumenn. Fimm níhilistar rjeðu
sjer bana, til þess að falla ekki lifai di
1 hendur lðgreglunnar, tuttugu og
tveir sluppu, en fimmtíu voru teki -
ir fastir.
KAMIAKIklV
Fulltrúadeild  congressins hefur
samþykkt    aö   veita   Arizona   ríkis
rjettindi.
Yfir 2,000 manns hafa slðan í &
gfist i sumar flutt frá Maine lil Can
ada, þar af margir til Manitóba og
Terrítórianna.
Frá Omaha er telegraferað, að
mjðg mikil b&gindi eigi sjer stað með-
al bændaí norðvestur hluta Nebraska.
Mðrg hundruð manna hafa ekkert fyr-
ir sig að leggj'a, og geta enga hjálp
fengið í nagrenninu. Sumir bændur
sjá okki frira & annað on dauða af
kulda og hungri, svo framarlega sem
þeim sje ekki hjalpað nu þegar. Prest-
ar I þeim hluta rikisins hafa komið
sjer saman um að skora á almenning
að bjálpa.
sons stjórnin hafi haft hðr.d I bagga
með stjórnarbyltingunni á eyjunuiii,
þegar drottningunni var velt úr vð!d-
uin, og telur það skyldu Bandaríkj'-
i<niia að leiðrjetta þau rangindi, sem
þá hafi verið höfð í frammi. í því
skyni kveðst hann hafa falið Willis,
núverandi sendiherra liandaríkjaniia
á eyj'unum á hendi, að tilkynna
drottningunni og áhangendum henn-
ar, að hann vildi styðj'a að því, að hún
kæmist aptur til valda, ef það gæti
orðið 4 þann hfitt, að allir, sem þátt
hafa átt í stjórnarbyltingunni, yrðu
látnir sleppa óhegndir. Því skilyrði
er fylgi fersetans afdiáttarlaust bund-
ið, en drottningin hefur enn ekki
gengiðað því, og þess vegnasitur alli
við hið sama og áður.
Tveggja millíóna virði af demðnt
um var stolið á sunnudagskveldið í
j&rnbrautarlest I Tcxas. Ekki hefui
tekizt enn að finna þj'öfana.
Afarmikill vðxtur hlj'óp I Buffalo
Creek við hlíiku og rigningu, sem
kom I New York ríkinu á fðstudag
inn, svo að fólki3 í grennd við ána
varð að fl/ja hús sín oy leita sjer und
ankomu á batum. Mikið tjðn hefur
af hlotizt, en engir menn farizt, svo
menn vití.
Þessa dagana stendur yfir mál
Prendero;asts, þesss er myrti Harrison
horgarstjrtra f Chicago rjett fyrir syn-
infjarlokin. Reynt er að sanna, að
hann sja ekki með öllu viti, enda er
það sjálfsagt eina vðruin, sem liujfsari-
legt er «ið forða honum frá hegningu.
Sagt er, að Victoriu drotniniru
sje nft óðum að fara aptur, og að hún
<je orðin mjög hrum ás^ndum.
Járnbrautarbrft í Kentucky, sem
ekki hafði verið lokið við, fauk á
fðstudaginn, og misstu þar lítíð eitt-
hvað um 40 manns, sem J>ar voru að
vinnu sinni.
Cleveland forseti lagði fyrir con-
gressinn k mánudaginn sky"rslu um
aðgerðir sínar viðvíkjandi Hawaii-
eyjunum. í þeirri sk/rsht færir hann
^tejjjar sannanir fjrir J>ví, að Harri-
Parfsarbfiar geta þessia dagana
ekki á heilum sjer tekið af ótta við
aiarkista-spellvirki, og eykur það
mjðg 4 hræðsluna, að einhverjir gir-
ungar hafa sjer það til gamans, að
leggJB. rið húsdyr höfðinpjanna kúl-
ur, sem að ytra áliti eru alveg eins
og sprengikíilur, en eru alveg ósak-
næmar og hafa ekkert sprengiefni
í sjer.
SVxVR
TIL S.JEKA  Hafstkis   Pjeturssonar.
Chicago 4. des. 1803,
Háttvirti hr. ritstjórt.
í Lðfjbergi, dags. 25. október,
sje jeg að herra Hafsteinn Pjetursson
hofur ráðizt a mig fyrir að jcg hafi
,,vanvirt" land mitt með munum þeim
er jeg hafi sýnt hér á „Worlds  Fair."
Jeg efast ekki um, að þjer gerið
svo vel að birta i blaði yðar þetta svar
mitt, svo að löndum mtnum, bæði
hcima og hjer vestra, gefist kostur á
að dæma um, á hvaða rðkum þcssi &-
burður hr. H. P. er byggður.
I>ess er þá fyrst að geta, að vcr-
aldar-syningin hefur vcitt Islandi f r-
ir þessa muni, scm jeg sýndi, 2 heið-
urs-peninga — „Awarded Ice'and a
Medal for the Silver & Metalwork, in
the Anthropological Building".
„Awarded Iceland a Medal for
the Wool-work, „The Home Indust-
ries" in „Woman's Building"..
Þetta eru hœstu og cinustu verð-
lni)i sem veraldar-sy'ningin hefur
veitt nokkuri pjóð, og vona jeg að
það sýni, að jeg hafi ekki gert landi
minu vani'irðx, með fví er jeg hef
sy"nt hjer á „Workls Fair."
Viðvíkjandi vaðmálinu og prjón-
lesinu, sem hr. H. P. segir, að varpi
ómaklegri van&œmd jfir   Islenzkan
hfisiðnað, ásamt öðru, leyfi j^g mjer
að s-k\fra frá, lnerjar það hafa uiinið
°-í Prj^n«ð, og eru þær vel þökktar
fyrir snildar viunu  sína.
12 p ">c mðrauða [>ríþætt;i karlm.-
hilfsokka og ö pör þríþætia kvenn-
s >kka, frðkenarnar £>óniun og Martha
S.ophensen, systur landshðfðingja.
0 pðr fröken Málfríður Ji5usdótti: í
HiMiingerði. 4 pöc frú Maren Lárus-
clSttir (Tti irareusen frá Euni). 4 pi'ir
middama Mirgrjet Sveinbjarnardóit-
ir, bróðurdóltir hayfirdómara, Tli. sal.,
Sveinbjarnarsonar.
Vetlingana hafa þessar uunið:
f ðkenarnar, I>. og M. Stepheiison,
fiíken Danielaon i Hólmum, fröken
M irgrjct Eygilsd. Jiiiison, fröken
Katrín Jíihannesdi'ittir, fiú Ragnheið-
ur Blðndal. Allir þessir vetlingar
eru ágætlega unnir, o£ skara flestir
þeirra fram úr ðllum vetlingum, sem
nCi eru unnir & íslaudi, og sarca hafa
allir landar lijer sagt,sem skoðað haFa,
ojí vit hafa á.
Þá eru vaðmálin, 4 strano;ar. 2
fr;i Sophiu systir minni ii Valþjófs-
st<ð. 1 frá Marlu systir minni í
Reykjavík. 1 frá Margrjeti Zocga I
Rnykjavík. Ilina 2 slðarnefndu veit
jeg ekki betur, en að Jðn Mathieseu
lnfi nfið, og er hann alkunnur fyrir
snildar vefnað sinn.
t>4 er hvit bandhespa, sem frú
Ástríður Melsted hefur spunnið. 1
si^ðulábreiða, sem j^-g keypti af mad.
Maríu Kristjiinsdðttur frá Hliði.
Hvort hftn hefur unnið liana sjálf.
veit jeg ekki,en hún er ágætlega unn-
in og oíin.
Hr. H. P. segir að ábreiða þessi
hafi verið breidd yfir mikið af inni-
haldi kasaana (kassa, seni hann sogir
að hafi venð með (jlerloki; hliðarnar
voru einnig úr gleri). Gat ekki hr.
H. P. skilið, að áhreiðan var einnigtil
sýninl og til þess að geta sy"ut upp-
diáttinn, varð jeg að syNia hana sjálfa.
Fyrir utan það prjónles, sem jeg
hef getið um, voru líka vetlingar, sem
rnóðir mín s&l. hafði unnið og prjðn-
að, og fenyið sHjttr medaHu fyrir, &
syningunni í Reykjavík 1883. Einn-
iy barnasokkar eptir hana; aðrir eptir
fru Guðrúnu sál. Stcphcnsen, og
þriðju eptir Margrjetu sál. Gísladóttur
Pessa síðastnefndu vetlinga og
sokka hafði jeg & syningunni í Edin-
borg, en jeg got varla iinyndað mjer,
að hr. H. P. hafi lagt þá svo á hjartað
að hann hafi þekkt þ:i aptur frá Öðr
um gráum og mörauðum sokkum.
Orðfæri hr. H. P. utn muni þá er
jeg sj?ndi í Edinborg, minnir mig á
brjefsnepil, sem laumað hafði voiið
inn I stíikuna, meðal hinna íslenzku
inuna. A haun vor skrifuð dónaleg
fúkyrði um syriingarmuni mína, og
man jcg, meðal annars, að það \ ar
n-fnt „rusl". Þetta taldi jeg víst að
einhver ómenntaður strákur, ekki sem
b^zt innrættur, hofði sknfað, og
fleygði jeg miða þe<sum & gólfið, þar
sem hann yrði fó.um troðinn.
Silfrið, sem hr. H. P. talar um,
i „'ikuðum glerbisuv'- (&ttu mínir
kassar að hafa staðið opnir, fremur en
a^rir glerkassar & sýningunni, sem
allir voru lokaðir, og veitii ekki af)
var hið bezta er jeg hafði ráð A. í>vi
sjfndi ekki H. P. „hina dýrmcttuforn-
gripi Islunds1", cr hann talar um, hafi
Jainn haft ráð yfir þeim? Jeg hafði
það ekki.
Keðjurnar, er hann talar um, hef
j'eg eignazt frá fólki hoima, sem er
o/ vel þekkt að ráðvendni til þess jeg
mundi efa sögusögn þeirra.
„L'tfstykki" scgir hr. H. P. að jeg
hafi synt i kassa þessum, en það var
npphlutur, með ljómandi falle-íum
silfurmtllum, og baldfruðum borðum
t>& kemur sú krafa hr. H. P., að
jeg akýri fslendingum fni, hvað jeg
tali og geri I kvennaskólamálinu, af
því sem jeg hafi auglyst, að syningar-
munir mínir yrðu seldir „forthe bene-
fit of the firat Colhge for Womcn in
Icland". Það er einmitt tilganour
minn, að selj'a muni þessa til arðs
fyiir „Cvlleg^"-ment'in kvenna á ís-
landi, að svo miklu leyti, sein mj'er er
uunt, og vona jesf að mjer leyfist að
gera við mitt hvað jeg vil.
Hr. H. P. veit eins vel og j'eg, að
& Islandi t-r ekkert „College for Wo-
tíMa", því ðniðgiilogt er að hann beri
kvennaskóltina heima saman við Col-
ege ednctition'- hjer, eða annars staðar.
Að eins eitt blað hjer bar nijVr
það, að j'eg hefði fttt að segj'a, að ent/-
inn kvennaskóli væri á íslandi, neina
„þessi stofnun min" (eins og H. P.
kemst að orði), sem var ranghermt.
Jeg sagði, eins og sýnir sig ft
prenti, að á seinni árum hefði allmik-
ill {jaiimur verið gefinn að nauðsyn á
að bæta menntun kvenna, og hefðu
nokkrarprfwí tilraunir verið gerðar
til að stofna kvennaskóla ii Snður- oir
Norðurlandi. En hingað t'l va>ru til-
rannir þær komnar skamtnt & veg, I
samauburði við ðMrur lönd, og við
það sem nútíniinn krefðist. Á íslaiuii
væri enginn „High Pchool for Girls",
nje „College for Women". Þetta
vona jeg sjc satt og rjett hermt, og
ekki nein vanvirða fyrir ísland, því
orsökin, sem j'eg gaf, var fytst hin al-
menna fátækt í landinu, og þar næst
ðrðugleikar á samgðngum.
Tfr. II. P. veit eins vel og j'eo;, að
eigin kona & Islandi, fr& hitini Iiæstu
til hinnar lægstu, hefur haft „High
School educ-ition", því síður „College
oducaMon". Eða íilítur hann að nokk-
ur stúlka, sem eingiingu hefur lært
þið sem kennt or & kvennaskólunum
h"ima, geti farið þaðan & h&skólann
olj byrj'að að lesa undir embættisprrtf,
eins og stúdentar gera úr latíuuskól-
anum'?
P'rðken Olafía Jóhannsdóttir er
s& eini kvennmaður á \Ljandi, sem
tokið hefur próf I latínuskólanuin, <-g
s^ndi hun með þvl cinstakt þrek, þvl
það var sj&lfsagt mðrgum vanda
bundið. Að hún framkvænidi þet'a
er ekki einungis að þakka hennar
miklu g&fum, heldur líka &h ifum
móðursystur honnar, frðken Þorbjar^-
ar Sveudsen, sem ól hana upp. En
ekki getur maður ætlazt til, að niarg-
ar feti í fótspor frðken Ó. J. meðan
menntunin (hærri) or sömu örðugleik-
um háð og hún er nú.
Einstakt dæmi getur maðurheld-
ur ekki notað, eins og aJmenna sðni,-
un fyrir menntun kvenna á íslandi.
Það er svo lanirt frá, að jeg hafi
sagt að „þessi stofnun mín," sj'e s&
eini kvennaskóli & íslandi, að jejj-
sagði einmitt eins og var, að jeg liefði
byrjað skólunn fyrir 2 liriim síðan, en
ekki haft efni á að halda hann nema
einn vetur, en að jpg vonaði að byrja
hann aptur að ári.
llr. II. P. skjfrir fr&, að jeg hnf,
l'itið „reisa hfts eitt lítið í Rnykj'avík"
fyrir „samskotafje", sem jeg Iihíí safn-
að & Englandi, ofr v'iðar, hvar? Þetta
er alveg ðsatt, hijsið er ekki bysítrt af
samskotafje, sðfnuðu á Englandi nje
annars staðar.
En pó svo hefði verið — var þi ð
nokkru meiri vanvirða fvrir mig að
safna til kvennaskóla, heldur en fyrir
kvennaskólann í Reykj'avík,sem stofn-
aður Tar af samskotafj'e, og e'ns
Laugalandsskólinn? Hvorki hjer nje
I ððrum löndum er það álitin vanvirða
að safna fje til slíkra stofnana.
Enn þá er gott rúm fyrir kvenna-
skóla & íslandi, og vona jeg og óska,
að það fyllist setn fyrst.
Þess er sannarleg þðrf, að hærri
menntiin kvenna aukist, ef könur eiga
að n& jafnrj'etti við karlmenn, eins og
þingið fór, sjer til mesta sóma, fram &
f sumar er leið, því annars ^tanda þær
illa að vígi, eff þær eiga ekki kost á
að n& sömu meuntun og þeir.
Sízt datt mjer í hug, er jeg s&
sj'er Hafstein Pj'etursson hjer I kirkj-
unni, með upplyptum augum til him-
iiis. og fórnaudi tðndum, blessa yfir
uiig (að jeg hjelt) eins og aðra I söfn-
itðinum, að ekki fylgdi hjarta máli
meir en svo, að hann einmitt fyrir og
eptir blessun hefði verið að safna
stinan óhrððri um náuitga?in, til þeí-s
að senda heim á undan sjer til fæðis
fyrir sinn kristna söfnuð. Þetta get-
ur naumast verið köllun hans; að
minnsta kosti hjelt j'eg að hann hefði
tekið að sj'er að flytja Krists kenning
og boða „frið & jðrð og velþóknan
yfir mönnunum".
Að endingu leyfi jeg mj'er aö
s^gja fr& vanvirðu og vansæmd þcirri,
er í-iland hefur haft af því, sem yg
hof syut á þj'óðsyningum.
A „International Health Exhib'-
tion" í London 1894 syndi j'cg í
fyrsta sinni islenz'^an hftsiðnað, og
fjekk íslaud hin hæstu verð'aun, sem
syningin veitti, nfl: „Diploma of
Honor". Það er hærra en gullmeda-
lia. Þar næst syndi j'eg I Edinborg,
oít fjekk bronzmedaliu, en þ&ði hai a
ekki fyrir íslands hðnd, því með vilja
og vitund dómaranna hefði verið rangt
d*>mt; uilarvinna á íslandi tæki svo
mikið fram vinnu, bæði á Skotlandi
°g Irlandi.
1887 var syningin haldin I Lor«
don, „Anglo Danish Exhibition." Þar
•<yndi jeg einnig, og f jekk fyrir Is-
land irull medallu, og ..Diploma". Og
nft siðast hefur ísland fengið 2 meda-
líur & veraldarsyningunni hjer.
Hvar er nú „vanvirðan" og „van-
sætndin", sem mjer cr borið að ha'a
va-pað yfir land mitt?
„Diploma of Honor" vona j'eg að
hangi I þinghfisinu heima, því fyrir
milligðngu amtmanns JCiliusar Haf-
stein, var þvl lofað húsnæði þar. Ert
hvar þessar medalíur fá inni, veit j'eg
ekki enn, þ<5 líklegtsj'e að fsland taki
& m6ti þeim, því þessi verðlaun hafa
ekki litla þyðingu fyrir íslands ullar-
verzlun framvcgis, ef landið vill nota
sjer það.
Með virðingu
Sigriður Einarsdóttir.
Stúkaii Hekla
Heldur sfna sj'ðttu afmælis samkomu
\ North West Hall, fðstudagskveldið
29. þ. m. Skemmtanir verða eins
.jrrtðHr og fj'ölbreyttar og unnt verður.
Einnig verður þar Nyárs trj'e sem
vonandi er að verði vel k.lætt, þar all-
ir hafa aðgrang að senda á það gjafir
til vina sinna og vandamanna. Þessir
hafa lofast til að veita grjðfunum mðt-
iðku: Mr. Sölvi Þorláksson í buð
Finney kaupmanns, G. Johnson kaup-
maður & S. W. horninu Ross o» Isa-
b^lla Str. G Jóhannson kaupiuaður
405 Rws Str. og Mrs. S. Olson 522
Votre Dame Str. West. Aðgangur að
samkomunni 15c. fyrir fullorðna, lOc.
börn innan 12 ára.
ÍSLENZKUR LÆKNIR
X)s». 3MC-  Halldopssou.
Park iJu-cr.------r— A'. /¦
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4