Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lögberg

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lögberg

						LÖGBERG, FIMTUDAGINN   3. AGUST, 1938
Tvö höfðingasetur
brenna
Eftir  Oscar Clausen.
Oscar Clausen lýsir hcr eidsvoð-
um á tveimur höfðingjasetrum.
Annar bruninn varð 1751, er bœrinn
á Hvítárvöllum í Borgarfirði brann
og sjö manns brunnu inni. Hvítár-
vcllir voru þá sýslumannssetwr og
bjó þar Sigurður Jónsson sýslu-
maður, — Hinn brunvnn, sem lýst
cv í þcssari grein var bruninn á
Staðarfelli á Fellsströnd árið 1809.
Hvítárvellir í Uorgarfírði eru eitt
fornfrægasta höfuðból landsins og
haf a höf Öingjar búið þar lengi, enda
er jörðin ein hin allra bezta og
hlunnindamesta í hinu fagra Borg-
arfjarðarhéraði. Fyrri hluta 18.
aldar og fram yfir miðja öldina bjó
Sigurður sýslumaður Jónsson á
Hvítárvöllum. Sigurður var sýslu-
maður í Borgarfjarðarsýslu og var
af göfugustu ættum, þar sem hann
var sonur Jóns sýslumanns, sonar
Sigurðar iögmanns í Einarsnesi og
er þetta hin forna Einarsnesætt. —
Kona Sigurðar sýslumanns, var
Ólöf Jónsdóttir á Eyri, Magnússon-
ar og átti hún einnig göfugustu ætt-
ir að baki sér. Ólöf hafði áður átt
llákon Guðbrandsson í Vatnsfirði,
en þau voru aSeins einn mánuð
saman, því að Hákon dó í stóru bólu
1707 og varð Ólöf þá ekkja aðeins
21 árs gömul. Ólöf var sköruleg
kona og þótti mikill kvenkostur og
gjörðust því margir til þess, að
biðja hennar þar vestra, en Sigurður
varð hlutskarpastur og fekk hennar.
Það er sagt að vonsviknum biðl-
um Ólafar hafi'tekið sárt í brotna
hryggi sína og fylst hatri til þeirra
hjónanna á Hvítárvöllum. Einhver
þeirra var svo kræfur, að vekja upp
draug, sem hann sendi Ólöfu suður
að Hvítárvöllum og mælti svo um að
hann skyldi fylgja henni. Draugur
þessi var karlkyns og kallaður
Storm höttur, en ekki varð hann
langlífur. Sigurði sýslumanni hafði
ekki verið neitt um þennan fylgi-
svein konu sinnar og fekk því kunn-
áttumann til þess að koma honum
fyrir og var kumpáni þessi settur
niður í Heggstaðaásum,, skamt suð-
austur af Hvítárvöllum, en þar hef-
ir altaf þótt óhreint síðan.—
Ekki lét hinn forsmáði biðill
sýslumannsfrúarinnar sér þetta
lynda og tók sig nú til og vakti upp
stelpu, magnaði hana og sendi Sig-
urði sýslumanni, honum til ófarn-
aðar. Draugur þessi, sem kallaður
var Hvítárvallaskotta, gjörði sýslu-
manni ótal skráveifur og eru til
margar sögur um það. — Ein sag-
an segir að Skotta hafi verið svo
sniðug og kæn að bregða sér í tóu-
líki. í það skifti elti hún sýslu-
mann heim að Hvítárvöllum og réð-
ist að honum í stofunni þar, en þó
að Sigurður væri mesta karlmenni,
varð hann þó að fá hjálp til þess
að geta varist ásóknum þessa
f janda. — Svo gat hann að lokum
losað sig við Skottu þó að ekki
tækist honum að ráð'a niðurlögum
hennar og er sagt að hún fylgdi
honum alla tíð og jafnvel einhverj-
um afkomenda hans enn í dag, en
þegar hún glímdi við Sigurð í stof-
unni á Hvítárvöllum, var hún búin
að kasta tóuhamnum og þá komin i
konu líki. —
Það eru ekki til greinilegar sagn-
ir af spillvirkjum Hvítárvalla-
Skottu á meðan hún fylgdi Sigurði
sýslumanni, en altaf þótti hann
sækja illa að, þegar hann var á ferð-
inni og þar sem hann kom við á
bæjunum kom oft sitt af hverju
fyrir, t. d. lágu oft stórgripir, kýr og
hestar, dauðir eða lamaðir og var
Skottu kent um, enda vað Sigurður
oft að bæta fyrir hana með pening-
um.—                          ,
Á stórbýlum eins og Hvítárvóilum
voru bæjarhúsin í þá daga, stórir
torfbæir, sem stundum voru orðnir
gamlir og hrörlegir, með þykkum
torfveggjum og torfþaki. Oft voru
viðirnir í þeim orðnir gamlir og
þurrir, svo aÖ ekki þurfti nema lít-
inn neista til þess að kveikt væri
mikið bál. Þannig var það þarna,
þegar bærinn á Hvítárvöllum brann
til kaldra kola, nóttina fyrir þorra
1751, og þannig var það þegar
Reynistaður brann 6 árum siðar.
Það er haldið að neisti úr tóbaks-
pipu hafi valdið þessum stórbruna
á Hvítárvöllum. Þar var margt
manna í heimili, ungir og gamlir, og
mikil auðæfi af öllu tagi, bæði silf-
urborðbúnaður og kvensilf ur, og svo
ýmiskonar varningur útlendur og
innlendur, kornvara, kjöt, harð-
fiskur og feitmeti. Þetta brann alt
inni og varð engu bjargað, en það
sem hörmulegast var, að þarna
brunnu sjö manns inni. Allir töp-
uðu fötum sínum, nema vinnumenn-
irnir, en alt hitt fólkið komst út á
nærfötunum við illan leik.
Syslumann.s'hjómn voru orðin
gömul og ellihrum og a<5 mestu
karlæg, en hjá þeim var Pál^ sonur
þeirra, fullorðinn maður, útskrifað-
ur úr skóla og hinn mannvænlegasti.
Jlann þreif gömlu hjónin, foreldra
sina, upp úr rúmunum og kom þeim
út um glerglugga, sem var á svefn-
húsi þeirra. Svo fór hann inn í eld-
inn aftur og ætlaði að sækja fleiri,
sem lágu í rúmunum, en kom ekki
aftur lifandi. Hann fanst svo ör-
endur í rústunum og lá hann á grúf u
á baðstofugólfinu með sitt barnið
undir hvorri hendi. Þar hafði hann
fallið fram yfir sig og kafnað í
reykjarsvælunni. Þarna fórust, eins
og áður er sagt, 6 manns í eldinum,
auk Páls, en það voru börnin tvö,
fátæk stúlka og sveitardrengur, og
svo tvær gamlar konur. — Eftir
brunann stóðu svo gömlu sýslu-
mannshjónin klæðlaus, eignum svift
og sorgmædd eftir þennan rauna-
lega atburð, en það var þeim hugg-
un i raunum, að margir urðu til þess
að gefa þeim gjafir og liðsinna, t. d.
Magnús lögmaður Gíslason á Levía,
sem bauð þeim til sín og þar voru
þau það sem eftir var vetrarins, en
þessi vetur var einn allra mesti
frostavetur eftir jólin, því að þá var
riðið á ís milli eyja um allan Breiða-
fjörð, jafnvel yfir röstina milli
Purkeyjar og Rifgirðinga.—
¦f
Vorið eftir voru bæjarhúsin bygð
upp á Hvítárvöllum og svo bjó
sýslumaður þar þangað til að hann
og kona hans voru orðin svo elli-
hrum að þau treystust ekki til þess
að standa í búskap lengur. Þá
fluttu þau, háöldruð og lasburða,
vestur að Setbergi í Eyrarsveit til
Þóru dóttur sinnar, sem var gift
séra Vigfúsi, presti þar og þar dó
Sigurður sýslumaður árið 1761, 83
ára gamall. — Það er sagt, að hann
hafi aldrei náð sér eða haldið sálar-
styrk sinum eftir brennuna, enda
hnignaði þá fjárhag hans fram af
því, sem ekkert var að undra éftir
svo mikið áfall og f jártjón. — MesJ:
sáu þó gömlu hjónin eftir Páli syni
sínum, sem lét lifið við björgun
þeirra sem inni brunnu. Ólöf sýslu-
mannsfrú lifði til 1778 og var þó
orðin 92 ára, en hjónin voru bæði
jörðuð norðan til við altarið í Set-
bergskirkju og var látin marmara-
hella á gröf þeirra. Siguður sýslu-
maðu var stór maður, höfðinglegur,
kraftamikill og mesta valmenni.
Hjátrúarf ullir menn sögðu Skottu
hafa valdið þessum sorglegu atburð-
um á Hvítárvöllum og svo var henni
líka kent um það, að soimir afkom-
endur Sigurðar sýslumanns hafa
þjáðst af niðurgallssýki, en aðrir
sem betur þóttust vera heima í f ræð-
unum, sáu þær orsakir til brunans,
sem nú skal sagt frá.
-f
Áður en Sigurður sýslumaður
eignaðist Hvitárvelli, áttu tveir
bræður jörðina, en það voru þeir
Ólafur og Sigurður synir Henriks
Magnússonar, sem verið hafði
sýslumaður í Kjósarsýslu. Bræður
þessir höfðu hvorugir gifst og voru
báðir barnlausir. Þeir réðust vinnu-
menn til sýslumanns og bygðu hon-
um Hvítárvelli, og gekk svo um
nokkur ár, en svo druknuðu bræð-
urnir í mannskaðaveðri og kom þá
í ljós, að þeir höfðu selt eða afhent
sýslumanni jörðina til eignar. Þá
reis upp systir þeirra bræðra, Guð-
ríður að nafni, og heimtaði Hvítár-
velli í arf eftir bræður sína, en i því
máli fekk hún engu áorkað, en af
hverjum ástæðum veit nú enginn.
Guðríður þessi var skapstór og tók
því til sinna ráða. Hún gekk nú
nokkrum sinnum kringum Hvítár-
vallabæinn með hinum mestu óbæn-
um og formælingum og bað þar alt
tortímast og eyðileggjast. Því var
trúað að þetta hef ði orðið að áhríns-
orðum og bruninn væri þessu að
kenna.—
+
Staðarfell á Fellsströnd var eitt
af prýðilegustu stórbýlunum við
Breiðafjörð og hafa þar höfðingjar
setið um aldaraðir. — Um aldamót-
in 1800 bjó þar Benedikt sonur Boga
gamla í Hrappsey, en faðir Boga
verzlunarstjóra í Stykkishólmi, sem
samdi sýslumannaæfirnar. Benedikt
var ríkur maður, eins og þeir f rænd-
ur fleiri, en þann 24. febrúar 1800
varð hann fyrir miklu fjárhagstjóni
þegar bærinn á Staðarfelli brann
með öllu sem í honum var og skal
hér sagt frá þeim eldsvoða.
Það var hörkufrost og stórfjúk.
í bænum var "Kakalofn" og kom
eldurinn úr pípu hans, sem stóð upp
úr þekjunni. Neistarnir fóru í þurt
tröð, sem var á milli þaks og viða
í öllum húsunum. Bærinn brann
allur á svipstundu áður en hægt var
að höggva gat á þekjuna, sem var
freoin, en kirkjan og útihús urðu
varin. Menn björguðust allir út úr
þessum bruna, en þar brunnu allir
dauðir munir inni, nema ein kanna
og eitthvað fleira úr postulini, sem
séra Eggert á Ballará hafði gefið
Benedikt. — Eina lifandi veran sem
þarna fórst var köttur, en það var
uppáJhaldsköttur húsbóndans og lá
hann altaf í rúmi hans. — Benedikt
sagði að verst hefði sér þótt að
missa köttinn, þvi að hitt væri hægt
að veita sér aftur.
lleldur var ríkmannlegt í búi á
Staðarfelli, þvi að þarna brunnu
inni 60 fjórðungar af smjöri (300
kg-); 32 sauðaföll og 12 tunnur af
skyri, en auk þess fórust öll búsá-
höld og fatnaður, mikið af smíðuðu
silf ri, skeiðum, borðbúnaði og kven-
silf ri, og svo miklar bækur og góðar.
Það var því ekki lítill skaði sem
Benedikt varð fyrir, en bót í máli
var það, að harðfiskur, mjölmatur
og peningar voru geymdir í kirkj-
unni. — Nóttina eftir brunann lá
Benedikt í f jósbásnum og varð vel
við skaða sinum, þó að hann misti
öll íveruföt sín og væri klæðlítill og
vantaði margt. Eftir þetta lét svo
Benedikt hýsa Staðarfell ágætlega
og bjó þar til dauðadags. Hann lét
byggja hinn stóra bæ, sem mun hafa
staðið að mestu óbreyttur, þangao til
fyrir rúmum 20 árum, þegar Magn-
ús á Staðarfelli reif hann og bygði
vandað steinhús, sem þar er nú.
-f
Þó að alt væri eðlilegt um elds-
upptökin á Staðarfelli var það nú
sam-t svo, að sagnir mynduðust um
það vestra, að eldsvoði þessi væri
bein og eðlileg afleiðing þess, hversu
húsbóndinn á Staðarfelli þótti harð-
ur og óvæginn í viðskiftum við ná-
granna sína. Benedikt var enginn
bónbjargarmaður, en það urðu
heldur ekki margir til þess að
hjálpa honum eða liðsinna í vand-
ræðum hans og þar tóku frændur
hans ekki öðrum fram, en um það
skulu engar sögur sagðar hér.
—Lesbók.
Hjörlefishöíði
í eyði
Elzta .bújörð landsins, Hjörleifs-
höfði, er nú í eyði. Síðasti ábúand-
inn fór þaðan haustið 1936 og flutti
að sjó.
Telja má að litlar líkur séu til,
að höfðinn byggist á næstu árum, og
ef til vill verður hann óbygður um
langt áraskeið. Slík eru nú afdrif
margra jarða, víðsvegar um landið,
sem afskektar eru og fjarri þétt-
býli.
Þegar Hjörleifur landnámsmaður
tók land vi ðhöfðann árið 874 var
þar ólikt um að litast móts við það
sem nú er. Þá náði sjór að höfð-
anum að framan, en land alt, fyrir
austan, norðan og vestan grasi og
skógi vaxið. Hjörleifur bygði skála
tvo vestanundir Ihöfðanum og bjó
þar einn vetur, en ekki lengur, því
um voriö var hann veginn.
Þar sem Hjörleifur bygði heitir
nú Bæjarstaður, enda stóð bærinn
þar ávalt síðan í full 840 ár, en
Katla sópaði honum burtu árið
1721. í undanförnum Kötlugosum
hafði hið mikla grasigróna land
umhverfis höfðann sífelt eyðst
meira og meira, en Kötluhlaupið
1721 fullkomnaði eyðilegginguna,
sópaði burtu engjum og túni og öll-
um högum útfrá fjallinu, en eftir lá
biksvart sandhafið, sem lagðist fast
upp að hlíðum og þverhnýptum
björgum höfðans. Bóndinn í Hjör-
leifshöfða, sem þarna misti bæ sinn
og búslóð, átti 6 kýr, tvö naut og
tvo kálfa. Allir þessir gripir voru í
f jósinu, er vatnsflóðið brunaði fram,
og allir fórust þeir í flóðinu, svo
ekki sást urmull af þeim framar. Má
af þessum gripafjölda ráða, hve
mikið slægjuland höfðinn hefir átt
á fyrri öldum.
Eftir þetta stóð höfðinn í eyði í
30 ár. En árið 1751 reisti maður
að nafni Þorvaldur Steinsson bæ
upp á höfðanum og hefir bærinn
staðið þar síðan. Hefir höfðinn þá
verið lélegt kot, sökum þess, hve
slægjuland var lítið, og þá var
fuglatekja engin. Það var ekki fyr
en um 1830, að fýllinn sótti höfð-
ann heim og tók sér bólfestu í hin-
um tignarlegu og skjólsömu björg-
um. En eftir að fýlnum tók að
fjölga og eftir að hann varð svo
margur, að veiða mátti ungan fugl
svo þúsundum skifti, var höfðinn
ekki lengur talinn kot, heldur ein af
beztu jörðum í Mýrdal.
Markús Loftsson, sem kunnur er
af riti sínu um jarðelda á íslandi,
byrjaði búskap á Hjörleifshöfða
árið 1856. Hann kom í höfðann
með foreldrum sinum árið 1832, þá
4 ára gamallð og var þar alla æfi
síðan. En hann andaðist árið 1906
og er jarðsettur í grafreit þeim, er
hann lét gera á hæzta hnúk höf ðans.
Markús var talinn merkur bóndi,
vitur og fróður. Hann bjó vel í
höfðanum og var allvel efnum bú-
inn. Var orð gert á gestrisni hans
og hjálpsemi við fátækt fólk. 1 þá
daga var mjög gestkvæmt í Hjör-
Jeifshöfða.     MaTgir,  sem  leið áttu
áðu í höfðanum, eða gistu þar, og
á vetrum var höf ðinn öruggur f riða-
staður þeirra, er yfir sandinn fó'ru
í snjó og hríðum. Margir komu þar
einnig á sumrin, til að kaupa fýl eða
rekavið.
Hallgrímur Bjarnason, sem nú
býr í Suður-Hvammi, kvæntist Ás-
laugu, ekkju Markúsar og byrjaði
búskap í Hjörleifshöfða árið 1907.
Jlallgrímur var stórhuga dugnaðar-
maður. Reif hann hinn gamla bæ,
en bygði stórt timburhús á öðrum
stað, og á fáum árum bygði hann
öll hús upp að nýju, vel og traust-
lega. Vatni veitti hann í bæinn og
var það fyrsta vatnsleiðsla, sem Icgð
var í Mýrdal. Túnið stækkaði hann
niikið og sléttaði svo, að þar sézt nú
hvergi þúfa. Árið 1920 flutti
Hallgrímur að Hvammi, en leigði
höfðann með húsum og mannvirkj-
um. Hafa 3 bændur búið þar síðan
nokkur ár hver, en mjög hefir öllu
hrakað í .höfðanum siðan,, einkum
liúsunum, sem nú gerast gömul og
fornleg.
Þannig er þá ástatt ^með elztu
landnámsjörð vora. Höfðinn sjálf-
ur víða ber og blásinn og umhverfi
alt svartur sandur. Mér finst að
segja megi, að eins og komið er með
lljörleifshöfða, þá sé það í íullu
samræmi við ræktarleysi það, er ís-
lendingar hafa sýnt minningu Hjör-
leifs landnámsmanns. Ingólfur
fóstbróðir hans hefir allan hróður-
inn hlotiÖ. Skáldin hafa ort um
hann kvæði og minnismerki hefir
honum verið reist. Alstaðar er veg-
ur Ingólfs gerður gerður mikill, en
Hjórleiks að fáu getið. En hvers á
Hjörleifur að gjalda? Varla þess,
að Ihann hlaut að deyja ungur og
varla þess, að blóð hans var hið
fyrsta banablóð, sem vökvaði ÍS»
lenzka grund, svo sögur fari af.
Eftir líkum má þó dæma, að Hjör-
leifur hafi verið hinn mesti maður
og hvergi er hægt að draga þá álykt-
un af Landnámu, að Hjörleifur hafi
staðið að baki Ingólfs. Er það ljós
vottur um andlegt þrek Hjörleifs og
vit, að hann vildi ekki "blóta goðin"
eins og Ingólfur og flestir samtíðar-
menn hans gerðu. Og varla hefir
það verið neitt smámenni, sem með
fullri djörfung neitaði slíkum á-
trúnaði, svo mjög sem hann var al-
þjóð manna í Noregi í blóð borinn.
Þegar þeir fóstbræður höfðu ráðið
Islandsferð sina, féll það í hlut
Hjörleifs að fara í víking og afla
fjár, meðan Ingólfur undirbjó ferð-
ina, og er varla ihægt að segja, að
hlutur Hjörleifs hafi verið minni.
En vel heppnaðist sá leðangur og var
hinn frækilegasti.
Eitt snjallasta söguskáld vort
hefir skrifað sögu um þó fóstbræð-
ur og er minningu Hjörleif s þar svo
misboðið, að hann er gerður meira
að fifli en göfugum manni.
¦t-
Mörgum Skaftfellingum og eink-
um þeim, er áður voru vinir Mark-
úsar Loftssonar og eiga kærar minn-
ingar frá þeim árum, er þeir voru
tíðir gestir i Hjörleifshöfða, þykir
ilt að vita, að þetta forna, góða býli
skuli nú standa í eyði. Enn hefir
höfðinn margt til síns ágætis. Fugla-
S VL&detfi
utt
n,
7
cz~>e
etvice
INCLUDES not merely a fine and correct mechanical equip-
ment.   It means also the willing co-operation of a trained
and experienced  staff,  whose wide experience goes  far
towards satisfying the exacting demands of those customers
who  are particular  about the  appearance   of  their  office
stationery and their business announcements.
Over Forty Years of Printing — Publishing — Engraving
is the record of the
COLUMBIA PRESS LIMITED
695 SARGENT AVENUE,
WINNIPEG
TELEPHONES 86 327-8
tekjan er mikil og fjaran ein hin
rekasælasta í Vestur-Skafafellssýslu.
Heyskapur er raunar lítill, en beit
er þar ágæt fyrir sauðfé og höfðan-
um fylgir fjallið Hafursey. Eyjan
stendur efst á Mýrdalssandi, rétt
upp við jökul; hún er miklu stærri
en höfðinn og er þar ágætt sauðland
og skógarkjarr nokkuð í brekkun-
um. Við suðausturhorn eyjarinnar
liggur þjóðvegurinn yfir Mýrdals-
sand og þar undir f jallinu er sælu-
hús  fyrir ferðamenn.
Af Hjörleifshöfða er hið fegursta
útsýni. Þaðan sézt yfir allar sveitir
sýslunnar fyrir austan Mýrdalssand.
í austri gnæfir Öræfajökull, en frá
honum nær óslitinn f jallabogi vestur
að Mýrdalsjökli. Gnæfir hann hátt
og mjög nærri höfðanum í norð-
vestri. Þá taka við Mýrdalsf jöllin
og enda með því, að Reynisfjal'l
gengur þverhnýpt í sjó fram, En í
suðri sézt út á hafið. Sjálfur er
höfðinn mjög fagur, þrjár hlíðar
hans eru girfar þverhnýptum hömr-
um, víða eru þeir vaxnir grasi og
stórvöxnum hvönnum, en alt í kring
er fýllinn á flugi. í góðu veðri á
sumarlegi er yndislegt að ganga um
höfðann og Ihorfa af honum yfir
umhverfið.
Getur það verið, að þessi merki
sögustaður eigi í næstu framtíð að
standa vanræktur og gleymdur, svo
mikilsverður sem hann er? Eg vil
vona, að svo verði ekki. Naumast
væri neinum skyldara en ríkinu að
sjá um, að svo merkur staður sem
Hjörleifshöfði er, ekki standi í eyði
og niðurníðslu. En af því er varla
mikils að vænta í því efni. Mér
kemur í hug, hvort ekki væri ómaks
vert fyrir Ferðafélag Islands að
setja upp veitingaskála á höfðanum
og jafnframt að gera ráðstafanir til
að greiða götu ferðamanna þangað,
þeirra er um Skafafellssýslu fara.
Þar væri vissulega gott að dvelja
fyrir þá borgarbúa, sem vilja draga
sig út úr skarkala og glaumi lítinn
tíma úr sumrinu, og þar væri vafía-
laust mikið verkefni fyrir listm/il-
ara. Ennfremur vil eg benda á, að
ef einhverjir efnaðir Reykvíkingar
hafa í huga að byggja sér sumar-
bústaði á fögrum og afskektum stað,
þá er slíkur staður tilvalinn þar sem
Hjörleifshöfði er.
Eg hefi skrifað þessar línur til að
vekja athygli manna á hófðanum.
Ef eg man rétt, þá voru það Reyk-
víkingar, sem lögðu fram fé til að
girða Bæjarstaðaskóg í Öræfum og
forðuðu honum frá vaxandi eyði-
leggingu. Ef til vill gætu þeir einn-
ig sýnt þjóðrækni sína og dengskap
með því að gera veg Hjörleifshöfða
meiri en hann nú er og um leið
minningu Hjörleif s landnámsmanns.
Skaftfellingur.
—Lesbók.
Örœfajökull
Öræfajökull, hann er hár
íhimni næstur stiendur;
íslánds f jalla ikóngur klár
klaka-brynju rendur.
Samur og jaf n um alla tíð,
undra traustur gjörður,
einangraður ár og síð,
öræfanna vörður.
Geims í viðu regin rís
rammbygður og sterkur,
vanur jafnt við eld og ís,
æðsti f jalla klerkur.
Ef þínum kalda klaka-serk
kynni menn að sundra,
forn sem hylur fræði merk,
flesta er mundí undra.
Frætt þú gætir fræði-lýð
fornum í jarðar sögum,
alt frá landsins elztu tíð,
eftir jökla lögum.
Þó að jafnan þögull sért,
þin eru óskeikul fræði,
yrði alt það opinbert,
er þitt geymir svæði.
Frá þér hlyti heimsins ment
hárfín bókstafsrökin,
hjá þér er ei heiglum hent
að hljóta yfirtökin.
Löngu fyrir landnámstíð
lífs þú stóðst i blóma,
bognaðir ei við eld og hríð,
ís né heljar dróma.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8