Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Frękorn

Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 15. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Frękorn

						F R Æ K O R N
119
æðum,   taugum   og  fitu   mjúkt   og
teygjanlegt legurrm.
Hann er mjög fljótur að mynd-
ast og miðar eins og til að græða,
Iaga og bæta þau brot, sem orðið
hafa einhverstaðar í líkama okkar.
Ef við höfum skorið okkur, grær
sárið við það, að bilið milli sár-
barmanna fyllist. Það er bandvef-
urinn, sem vinnur þetta verk og
myndar  »örið«.
III.    Hylíi.
Efnið í líkama mannsins er og
bein, brjósk, vöðvar, blóðker, þá
sogæðar, taugar, innýfii, bandvefur
og húð.
Séu þessir partar skoðaðir vand-
lega í smásjá, sést það, að þeir eru
allir bygðir úr sama efni — úr
hylfu m.
Hylfið er lítill líkami og ósýni-
Iegur beru auga. Það er mjög
mjúkt, því nær fljótandi, og í þvi
eru mjög ólik efni og innan í því
er kjarni, hylfís-kjarninn. Utan
um sum hylfi er líka hjúpur eða
hylfishimna.
Upphaflega eru hylfin kúlumynd-
uð, en þau geta orðið öðru vísi í
lögun og myndað litlar pípur, himn-
ureða piötur. Þær geta líka lengst
og myndað trefjur.
Hylfir eða hyifahóparnir samein-
ast sín á milli af efni, sem getur
verið fljótandi, hálfmjúkt eða fast;
uin það liggur net af smáumskurð-
um, og gegn um þá standa hylfin
í sambandi sín á milli og getaskifst
a næringarefnum.
Hylfið getur tímgast með skift-
ingu. Eitt hylfi skiftist í tVo helm-
inga, sem eru mí orðin tvö ný
hylfi. Haldi skiftingin áfram, verða
þau að 4 hylfum, sem geta aftur
orðið að 8,  16 o. s.  frv.
Allar lifandi verur eru þá gerðar
úr hylfum og í hylfinu byrjar lifið.
Allar jurtir og öll dýr byrja með
einu einstöku hylfi. Það æxlast, eitt
hytfi sezt viðannað, þau þrífasthvert
upp að öðru, fjarlægjast hvert ann-
að eða lengjast.
Þegar nokkur hylfi ákveðinnar
tegundar mynda reglulegt samband,
verður úr þeim vefur.   Til er bæði
bandvefur, vöðvavefur, beinvefur og
taugavefur.
Ef fleiri slíkir vefir 'hópast saman
og mynda greinilega takmaikaðan
iíkamshluta, sem hefir ákveðna lög-
un og er verkfæri fyrir sérstakt starf,
þá myndast líffæri. Þannig þekkj-
um við meltingarfæri, sjónarfæri,
hreifingarfæri o. s. frv., og vegna
þessara líffæra eða »organa« kaíl-
ast mennirnir, dýrin og jurtirnar
organískir líkamir eða organ-
ismar.                                    Frh.
Fœðingarstaður Berna;'ott:3.
Bernadotte.
21. f. m. voru 100 ár liðin, síð-
an Marskal Jean Baptiste B^rnadotte
varð konun»ur í Svíaríki. Sá dag-
ur var mikilfenglegur dagur fynr
Norðurlönd, því að sú konungsætt,
sem Bemadotti varð stofnandi að,
situr enn í dag að völdum í Svía-
ríki. BernadottetóknafniðKarlXIV.
Johann. Bæði hann og eftirmenn
hans voru góðir konungar, og íui-
Jean Baptiste Bernadotte.
verandi konungur ' Svía
(Oustaf V) er mjög eisk-
aður. Á myndunum sést
húsið í Pau á Frakklandi,
þar sem hann fæddist.
Frans Josef'.
Gamall þjóöhöfðingi.
18. f. m. var keisari Austum'kis
og konungur Ungverjalands, Frans
Jósef I. 80 ára. Hann tók við stjórn
19 ára gamall, hefir því ríkt í 61
ár og er það langur stjórnartími.
Mótlæti ýmislegt hefir hann haft,
svo sem það, að einkasonur hans
Rudolf stytti líf sitt árið 1889 og
það að keisaradrotning hans, Elísa-
bet, var myrt 1898.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120