Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 43. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						béh
43. tölublað.
Jttovgtmfrlatoitt
Sunnudagur 4. nóvember 1945.
XX árgangur-
HUNDRAÐ OG FIMMTIU ARA
MINNING SKULA FÓGETA
VARLA mun það valda ágrein-
ingi meðal Islendinga, ]>ó að Skúli
landfógeti Magnússon s.je talinn
vera eitt hið sjerstæðasta og stór-
brotnasta mikilmenni í sögu vorri
bæði að fornu og nýju. — Maður-
inn var svo frábær að gáfum, á-
ræði framfaraþrá, athafnaþreki og
óbilandi viljaíestu, að hann var
eins og til þess k.jörinn, að skipa
öndvegissess á livaða öld eða tíma-
l)ili sögu vorrar, sem hann hefði
lifað.
Þrátt fyrir nær óskil.janlega ytri
örðugleika, tókst houum með að-
stoð nokkurra annara ágætismauna,
að viðhalda lífskjarki og nokkurum
framfarahug í þ.jökuðum lýð á
mesta eymdartímabili sem þessi
þjóð hefir orðið að þola. — Ilann
var hinn mikil Móses á dapurlegri
eyðimerkurgöngu þjóðarinnar á
18. öld.
Átjánda öldin var eins og kunn-
ugt er tímabil hinna miklu and-
stæðna. — Öld umkomuleysis og
örbyrgðar alþýðu manna, öld harð-
inda, eldgosa, mannfellis og versl-
unaránauðar, svo að minstu mun-
aði, að hið harðbýla en tilkomu-
mikla   land  vort yrði lagt  í auðn,
Eftir S. K Steindórs.
og ]>au 35—40 þúsund manns, sem
eftir hjöruðu, yrðu flutt hreppa-
flutningi til Jótlandsheiða.
Lýsir Ben. Jónsson Gröndal, á-
standinu á þessum tíma í kvæði
BÍnu: Samtal 18. og 19. alda. Lætur
hann 18. öldina segja við dóttur
sína 191 öldina:
. ...Kunnið hafa   til   rif.ja   minna
raunir margar á vegum bjarga:
Sauðapest mjer svall hið næsta,
og  sóttir  bólu,   skæðar
dróttum ;
eldum   skutu iðrin   foldar,
eyddu  fjám,   og  mannkyn
deyddi".
En þetta fímal)il „myrkravalds
og voðans", átti einnig sínar b.jart-
ari hliðar, — því sú öld fæddi og
ól upp glæsilega sveit hinna ágæt-
ustu manna, sem höfðu brennandi
áhuga á bættum kjörum almenn-
ings og hverskyns framförum, sem
aukið gætu sæmd þjóðarinnar. —
Verður ekki farið út í þá sálma að
nafngreina þá sjerstaklega nú, en
ýmsir þeirra koma óhjákvæmilega
nokkuð við efni þessarar ritgerðar.
Bregður     minningin     um      marga
þeirra ilríki birtu yfir þetta dap-
urlega tímabil. Enda lætur Ben. J.
fíröndal í áðurnefndu kvæði: 18.
öldina segja við þá 19. um þetta
,,..Af þeirra snild hinar eftri aldir
þótta:
„. .Af þeirra snild hinar eftir aldir
allar skulu mig sælar kalla".
En til að staðfesta það, að fírön-
dal gamli hefur í ]>essu efni verið
rjettdæmur iim sarntíð sína, sem
ýmsum veittist þó fullerfitt að vera,
má geta þess að mjög á sömu lund
er dómur flestra m'itíma manna. Og
Þorv. Thor. ¦ kveður svo fast að
orði í íslandslýsingu sinni: ,,fs-
land hefii' aldrei átt eins marga
framiirskarandi dugnaðarmenn eins
og á seinni hluta 18 aldar og hugs-
uðví þeir allir um viðreisn og fram-
farir landsins".
En í þeim 'glæsilega flokki gnæf-
ir þó hæst Skúli landfógeti Magn-
íísson, ,og má hiklaust segja, að
hann hafi með óvenju miklu og á-
gætu æfistarfi sínu lagt hornstein-
inn að menningarlegri og at-
vinnulegri framsókn þessarar ])jóð
ar, og þá um leið að st.jórnarfars-
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 527
Blašsķša 527
Blašsķša 528
Blašsķša 528
Blašsķša 529
Blašsķša 529
Blašsķša 530
Blašsķša 530
Blašsķša 531
Blašsķša 531
Blašsķša 532
Blašsķša 532
Blašsķša 533
Blašsķša 533
Blašsķša 534
Blašsķša 534
Blašsķša 535
Blašsķša 535
Blašsķša 536
Blašsķša 536
Blašsķša 537
Blašsķša 537
Blašsķša 538
Blašsķša 538
Blašsķša 539
Blašsķša 539
Blašsķša 540
Blašsķša 540
Blašsķša 541
Blašsķša 541
Blašsķša 542
Blašsķša 542