Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						ISLENZKIR USTAMENN
Talab við Thor
Vilfojúlmsson
TÍU ár eru nú liðin síðan bókin And-
lit í spegli dropans eftir Thor Vil-
hjálmsson kom út. Sú bók var þýdd
bæði á saensku og ensku svo sem
kunnugt er. Þær baekur, sem Thor
hefur skrifað síðan Undir gervitungli
(Helgafell, 1959), Regn á rykið
(Helgafell, 1960), Svipir dagsins, og
nótt (Helgafell, 1961) fjalla allar —
ef undan er skilin bókin um Kjarval
auðvitað — að mestu um reynslu
'bans á ferðalögum; sjálfur er hann
alltaf nærstaddur í þessum verkum
sínum,     í     Rússlandi,     Frakklandi,
ítalíu   ......   Smásaga   eftir   Thor   í
síðasta jólablaði Morgunblaðsins vek-
ur forvitni mína.
Ég er alltaf að skrifa, segir Thor,
þetta hrúgast upp hjá mér og er orð-
inn mikill bingur. Sjálfur brölti ég í
hrúgunni, reyni að komast upp á hól-
inn og sjá yfir. En, jú;, það er stórt
skáldverk í mótun, og ég geri ráð
fyrir, að það verði einar þrjár bækur
úr því efni sem liggur fyrir. Ég held
mér sé óihætt að segja, að fyrsta bók-
in, sé væntanleg á þessu ári.
— Og sögusviðið?
Sagan gerist bæði erlendis og í ís-
lenzkri náttúru. fslenzkt landslag,
landið sjálft, á mjög rík ítök í mér.
-— Mig langar til að vita, hvernig þú
sjálfur skilgreinir skáldverkin í
fyrstu þrem bókum þínum — ef við
tökum sem dæmi Andlit í spegli
dropans. Er það safn smásagna?
Ég er eiginlega í vandræðum með
það. Smásögur? Ég hef ekkert á móti
því. Sjálfur hugsa ég lítið um slikt,
mér finnst aðrir eigi að finna heitið.
Ég bý aðeins til það sem ég þarf að
búa til og hef aldrei lagt mig eftir
því að læra tækniheiti bókmennta-
fræðinga, allra sízt hjá þeim í norr-
ænudeildinni. En það er víst ekki
komið að því næstu hundrað árin,
að þeir fjalli um mig þar. Ekki veit
ég, hvernig norrænudeildin fer að
því að verja sig svona rækilega gegn
samtímabókmenntum, þeir hafa ekki
hugmynd um, hvað er að gerast og
oft dáist ég að því, (hvað þeir eru dug
legir að exportera Gamla heyið___
þeir eiga fyrningar eins og háttur er
góðra bænda. Annars hef ég heyrt,
að í deildinni núna séu kornungir
menn, sem ekki hefur tekizt að
murka alveg lífið úr og fylgjast dá-
lítið með samtímanum.
Finnst þér þú hafa lært af eða sótt
áfhrif til einhverra sérstakra erlendra
höfunda?
Ég næ alls staðar í áhrif. Maður
veit ekki sjólfur, hvað hjálpar manni
mest. Ég hef aldrei vitað af því, að
neinn sérstakur hafi haft áhrif á mig.
Það er þá kannski helzt fólgið í því,
að maður finni stundum einhvers
konar samfélag við aðra, sfem eru
að fást við • svipuð vandamál. Það
eru vissir hlutir, sem liggja í loftinu
og menn hér og þar, sem taka á móti
þessu óg svara hver með sínum hætti.
— Hér á landi er alltaf verið að
reyna að hanka menn á því, að menn
séu að taka eftir einhverjum öðrum,
mér að sá sem færi til Indlands
yrði aldrei sami maður. Kannski
hefur þetta verið mitt Indland
í þeim skilningi^ Það sveif líka
mikið á mig, þegar ég las Vef-
arann frá Kasmír. Þá fannst mér
líka fsland vera svo stórt. Það gæti
ekki nægt islenzkum höfundi að
Skrifa bara fyrir ísland. Við getum
líka þakkað Laxness fyrir hvað hann
„ftlér  finnst  ég hafa  týnt þeim  degi sem ég skrifa ekki".
en jafnvel þótt menn séu aflhjúpaðir
sem listrænir myntfalsarar og staðn-
ir að því að stela og setja nafn sitt
við annarra manna verk, þá er bara
sagt, greyið, hann er undir áhrifum,
og það er reynt að umgangast hann
af nærgætni eins og siður er að koma
fram við afbrotamenn hér á landi.
Listsköpun er allt öðruvísi starfsemi.
—  í>ú myndskreyttii' sj'álfur fyrstu
tvær bækur þínar. Kom nokkurn
tíma til þess, að þú yrðir að velja á
milli myndlistar og ritstarfa?
Nei, ég er eiginlega bara að leika
mér, þegar ég geri myndir — að auka
sjálfum mér yndi.
—   Þú munt einna alþjóðlegastur
íslenzkra rithöfunda. Hvað heldurðu,
að það hafi verið, sem beindi þér í þá
átt?
í>að stendur í mér að svara því.
Ég var svo heppinn að komast
snemma í kynni við magnaða erlenda
höfunda.. Á unglingsárunum komst
ég í kast við Tolstoj og Dostojevskí
og sá sem lendir í þessum stóru Rúss-
um, hann verður kannski ekki samur
maður, sérstaklega ekki, ef það er
óharðnaður unglingur. Hiknar Krist-
jónsson, sem er forystumaður í
fiskveiðideild   FAO   í   Róm,   sagði
hefur kæft marga vonda höfunda
með því hvað hann hefur skrifað vel;
stækkað allar kröfur til þeirra.
Hann hefur innflutt heimsmælikvarð-
ann. En það hefur einhvern veg-
inn ekki legið fyrir mér að binda mig
við minn hrepp.
—   Hafði myndlist mikil áhrif í
þessa átt?
Ja, mynd'list var nú lokuð inni í
finum stofum, þegar ég var að alast
upp. Maður kynntist henni helzt af
bókum. Það er svolítið að lagazt — og
þó. Ég rak mig illilega á það, þegar
ég var að skrifa Kjarvalsbókina, að
hún er enn lokið inni í stofum. Maður
hefði getað haldið, að ég fengi varið
dögum — jafnvel nóttum — í Kjar-
valshöll með vinsamlegu leyfi safn-
stjórnar, en sú höll var bara ekki til
þrátt fyrir hrós valdhafanna í sinn
eigin garð fyrir framtakið sem aldrei
náði lengra en taka hver frammí
fyrir öðrum í veizluglaumi og skála-
glami.
—  Og bækur þínar um ferðalögin
erlendis?
Ég hugsa aldrei um þær sem ferða-
bækur. Svipur dagsins. og nótt er t.d.
ekki skýrsla um túrisma eða land-
fræðilegar staðreyndir. Þetta er ein
af aðferðum mínum til að átta mig
á þeim heimi, sem ég lifi í og hvar
ég sjálfur stend í þeim heimi. Ég
reyni að skynja manneskjuna í dag
í heimi sem er orðinn sameiginiegur,
og hér meina ég Evrópu.
—  Finnst þér íslendingar nægilega
næmir fyrir samtíð sinni?
Islendingar eru meiri Evrópumenn
en þeir átta sig á þrátt fyrir amerískt
glamur. Það hefur að vísu skemmt
margt, gn ekki meira hér en annars
staðar. Þó yerð ég að segja, að ég
skil ekki þá foreldra, sem gleyma
friðhelgi síns heimilis og hlutverki
þess sem uppeldisstöðvar og bjóða
inn á það efni úr Keflavíkursjón-
varpinu, sem er heppilegt til að
skapa réttan geðblæ í ameríska her-
menn og ætla svo vitlausir að verða,
ef einhverjir ráðamenn, sem bera
ábyrgð á þessu, rumska við og ætla
að bæta fyrir og bægja hermanna-
eldinu á elleftu stundu frá heimilun-
um,
—  Leitar alíslenzkt söguefni aldrei
á huga þinn?
Ég mundi segja, að fsland væri
alls staðar nærri í verkum mínum.
Ég er íslendingur .og það hefur aldrei
leitað alvarlega á mig að skrifa á
öðru máli en íslenzku — þó ég hafi
reyndar leikið mér að því að yrkja
ljóð á ensku, en viðfangsefni mitt er
það, hvernig ísland mætir umheim-
'inum. Ég vil stækka heimsmyndina.
Æ, ætli það sé hægt að tala beinlínis
um meðvitað prógram. En það eru,
þegar allt kemur til alls, sameigin-
legar forsendur og sameiginlegar
hættur, sem ákvarða örlög manna.
Kynslóð, sem lifir við möguleika á
atómsprengju hugsar öðruvísi en sú
kynslóð sem lifði í óendanlegum
heimi.
—  Form og stíll í verkum þinum
orkaði nýstárlega á sínum tíma.
Eg vona það. Fólk var vanara því
að fá bara hreina og beina sögu og
kannski er ekki lengur ríkjandi að
beita myndskyni við lestur. Menn
eru að týna þessu næmi, það er að
minnsta kosti í hættu. Form? Ég
reyni að finna form sem hæfir því,
sem ég er að búa til. Ég hef engan
áhuga á að taka annars manns form
og reyna að þrengja minum hlutum
inn í það. Sjálfsagt hefur maður unn-
ið fyrir því að fá slengt á sig að vera
formalisti af þeim afturgöngum, sem
skilja ekki það sem Frakkinn sagði,
„Le style c'est l'homme" — „stíllinn
er maðurinn". List án forms er ekki
til.
—  Og stíllinn. Þú ert þekktur að
mjög myndríkum og íbornum stíl.
Leggurðu mikla vinnu í hann eða
kemur þetta eins og af sjálfu sér?
Það er lítið varið í það, sem fæðist
fyrirhafnarlaust.
—  Hvernig er þinn eðlilegi Vinnu-
dagur?  Skrifarðu á hverjum degi?
Mér finnst ég hafa týnt þeim degi
sem ég skrifa ekki. Með því að skrifa,
reyni ég að vinna fyrir hverjum degi
— fyrir að fá að vera til.
sv. j.
igengið er að starfi; þó er Iheimilt að
neyta % 1. ibjórs eða 20 ol. af léttiu víni
með heitri máltíð....".
1 lugmennir.nk láta það ekki á sig
íá, þó Raija fari í báttinn, og leggja
leið sína til heimilis Kaakkolahtis og
halda þar gleðskapnum áfram, unz all-
«r áfenigisbirgðir enu þrotnar, en þá er
klukkan gengin 20 mínútur í þrjú. Þeir
félagar álkveða nú að gista á gestrisnu
heimili Kaakkolahbis.
Um morguininn 3. janiúar, sem er kald-
¦ur og drungalegur, riíkir undariegt á-
stand á filugvellinum í Kruiununkyla.
Fartþegar, sem ætla me'ð flugferðinni
AY 311 til Helsingfors með miliilend-
ingu í Vaasa og Pori, taka að safnast
saman í flugstöðvarbyigginguinini, en
samkvæmt flugáætlun skyldii lagt upp
kl. 7:00. En afgreiðsluopið, þar sem
Kaakkölahiti á að afgreiða, er lokað, og
— en um það fá farþegarnir að sjálf-
sögðu ekkert að vita — flugvélin DC3
með einkennisistöfuniuim OH-LOC stend-
ur að visu tilbúin til flugs á stæði sinu,
en  áhöfnin,,   sem  á  að  fljiúga  heruni,  er
ókomin.
Drykkjufélagarniir þrír hafa s.ofið yfir
sig. Þegar flugmennirnir sjá fram á
Iþað, a'ð þeir muni ekki ná í áætlunar-
bílinn út á flugvöll, síma þeir á gistihúsið
til fllugfreyjunnar, Raiju, og biðja hana
að sækja sig í leigulbíl.
Fimm miinútum fyrir sjö enu þau
iloksirns komin út á flugvöll. Kaakkolahti
snýr sér strax að afgreiðslu farangurs
og farþega, sem bíða óþolinmióðir. And-
stætt   venjum  ganga   fiugfreyjan  Raijíi
og flluigstjórinn Hattinen beint að fllug-
'Vélinni. Og í staðinn fyrir flugstjórana
hefur aðstoðarflugmaðurinn samiband,
við flugumferðarstjórnina á leiðinni til
þess að ræða flugskiilyr'&in og sækjia
lupplýsingar um veðurfarið. Á tæpum.
fimmtán mínútum er skoðun á fluigvél-
inni lokið og hinir 22 fanþegar eru
komnir nm borð. 19.525 kg, eða tæpuira
700 kg fyrir neðan bámiarksflugtaks-
iþunga, vegur flugvélin OH-LCC, er hún
ihefur sig til flugs 113 miíiniútum á eftir,
áætlun.
Frarnhaild á bls. 1'2.
12. febrúar  1967
-LESBÓK    MORGUNBLAÐSINS   9
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16