Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						Fimmtudagur 4. apríl 1996
WMmwM
^JVlCi  fannst ég svo
heppin aö kynnast vídeó-
inu, því ég var ekki mjög
hrifin af því sem ég var ao
gera, aö spila á fiölu. Ég var
orbin fiðluleikari í hljóm-
sveit og hefbi getab verib
slíkur þab sem eftir var æv-
innar," sagbi Steina Vasulka
vídeólistakona í samtali vib
Tímann, en hún er nýlega
komin til landsins til ab
halda sýningu á Kjarvals-
stöbum. Hún og eiginmabur
hennar, Woody Vasulka, eru
talin mebal helstu frum-
kvöbla vídeólistar.
Steina er fædd'árið 1940 á
Suðurgötunni í Reykjavík og
bjó á íslandi næstu 17 árin.
Hún menntaöist í fiðluleik hjá
Birni Ólafssyni og það var svo
fiðlunámið sem rak hana út í
heim, en hún segir hljómsveit-
arlífið ekki hafa átt við sig.
Sumir hafi gaman af að troða
upp, en hún taki út fyrir að
þurfa að koma fram í svörtu
dressi og setja á sig varalit. Að
því leyti henti vídeólistin bet-
ur — hún þarf ekki einu sinni
að vera til staðar, þegar verk
hennar eru sýnd.
Gift Tímóteusi
Fyrst lá leið Steinu til Dan-
merkur, þaðan til Þýskalands,
en svo hafnaði hún í fiðlu-
námi í Tékkóslóvakíu. „Þar
hitti ég Woody og kom hon-
um úr landi, sem var mjög erf-
itt þá. Hann varð faktískt ríkis-
fangslaus og þannig gerðist
hann íslenskur ríkisborgari og
heitir hér Tímóteus Péturs-
son," sagði Steina og brosti út í
annað.
Frá Tékkóslóvakíu ákváðu
þau að stefna til Bandaríkj-
anna. „Það var náttúrlega
ómögulegt að lifa í Tékkóslóv-
akíu og fyrir kvikmyndagerð-
armann var ómögulegt að lifa
á íslandi árið 1965. Við ætluð-
um svo sem aldrei að ílendast í
Bandaríkjunum." En sú varð
raunin og þau hafa nú búið þar
í rúm 30 ár, undanfarin ár í
Santa Fe í Nýju Mexíkó.
Mikka mús-tæki
Steina og Woody byrjubu
ekki strax að fást við vídeólist,
enda var sú listgrein ekki til ár-
ið 1965. Hins vegar komust
þau á skrið í henni um 1969 og
segir Steina þau aldrei hafa ef-
ast um að vídeólistin yrði við-
urkennd listgrein. „En auðvit-
að þurfti restin af heiminum
að íhuga þetta, enda var geysí-
leg mótspyrna til að byrja með
meðal listamanna, myndlistar-
manna og kvikmyndagerðar-
manna. Þau kölluðu þetta
svona Mikka mús-tæki."
Þeirra málning
erspenna og tíbni
Þau bjuggu þá í New York-
fylki og voru svo heppin að
Listaráð NY-fylkis var fyrsta
listaráðið í Bandaríkjunum til
að viðurkenna vídeóið sem list
árið 1970. Mikil gerjun var í
kringum „Mikka mús- tækin"
á þessum tíma, sem Woody
tók þátt í vegna starfs síns.
Steina og Woody höfðu lykil
að vinnustofu náunga, sem var
að fikta í þessum tækjum, og
þau fóru iðulega í skjóíi nætur
til að leika sér með þau. Leikur-
inn vatt upp á sig, þegar hljóð-
gervlarnir komu svo til sög-
unnar. „Fyrir okkur var þetta
alltaf sami efniviðurinn sem er
í elektrónískri tónlist og
myndlist. Spennan (voltage)
og tíðnin (frequency) var okk-
ar efniviður, nákvæmleg eins
Einn af helstu gúrúum vídeólistar sýnir nú á Kjarvalsstöbum — og
hún er íslensk:
Leiddist svörtu kjólarnir
og varaliturinn — sneri
sér því að vídeólist
og leir, olía eða strigi eða hver
annar efniviður sem listamenn
nota."
Vídeólist þeirra Steinu og
Woodys markast mjög af
menntun þeirra og bakgrunni
og blandast því í henni tónlist
og mynd. „Við fórum strax að
blanda þessu saman, að nota
músíktæki til að búa til mynd-
ir eba taka mynd og þræba
merkið í gegnum hljóðgervil
til að fá út tónlist."
Eldhúsib
Kringum 1970 stofnuðu þau
vídeóleikhúsið The Kitchen
með hjálp styrkja frá Listaráði
New York og ráku í tvö ár. Fá-
um árum síðar spratt upp
fjöldi slíkra vídeóleikhúsa, en
að sögn Steinu eru þau nú að
deyja hægum dauðdaga. „Það
er ekkert fé orðið eftir í Amer-
íku fyrir neitt svona. En á sama
tíma er orðinn geysimikill
áhugi á þessari listgrein í Evr-
ópu."
— Er þetta þá einhver bóla
fyrst hún er þegar farín að
hjaðna í Bandaríkjunum?
„Ameríkanar hafa alltaf haft
bólur. Allt í þeirra þjóbfélagi
fer inn og út aftur. Evrópa er
stöbugri. Þeir eru tortryggnari
á ab meðtaka, en það hangir
nú lengur við hjá þeim, ætla ég
að minnsta kosti að vona."
Þrátt fyrir þetta segir Steina
þau ekki ætla að flytja sig til
Evrópu, enda búi pau á svo
yndislegum stað í Santa Fe í
Nýju Mexíkó. Hins vegar sýni
þau nánast aldrei í Ameríku,
heldur eingöngu í Evrópu. Þess
vegna hafa þau hjónin verið á
ferð og flugi hin síðustu ár.
Þegar sýningunni á Kjarvals-
stöðum lýkur, er Steina á leið
til Amsterdam þar sem hún
tekur við starfi forstöðumanns
tónlistarstofnunar og gegnir
því næsta árið.
Hvab er vídeólist?
Ansi margir starfa sem vídeó-
listamenn nú orðið, þó þeir
hafi ekki orðið áberandi hér á
landi. Greinin tekur til ýmissa
þátta, svo sem ljósmyndunar,
myndlistar, tónlistar og kvik-
myndagerbar, en verk Steinu
spanna aðallega tónlist og ljós-
myndir. Sýning hennar á Kjar-
valsstöðum greinist í þrjú verk,
sem eru tekin á járnsmíðaverk-
stæði, heimili hennar og í Jap-
an. Steina dvaldi í Japan um
tíma og tók þar mannamyndir,
en hún hefur aldrei áður notað
myndir af mönnum í verk sín.
Hvert verk er sýnt tvær vikur í
einu.
— En hvernig í ósköpunum
virkarþessi vídeólist?
„Það sem ég vonast til, er að
fólk gangi inn í aðra veröld
þegar það gengur inn í salinn
og upplifi eitthvað óvenjulegt.
Fyrir mér er það svipað og ég
upplifi þegar ég fer á tónleika."
Eftir því sem blabamabur
komst næst, koma gestir inn í
sal þar sem stöbugur tónlistar-
glymjandi ríkir. Síban ganga
þeir um herbergib þar sem sex
skermum er rabab tilviljunar-
kennt á gólfib og á þeim end-
urvarpast myndir, sem á ein-
hvern  hátt  endurskapa  abra
Steina Vasulka.
útgáfu af heiminum en vib er-
um vön.
— En hvernig er svona verk
skapað?
„Ja, í einu verkinu setti ég
myndavél t.d. á snúb og svo
fór hún stöbugt í 360 grábu
hringi á ýmsa vegu, til hlibar.
Svo sýni ég þab sem ég sé út
um gluggann eða ég held á
henni og læt hana fara út uni
allt. Neðan á myndavélinni er
ég með hljóðdós sem skiptir
um tón eftir þyí sem ég hreyfi
myndavélina. Ég var að sanna
það fyrir sjálfri mér og heimin-
um að það skipti engu máli
hver myndin væri, maður
þyrfti ekki að velja neitt. Ég er
alveg á móti því að hagræða
myndum eða hlutum fyrir
framan myndavélina."
„Fyrir mér er myndin ekki
aðalatriðið, heldur tónninn og
hreyfingin. Ég vil ekki gera
íkonska list. Ef tónninn stopp-
ar þá er þögn, þá er engin
hreyfing, þá er það bara ljós-
mynd. Eg gæti aldrei gert stilli-
mynd. Mér finnst ógurlega
gaman að fara þarna inn og
skoða Kjarval, en það er voba-
leg mystería fyrir mér hvernig
þab er ^hægt ab velja eina
mynd. Ég er alltaf ab berjast
við ab komast út úr ramman-
um."                                     '-'¦'''¦•
LÓA
Myndir me6 íslensku
yfirbrag&i í London
„Falleg og sterk meb áber-
andi íslensku yfirbragbi" var
lýsing opnunargesta á sýn-
ingu á verkum Sigurbar
Magnússonar í Galerie Ver-
million í London, sem opnub
var 22. mars sl.
Galleríib var opnað fyrir um
ári og er í eigu Helgu Láru Har-
aldsdóttur, en áhersla er lögð á
að sýna þar íslenska myndlist.
Fjölmenni var á opnun sýning-
arinnar á verkum Sigurðar og
seldust strax nokkrar myndir.
Er þetta fyrsta einkasýning
Sigurðar Magnússonar, en
hann mun ljúka MA-námi í
myndlist í haust frá St. Mart-
„Sjófuglar", ein mynda Sigurbar
Magnússonar.
in's College of Art and Design.
Sigurður er fæddur árið 1948 í
Reykjavík og starfaði í mörg ár
sem rafvélavirki og rafverktaki.
Einnig var hann virkur þátttak-
andi í stjórnmálum og m.a. í
forystu fyrir Alþýðubandalagið
á ýmsum sviðum.
Á sýningunni eru 10 stór ol-
íumálverk og 13 litlar myndir
meb blandaðri tækni. Hvetur
galleríið íslendinga í Englandi
og ferðamenn til að skoða sýn-
ingu Sigurðar, en hún er opin
til 20. apríl. Galleríib er til húsa
ab 120 Upper Tooting Road í
London.
rru(T>{a      isntsiu      yinsooaiwiio'       tuiu
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24