Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Hugur

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga breidd


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Hugur

						Hugur                                                                          Vilhjálmur Árnason
er stundum varin í nafhi umburðarlyndis og virðingar fyrir menningar-
legum hefðum en hún stenst engan veginn siðfræðilega skoðun.
Spennan á milli alhæfanlegra leikreglna sem verja lýðræðisleg grunn-
gildi 1) og heíða sem verja gildi kúgunar og bælingar 4) er eitt megin-
átakasvæðið í frjálslyndu fjölhyggjusamfélagi nútímans. Þar er megin-
verkefnið að tryggja í senn virðingu fyrir almennum leikreglum og þeim
sérstöku hefðum sem móta fjölbreytilegan lífsstíl og margvísleg lífsgildi
þjóðanna. Þar er afar mikilvægt að greina ekki bara á milli þeirra gilda
sem falla í flokka 1) og 4), heldur líka kúgandi gildi frá þeim sem ég kalla
hlutlaus gildi. Menningarleg fjölbreytni einkennist m.a. af ólíkum sið-
um, venjum og hefðum um mannleg samskipti. Þau gildi sem þarna eru
í húfi eru siðferðilega hlutlaus þar til þau fara að snerta réttnemda sið-
ferðilega hagsmuni og lenda þar með inn á átakasvæði 1) og 4). Sem
dæmi má nefha borðsiði, kurteisisvenjur og hefðir í klæðaburði sem eru
niðurlægjandi fyrir konur og standa í vegi þess að þær öðlist jafha virð-
ingu og karlar í viðkomandi menningu. I slíkum tilvikum hlýtur
gagnrýni einkum að beinast að þeim þáttum sem koma í veg fyrir að
þegnarnir taki sjálfráða ákvarðanir því að óneitanlega verður að virða
ákvarðanir þeirra sem kjósa að vera í stöðu hins undirokaða.7
Langáhugaverðast í þessu samhengi eru tengslin á milli gilda í flokk-
um 1) og 2). Ein leið til að orða muninn á þessum gildum er að í flokki 1)
séu gildi sem mönnum beri að virða óháð því hverjir þeir eru og hver lífs-
áform þeirra kunni að vera. Gildin í flokki 2), aftur á móti, eru samofin
sjálfsskilningi manna og lífsmáta í tilteknu félagslegu samhengi. Spurn-
ingin „hvað ber mér að gera?" vísar til gilda í flokki 1) en spurningin
„hvernig manneskja vil ég vera?" vísar til gilda í flokki 2).8 I siðferðilegu
lífi eru þessar spurningar oft nátengdar því að hafi manneskjan ekki
velt fyrir sér síðari spurningunni er óvíst að hin fyrri verði honum um-
hugsunarefhi. En þetta breytir því ekki að mikilvægt er að greina þær
að röklega og rökræða þær undir ólíkum sjónarhornum í siðfræðilegri
umræðu. Ljóst er að þegar ég fæst við spurninguna „hvernig manneskja
vil ég vera?" þá hlýt ég að hugsa fyrst og fremst um sjálfan mig, sjálfs-
Ég hef fjallað nokkuð um þetta atriði í greininni „Réttlæti og heimilisranglæti í
ljósi samræðusiðfræðinnar." Fjölskyldan og réttlætið Ritstjórar Jón Á. Kalmans-
son, Magnús D. Baldursson og Sigríður Þorgeirsdóttir (Siðfræðistofnun og Há-
skólaútgáfan 1997) bls. 43-71.
Charles Taylor hefur kallað þessi gildi sem eru bundin sjálfsmynd manns
„strong preferences" eða sterka gildisdóma. Charles Taylor: Sources of the Self
(Cambridge, Mass., Harvard University Press 1989) bls. 19-24. Sjá um þetta efni
Loga Gunnarsson „Að skilja lífið og ljá því merkingu" Skírnir (1997:vor) bls.
111-140.
100
					
Fela smįmyndir
Kįpa I
Kįpa I
Kįpa II
Kįpa II
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104
Blašsķša 105
Blašsķša 105
Blašsķša 106
Blašsķša 106
Blašsķša 107
Blašsķša 107
Blašsķša 108
Blašsķša 108
Blašsķša 109
Blašsķša 109
Blašsķša 110
Blašsķša 110
Blašsķša 111
Blašsķša 111
Blašsķša 112
Blašsķša 112
Blašsķša 113
Blašsķša 113
Blašsķša 114
Blašsķša 114
Blašsķša 115
Blašsķša 115
Blašsķša 116
Blašsķša 116
Blašsķša 117
Blašsķša 117
Blašsķša 118
Blašsķša 118
Blašsķša 119
Blašsķša 119
Blašsķša 120
Blašsķša 120
Blašsķša 121
Blašsķša 121
Blašsķša 122
Blašsķša 122
Blašsķša 123
Blašsķša 123
Blašsķša 124
Blašsķša 124
Blašsķša 125
Blašsķša 125
Blašsķša 126
Blašsķša 126
Blašsķša 127
Blašsķša 127
Blašsķša 128
Blašsķša 128
Kįpa III
Kįpa III
Kįpa IV
Kįpa IV