Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Franskir dagar

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Franskir dagar

						fp&rvskip ckd&r  ® Lgs íoups fi
gsjoups [parvgesjs
Texti og myndir: Albert Eirtksson
Heimildir:
Arbók F.1.1955. Stefán Einarsson
Árbók F.í. 2002. Hjörleifur Guttormsson
Múlaþing27. Freysteinn Sigurðsson
1 IaqTvio fáskrMOs jörour
Það er bæði gaman og fróðlegt að velta fyrir sér
tilkomu og uppruna nafnsins Fáskrúðsfjörður.
Varla er hægt að segja að einhver þeirra sé rétt-
ari en önnur, þó geta allir verið sammála um að
nafnið á firðinum er tengt eynni Skrúð í fjarðar-
mynninu.
Þegar fólk nálgast Fáskrúðsfjörð landleið eða
af hafi í björtu veðri verður eyjan Skrúður það
fyrsta sem augað nemur þar sem hún rís frá haf-
fleti tignarleg og litrík. Það er ekki að undra að
fjörðurinn inn af sæki nafn til hennar. I kirkjuskrá
Páls Jónssonar prests á Kolfreyjustað, sem gerð
var um aldamótin 1200, kemur fram að fjörðurinn
hafi heitið til forna Skrúðsfjórður.
Ef til vill hefur Skrúðurinn áður fyrr heitið Fá-
skrúð eða Fáskrúður, samkvæmt Páli Vídalín
lögmanni í skýringum yfir fornyrði Lögbókar.
Fyrrihluti nafnsins er þá ef til vill nafnorðið Fá
-glans eða gljái- og er þá vísað til sjávarlöðurs við
eyjuna. Eitt örnefni með þessum fyrri lið er Fá-
skrúðsey, sem ekki hefur verið staðsett en gæti átt
við um Skrúð. Páll Vítalín nefnir í áðurnefnum
skýringum skerið Fáskrúð fyrir Vatnsnestanga í
Húnavatnssýslu.
Fáskrúðsfjörður eða Frá-skrúðsfjörður finnst
sem rithátrur nokkuð jöfnum hóndum á 19. öld.
I Austfjarðalýsingu skráðri um 1856 af Gutt-
ormi Pálssyni presti í Vallanesi 1775-1860 og
áður lengi á Hólmum í Reyðarfirði ritar hann
eingöngu Fráskrúðsfjörður. Ólafur Indriðason
prestur á Kolfreyjustað 1796-1861 notar hins
vegar Fá-ritháttinn í sóknarlýsingu frá 1841 en
Myndin er tekin út Fáskrúðsfjörð afpjóðveginum fyrir ofan Franska grafreitinn. Mjóeyri til vinstri á miðri mynd.
getur eftirfarandi: „Hann skrifast af mörgum
Fráskrúðsfjörður en í Landnámu nefnist hann
hinsveginn og mun það réttara þótt óljósara þyki
Sandfellfrd Kolfreyjustað,fremst er Hraunagerði.
hvörsu það er tilkomið..." Hér sem oft endranær
falla menn fyrir Landnámu-rithætti.
Ólafur segir enn fremur: „I Skrúð er fuglager, sem
heldur honum grænum vetur sem sumar. Mun
nafnið af því dregið. Hins vegar hefur mér komið
til hugar, að Fáskrúðsfjórður gjaldi Skrúðsins og
hafi verið svo nefndur af landnámsmanni, sem
ef til vill kom í fjörðinn snemma vors eða um
vetur og þótti strendur hans fölar og fáskrúðugar
í samanburði við grænan Skrúðinn. Er þó langt
frá því, að Fáskrúðsfjörður sé fáskrúðugri en aðrir
firðir austanlands, og dalirnir upp af honum eru
bæði grösugir og skógi vaxnir.
Nafnið Fáskrúðsfjörður gæti allt eins verið af
gelískum uppruna, auðskilið og viðeigandi, nefni-
lega Fa-sruth (Fa-srúþ). Fa er eins konar stað-
aratviksorð og merkir við eða innan við, struth
þýðir straumur eða röst. Fasruth (Fasrúþ) þýddi
þá "við röstina". Þarf þá litlu að breyta til að fá
Fáskrúð og Fáskrúðsfjörð, en Skrúðurinn héti
að réttu Straumey."
37
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44