Tíminn - 27.07.1952, Blaðsíða 8

36. árgangur.
Reykjavik
167. blað.
í heimsókn hjá refaskytfu, sem er öræfahermaður fsíands á Reykjanesskaga:
Taminn fjallarefur íeikur sér við
klórar kálfi nn í varpanum en er
börnin' á
fyrirlitinn
íslenzki f jallarefurinn
befír um aldaraSir valdið
Mendum á íslandi áhyggj-
um og kvíða. . Bændurnir
hafa séð hann fyrir sér með
lömbin í kjaftinum, hlaup-
andi milli holta og hóla. En
refaskytturnar voru þjóð-
hetjur sauðf járræktarhér-
aðanna. Þeir eru stríðs-
mennirnir með byssu um
öxl, sem leita að hei'mkynn
um refanna og bíða þar eft
ir því að óvætturinn komi í
ijós.
Blaðamaður frá Tímanum
hefir komizt í kynni við eina
af þessum hetjum öræfanna,
sem jafnframt er eini íslenzki
hermaðurinn á því lands-
horni, þar sem flestir her-
menn og byssur eru á íslandi.
Refaskyttan, sem við heim-
sækjum, er enginn annar en
Hinrik ívarsson að Merkinesi
í Höfnum á Reykjanesi.
Vopnabúr mikið.
Þeir, sem heimsækja Hin-
rik, sjá það lika fljótt, að þar
er heimkynni hermannsins,
sem vinnur óvin byggöarinn
ar í óbyggðunum. Á einum
veggnum í forstofunni hanga
fjórar byssur hlið við hlið,
gljáandi smurðar og í góðri
hirðu. Þar er selariffill sænsk
ur og nýtízku haglabyssa,
vopnin, sem duga bezt gegn
refunum.
Heimilisrefur Hiiiriks.
En Hinrik hefir líka gam
an af refunum og leggur sig
eftir að kynnast lifnaðar-
háttum þeirra og venjum. í
sumar hefir hann fallegan
f jallaref meðal húsdýra
sinna í fjölskyldu kattarins
og heimilishundsins.
Meðan húsfreyjan er að
Hér er Hinrik á refaveiðum og bíður færis.við greni eitt, sem er í hólnum yzt til hægri á myndinni. Refirnir geta
komið á hverju augnabliki og það er eltki eínu sinni tími til að taka með varúð tóbakskorn í nefið
| hita á könnunni Ieíkur' ref
i urinn sér á eídhúsgóífinu,
; ef hann á annað borð nýtur
þeirrar náðar í tilelni af
j gestakomu að fá að vera
| innan dyra. En rebbi er for-
i vitinn og sækist mest eftir
I að komast inn í stofur. En
■ annars er hann ekki sérlega
j vel séður þar, því að þrifnað
j urinn er á Iágu stigi hjá
: þessu barni öræfanna.
Vinir — en grunnt á
því góða.
Rebbi og kisa eru miklir vin
ir, enda þótt vinskapurinn
endist ekki alltaf vel. Stund-
um byrjar leikur í gáska og
gamni upp í legubekk en verð
urc skyndilega að grimmum
leik, þar sem kjafti og klóm
er feeitt af fullri heiít á báða
bóga. Sjálísagt myndi refur-
inn bera sigur úr býtum, ef
Hinrik hefði ekki klippt úr
honum vígtennurnar, er
hann var tekinn til fósturs.
í Ieik við kálfinn.
Rebbi kann lika að njóta
Refaskytta með byssu um öxl er að visu ekki dagleg sjón í
sveitum landsins, en hún er vinur byggðarinnar, eins og
varnarhermaður á ófriðartímum. Hér er Hinrik ívarsson á
refaveiðum. (Guðni Þórðarson tók myndirnar).
sólar og sumars út við brim-
sogið upp af klettunum við út
hafið, þótt öræfin og fjalla-
kyrrðin séu heimkynni hans.
Hann hleypur þá í hendings
kgsti milli heysátanna á tún
inu og að kálfinum, sem ligg-
ur tjóðraður á hlaðvarpanum.
Þegar vel liggur á Rebba kem
ur það fyrir, að hann leyfir
kálfinum að sleikja á sér
skottið og klærnar, en á það
svo til að stökkva skyndilega
á fætur og hlaupa upp á
hrygg á þeim-skjöldótta.
Hundinum finnst sér
misboðið.
. En hundurinn á bænum er
sá eini, sem ekki vill með
góðu móti þýðast Rebba. Milli
þeírra ríkir þögult hatur og
þó meira fyrirlitning af hunds
ins hálfu. Annars reynir ref-
urinn alltaf öðru hverju að
efna til vináttu við hundinn,
sem stendur þá gjarnan á-
lengdar og lítur með ein-
kennilegri fyrirlitningu á
þennan frænda sinn og geng-
ur síðan þögull burt með laf-
andi skott.
Rebbi sóttur heim.
Tilkoma þessa refs í Merki-
nesi er annars sú, aö Hinrik
fór í vor áð vinna greni uppi
í Heiðinni skammt frá hinu
forna Kirkjubæjarseli í Höfn
um.
Þegar aö grenim^ köm, sá
hann fljótt, aö búið var í gren
inu að þessu sinni. Venjulega
skipta refirnir um greni og
hafa minnst tvö, en búa ekki
í sama greni tvö ár í röð
Hinrik Iiafði ekki lengi ver
ið við grenið, þegar hann sá
rcfinn koma. Hann kom úr
vindáttinni og varð því veiði
mannsins ekki var. Þsgnr
hann var kominn allnærri
skaut Hinrik og skotið hæfði
en refurinn lá dauður. Þéttn
var af aflíðandi hádegi.
Nú var ekki um annað að
gera en bíða við grenio eftir
því a ðtæfan kæmi heim, þvi
vita mátti að hún var úti að
afla fanga. Skömmu fyrir
miðnætti kom hún svo. —
Hún var með clauðan fugl í
kjafti og lór gætilega, því
hún hafði séð spor veiði-
mannsins. Þegar nær kom,
sá hún dauðan maka sinn til
hliðar við veiðimanninn, en
henni eníist ekki aldur tií
að gefa sér Iangfan umhugs-
unarfrest.
Með. uppgerðu refshljóði
tókst svo að fá yrðlinginn út
'úr greninu og tók Hlnrik hann
lifandi, nýfarinntSð sjá, og
■það er sá Rebbí, sém nú leik-
ur sér við börnin ffMerkinesi,
og gerir kettinum-og kálfin-
um glennur og heifhsækir hús
freyjuna 3 eldhúsiö 'í von um
jgóðgerðir og gestbisni, þegar
færi gefst. ........&■'
urT' 'y~S' >
Til grenja með'Hiiirik.
Annars er fróðlegt að fara
til grenja með' HÍiárik. Byss-
urnar erú tvær,, hýgtó,byssa og
riffill, sem notáðar eru jöfn-
um höndum eftir færi og að-
stæðum. En þó aÆS-við förum í
eina slíka för er ekki öldung-
is vist; að við .verðum refa
varir, né heldur að snilld
veiðimannsins sjái við viti
refsins.
Góð refaskytta verður að
þekkja lifnaðarhæ.tti refsins
út í yztu æsar og kunna skil
á næmum skynjunum hans.
Þegar grenið er fundið, geta
menn reiknað meökþví að tæf
an leitar út úr greninu
skcmrnu. fyxir sólarlag, eða
um lágnættio, þegar björt er
nótt og getur svo komið heim
á hvaða fc'ma sólarhringsins
sem er.
Lamdslag ©g vindátt.
Refaskyttamþarf að setja á
sig nákvæmlega hvernig all-
ar lægöii iiggja í nágrenninu,
holt og • hóla, eins og góður
hermaður gerir í styrjöld. —
'Menn halda, að refurinn sjái
! ekki mjög vel, en þefskynjun
I er þeirn mun öruggari og næm
ari, svc að ótrúlegt má kallast.
i Það. sem veiðimaðurinn
verður því íyrst og síðast að
hafa í huga að vera ekki í
Yindáttinni til refsins, heidur
á hoin við vindstöðu að gren-
inu. En komi reíurinn úr öí-
ugri átt er ekkert vissara en
það, að hann finnur lyktina
af veiðimanninum og snýr
frá' greninu, eða reynir að
komast til að gá að manna-
ferðum í námunda við gren-
ið. Þegar svo er komið, má
búast við löngum og erfiðum
eltingarleik, sem oft endar
(Framh. á 7. siSul.
, Hinrik ívarsson refaskytta í Merkinesí fylgist með þvi, þeg-
í ar f jallarefurinn hans eignast nýja vini. Og kálfurinn kann
félagsskapnum vel í dauflegri vist með fullan maga í sól-
skininu í hlaðvarpanum.