Tíminn - 31.07.1958, Síða 4

Krustjoff til New York — marga
langar að myrða hann — 20 rúss-
neskir lífverðir — undirbúningur
af hálfu bandarísku iögreglunnar
TÍMINN, fimmtudaginn 31. júli 1958.
interiingua, nýtt tungumál myndað
á bandarískum rannsóknarstofum
Leysir hií nýja mál esperanto af hólmi?
Nýtt tungumál er fram komið. Interlingua heitir það
og varð til á bandarískum rannsóknarstofum. Mörg „gerví-
mál“ hafa verið mynduð og flest verið kennd við eitt þeirra
munu vekja neina hrifningu. lögreglumenn iblikna er þeirlfyrsfu ,,volapyk“. Þau hafa nefnilega öll verið meira eða
Bandaríkjamena þykjast sjálfir hugsa um það sem ge'rst'gæti ef j minna brengluð. Mestri hylli hefir esperanto náð af öllutíl
eiga góða iögreglu, og telja sig Krustjoff tæki upp á því að fara þessum tilbúnu málum, en samt eru margir, sem ekki eru
Nú þegar fyrir dyrum ekk> Þurfa á aðstoð að halda fra í slíka ökuferð um New York j ánmgðir með bað
fnnílm- Serov. Blaðið „New York Journal- borg! 6 - ,
stendur væntan egur fundur American„ lýsir viðhorfinu vel, --------------------------------------------------------------------- I Nu er spurningm, hvort mter;
, New York, er það s ir svo; i>við vonum að i , . I in,gua muni ley™ esperanto af
' " * - *■ holmi. en deyja siðan sjalft ems
og öll hin gerfimálin á undam
því. Eða verður það tungumálið,
sem allar þjóðir heims læra til að
geta óhindrað skipzt á skoðunúm.
j /#hinna stóru'
9ru serSa'' miklar ráSs,a'- Eg mun ráðleggja vinum mínum að
anir til þess að vernda líf ríkjunum og alheimsálitinu til- 99
teCrustjoffs við komu og dvöl hlýðilega virðingu og láta Iyan
Serov sitja heima. Serov er einn
nans par i oorg, en e,ns og . ,.. , . .
1 3 , y af bloðugustu morðmgjum sogunn
Kunnugt er, mundu margir ar ; sama {lokki og nazistinn
vilja fórna lífi sínu ef þeir Heinrich Himmler.“
Það er
Sérstaklega er talið að Evróps'k
gæfu myrt hann.
einkum um flóttamenn frá
fara til Islands í siimarleyfinu^
Rætt vitJ Kai Kloppenborg, danskan sér-
fræföng í karlmannafataframleitislu
ir flótlamenn muni taka það illa
Austur-Evrópulöndunum sem upp, ef Serov kemur til New York
óér er um að ræðn, en þeir en hann er þeim tákn ófrelsis þess
pykjast eiga Krusfjoff grátt og kúgunar, sem þeir flúðu undan
að gjalda.
frá heimalandi sínu.
Búist er við að um 20 rússnesk ^öfuðverkur
leyniþjónustumenn muni koma j fþeir sem leggja á ráðin um
-:1 New York til þess að leggja á | vernd Krustjoffs, hafa nú þegar
•: áðin um öryggisráðstafanir þær,
sem gera á umhverfis rússneska
íendiráðið, þar sem Krustjoff mun
halda til, og .fleiri staði.
Ekki velkominn
það, að Krustjoff sjálfur er manna
vísastur til þess að hafa allar ör-
Heyrst hafa raddir um það að 1 yggisráðstafanir að engu og fara
. sjálfur Ivan Serov, yfirmaður rúss j sinna eigin ferða, líkt og hann
r-esku öryggislögreglunnar. muni ! gerði í Genf árið 1955, en þá fór
homa til New York og ef marka ' hann í ökuferð um nágrenni borg
i tá skrif bandarískra blaða upp á arinnar án þess að láta nokkurn
. 'ðkastið, virðist koma hans ekki vita af því! Jafnvel harðsoðnustu
lagt höfuð sitt í bleyti og reynt
að finna laiisnir á erfiðustu vanda
málunum í þessu sambandi. En
það sem veldur þeim þrálátum
höfuðverk um þessar mundir er um hefir farið fekk Últíma h. f.
hann hingað til að gagnrýna og
endurbæta — eftir því sem ásíæð
Undanfarnar vikur hefir
dvalið hér á landi ásamt
konu sinni hr. Kai Kloppen-
borg, en hann nýtur álits í
heimalandi sínu sem hæfur
maður við að skipuleggja
starfshætti og starfsaðferðir
smærri verksmiðja, er stunda
karlmannafataframleiðslu,
bæði á lager og eftir mált.
Vegna þess orðs, sem af hon
ur leyfðu — starfsaðferðir fyrir-
tækisins — svo og að koma á viss
um nýjungum í sniði og gerð
framleiðslunnar.
Blaðamaður frá Tímanum hitti
hr. Kloppenborg að máli við brott
för 'hans héðan.
— Hvernig lízi yður svo á þessa
grein iðnaðarins hér hjá okkur?
,,Máliff mitt í milli“.
Interlingua merkir í rauninni
„máiið mitt 1 milli“ og er eins
konar meðalvegur milli helztli
tungumála Evrópu. Grundvallar-
hugmyndin að gerð þess er sú, að
X öll orð þess eru að stofni finnan-
•,Y leg í allmörgum menningannálum
V-Evrópu.
Orð var því aðeins tekið í þetta
nýja tungumál, að það væri þegar
til í minnst þrem tungumálum:
ítölsku, sþönsku-portúgölsku, eða
frönsku og ensku, en til vara varð
orðið að finnast í þýzku eða rúss
nesku.
Mynd orðsins í hinu nýja máli
er samhljóða yngstu mynd þess
í lifandi talmáli.
\ " \

gæðanna. Siðar fylltist markaður
inn og eftir það hafa kröfurnar
váxið — því aðeins það hæfasta
heldur velli.
Einföld málfræði.
Málfræðin er mjög einföld. Á;
kveðni greinirinn er „le“, sá óá-
kveðni „un“. Fleirtala er mynduð
með því að bæta ,,-s“ við orðin,
en þátíð með viðskeytinu ,,-va“.
Nýtt af nálinni.
Interlingua var ekiki tilbúin til
notkunar fyrr en fyrir fáum árum
Nilcita Krústjoff. Óttast er um líf hans í New York.
Eg get fullyrt að í Danmörku
t. d. hafa orðið mjög miklar fram Nafnháttur endar á ,,-r“ og sam-
fárir að iþví er vörugæðin snertir settar tíðir eru myndaðar eins og
Yfirleitt vel eftir því sem! í þessari grein á síðustu árum, í dönsku.
ég hefi kynnzt henni hjá því fyrir- enða m>k'ar kröfur gerðar til
tæki, sem ég hefi starfað fyrir þess Þe>rra sem stjórna fatnaðarverk-
ar vikúr; og eftir því sem mér hefir smiSjunum. Við ihöfum til dæmis
sýnzt, er ég hef lauslega litjg á h°kkrir, verkstjórar, eins konar
framleiðslu annarra tilsvarandí >nnbyrðis námskeið á hverjum , -i;S . f K „
fyrirtækja hér. í sfórum' dráttum vetn> i3ar 'sem 10 verkstjórar, VGðrið’ notaS ^lu ^ilk^rlffcteTn
sýniá mér að verksmiffliiufram- sem eru starfandi hja hinum ýmsu venð notað a ,atta iseknartóstefn-
synigt mer ao veiKsmioij,.irram - Kannmannaböfn um s>ðustu fjögur árin. Nokkur
r 3 ■ rnr -^"“”2 SttTs*vik5eea oá ver^nokkrum tímarit noía það einnig sem al-
Þýzkalandi þar sem éa b“kki lii rað sín — leita að nýjungum og vorðungu. Það hafa sem sé veiið
Þyzkalandi, þ s e Þ-kki lil. - ... vi ieitumst við að læknarmr, sem fyrstir hafa orðið
lelaEl hvJ «S” vS -r uppfinmngun.-.
uð afskekkt — ef svo mætti segjá, veit ekki hvort ykkur tækist j j,ess m;i að iohum geta, að ofui’-
að þau dragist aftur úr — hæði a® k°ma ú tilsvarandi samstarfi fitið tækifæri gefst til að kynnast
að því er tízkuna snertir og einn meðal verkstjóra hjá fyrirtækjum interlingua á heimssýningunni í
ig — og ekki síður sjálfar starfs- tler- Geri varla ráð fyrir því, eink Briissel. Þar er í bandarísku sýn-
aðferðirnár. Endurbættar starfs um ai því Ihvað hér er fámennt og ingardeildinni rafeindáheili, sem
aðferðir miða sem kunnugf er markaðurinn þröngur, sem fyrir er uppfuuur af íróðleik um ver-
bæði að því að auka afköst en ekki Imkin verða að keppa á. j aidarsöguna. Hægt er að velja sér
síður — ég vil segja enn frekar . ártal, og segir þá rafeindáheilinn
nú hinni seinni árin — að því að ^ Hvermg hefir yður svo lik frá> hvaða merkisatburðii- sögunn-
bæta framleiðsluna. — Víða á
Norðurlöndum varð það svo að
allt seldist fyrst eftir stríðið og
að að starfa hér?
aí hafi gerzt á því ári. Menn geta
þar að sjálfsögðu valið á milli, á
livaða rrtáli svarið sé. Sé stutt á
— Mjög vel. Eg gat vel búizt við
varð það stundum á kostnað vöru K^tSjóruT “úmer níu’ kemUr warið
að eg var settur fil að gagnryna _
og gera breytingartillögur, en það,
er síður en svo að ég hafi mætt _ E ,he]d lþið ^ komin
anduð. Eg get ekki annað en daðst lengra en vig á sumum sviðmn. A3
Brlgifta Bardot
í nýrri mynd
United Artists hafa nýlega sent frá
sér kvikmynd, sem hlotið hefur
nafriið The Parisienne eða París-
arstúlkan. AðalMutverkin eru í
höndum Brigitte Bardot og Hen- j
ry Vidal. Líkt og flestar, ef ekki
hún hefur falið sig í rúmi Vidals
og heimtar að sjálfsögðu að þau
giftist þegar í stað, og þetta gleð
ur Brigitte óumræðilega. Skip
uninni er framfylgt, on Vi-
dal vill hvorki heyra konu sína
né sjá. Til þess að ná sér niðri
á honum, slæst hún í för með !
prinsi nokkrum (Charles Boyer)
og fer með honum til Nice. En
eftir nokkurn tíma er hún komin
aftur til Vidals og reynir enn að
vinna hylli hans.
ailar myndir, sem Bardot hefur Brjgitte er ekki sögð vera góð
leikið i til þessa snyst efmð um gamanieikkona að ÖUum jafnaði.
ástir og ævintýri.
Brigitte elskar msnn nokkum (Hen-!
ry Vidal) en auðvitað er ást henn-1
ar ekki endurgoldin. Þar sem Bri-1
gitte er dóttir forsætisráðherra !
Frakklar.ds, gerir þaö málið allt ;
flóknara.
ViðburSahraðinn eykst stöðugt er
líða fekur ó myndina. Faðir Bri-
gitte kemur að henni þar sem
en hér hefur henni tekizt að gera
all góða gamanmynd, enda eru
mótleikararnir ekki af verra tag
inu. Mvndin er öil létt í vö'funum
og tekin á fallegum stöðum í
Frakki'andi. en það setur auðvit
að sinn svip á hana. Kvtkmyndar-
handritið er gert aí Annette
Wademan og Jean Aurel, og
þykja þau hafa leyst starf sitt
prýðilega úr hendi. Myndin er
gerð af United Artists.
að því hvað starfsfólkið hefir ver
ið ákaff í að leitast við að til
einka sé nýungar þær sem ég hefi
hugsa sér allar þær skemmtilegu
og nýtízkulegu íbúðir sem við hiöf
um séð hér — t. d. eldhúsin. Svo
hafl *ð ?J°ða- Fu'lkomlega fullkomin eldhús hef ég aldrei
f leggta niður fyrrl séð í DanmörJku. Ef við getiun eitt
: arfsaðferðir og reyna nyjar hvað kenn( yfckur f fattlaðariðnað
ef það mætti hetur gefast. — Og
iú snýr Kloppenborg út í aðra
■ ;álma.
— Mér dettur í hug hivort sú
mikla aðlöðgunarhæfni og áhugi
fýrir nýjungum sem ég hefi orðið
var við hjá samstarfsfólki mínu
bessar vikur, sé ekki eins konar hafði é§ iesið að Islendingar væru
læmi um sams konar eiginleika manna gestrisnastir. Eg hafði
bjá íslendingum yfirleitt. Er hér heyrf um íslenzka konu, sem var
kannske um að ræða eiginleika svo gestrisin, að hún byggði hús
hjá þessari þjóð, sem hefir valdið ið sitt þvert yfir veginn svo enginn
miklu um þær framfarir, sem hér kæmist framhjá, án þess að líta
hafa orðið á ótrúlega skömmum >nn- — Og ég hef eltki orðið fyrir
fíma. Eg get ekki annað en dáðst vortbrigðum. Landið ykkar er líka
rö því 'hvað þessi litla þjóð virð faiiegf- Næst þegar vinir mínir
!st vera komin langt í ýmsum fara að faia um að ferðast til ItalíU
inum — þá er ég viss um að þið
getið kennt okkur að .búa tQ
smekklegar og ihentugar eldhús-
innréttingar.
— Og frúin hcldur áfram.
Áður en ég kom hingað
BARDOT og BOYER
— ástir og ævintýri —
tæknilegum efnum.
— Hér grípur frúin inn í sam
ræðurnar.
1 sumarleyfinu, þá ætla ég að
segja þeim að fara heldur t>l ís
lands, (því hvergi muni þeir sjá
fallegra land.