Alþýðublaðið - 22.07.1943, Page 2

ALÞYÐUBLAÐIÐ
Flmmtudagur 22. júlí 1943.
Samgðognerfið'
laxta.
TALSVERÐIR vatnavextir
hafa orðið víða í ám í
rigningunum að undanförnu.
Vegurinn norður í land til Ak-
ureyrar var af þessum ástæð-
um nokkuð ógreiðfær fyrst eft-
ir rigningarnar.
Vegurinn upp á Kjöl, sem
var orðinn fær bifreiðum fyrir
nokkru, er nú með öllu ófær
vegna bleytu og er ógerningur
fyrir bifreiðar að komast yfir
Bláfellsháls. I rigningunum um
helgina hljóp svo mikið vatn
fram, að kafhlaup kom í veginn
og sátu bifreiðar fastar.
Kjalvegurinn hefir verið
sæmilegur í sumar og hafa bif-
reiðir farið bæði norður á
Hveravélli og austur í Kerling-
arfjöll, en bifreiðar hafa þó
ekki komist lengra en að Ár-
skarðsá vegna snjóskafla, sem
þar eru við ána.
Tækifærinu var sleppt:
Dagsbrúnarsainiiingariiir
framlengjast til 1. fan. 1944.
-. ♦---
Reiði meðal verkamannanna út af því,fað peir
skildu ekki eiuu sinni vera spurðis* ráða.
TÆKIFÆRIÐ var ekki notað. Kommúnistarnir í stjórn
og trúnaðarráði Dagsbrúnar breyttu ekki áltvörðun
sinni og urðu ekki við vilja Dagsbrúnarfundarins. Samn-
ingum félagsins við atvinnurekendur var ekki sagt upp í
gær ,en það var síðasti dagurinn.
Mikil gremja er ríkjandi meðal verkamanna út af því
að þeir skyldu ekki vera spurðir um afstöðu þeirra með alls-
herjaratkvæðagreiðslu. Er það og álit þeirra, að ef félagið
hefði sagt samningum upp, þá hefðu þeir staðið miklu bet-
ur að vígi til að knýja fram breytingar á grundvelli vísi-
tölunnar til hagsbóta fyrir sig og jafnvel getað fengið
grunnkaup sitt hækkað að einhverju leyti — jafnvel þó
ekki verið meira en í samræmi við kaup verkamanna á
Akureyri.
Ábyrgnr flokkar.
Tveir erleodir meoo
handtebnir.
Fyrir að elta telpur m
veita islendmgi áverha-
T
Elmer
íslandi
Davis var á
í fyrradag.
Hann er forstjóri applýsinga-
skrifstofu Bandaríkjastjórnar.
ELMER DAVIS, yfirmaður upplýsingaski'ifstofu Banda-
ríkjastjórnarinnar, var hér á íslandi nokkrar klukku-
stundir á þriðjudaginn. Davis var á leið til Englands, þar
sem. hann mun ræða við fulltrúa helztu fréttastofnana Am-
eríku þar um það, hvernig auka megi fréttaflutning frá víg-
stöðvunum.
Meðan Dkvis var hér á landi
ræddi hann við Key hershöfð-
ingja og stjórnanda þeirrar
deildar upplýsingaskrifstofunn-
ar, sem starfar hér í Reykjavík.
Hann kvað sér þykja leitt, að
hann gæti ekki dvalizt lengur
á íslandi en hann gerði.
Davis er vel kunnur mál-
efnum íslands. Hefur hann ekki
aðeins fylgzt vel með helztu
viðburðum hér undanfarið,
heldur er hann ágætlega kunn-
ugur sög'u landsins og bók-
menntum.
.,Frá því ég las íslendinga-
sögurnar fyrst á stúdentsárum
mínum,“ sagði Davis, ,,hef ég
haft hinn mesta áhuga á landi
þessu og menningararfi þess.
Það er mér því hin mesta á-
na^gja að koma hingac? þótt
viðdvöl mín verði aðeins stutt.
Ég vona, að mér gefist síðar
tækifær;i til þess að koma hing-
að og dvelja lengur en að
þessu sinni.“ Hann spurði
margs um ísland að fornu og
nýju og sérstaklega um mennt-
un og bókmenntir þjóðarinnar.
Þótti honum hinar miklu fé-
lagslegu framfarir. sem hér
hafa orðið síðustu 25 árin, hin-
ar merkilegustu.
Davis skýrði frá því, hversu
hratt stríðsfréttir og frétta-
myndir bærust nú, og sagði
hann það oft hafa komið fyrir,
að myndir af orrustum á Sikil-
ey hefðu verið birtar í blöðum
New Yorkborgar daginn eftir
að þær voru teknar á vígstöðv-
unum.
„Þjóðir lýðræðislandanna fá
nú meiri og nákvæmari fréttir
af stríðinu en nokkru sinni hef-
ur þekkzt í sögunni" sagði
Davis. „Það er takmark okkar
Elmer Davis.
að hafa fréttastarfsemina eins
nákvæma og unnt er og gera
hana stöðugt viðtækari.“
ELMBR DAVIS
er
Það vakti mikla athygli,
Roosevelt forseti skipaði Elmer
Davis forstjóra upplýsingaskrif
stofu Bandaríkjastjórnar um
leið og hún var stofnuð um
svipað leyti og U. S. A. hóf
þáttöku í stríðinu. Davis er
gagnmenntaður maður og hafði
er hann fékk núverandi em-
bætti sitt, skrifað og lesið frétta
yfirlit fyrir Columbia útvarps-
félagið um nokkurt skeið. Hef-
ur hann skrifað nokkrar bækur,
m. a. „History of the New
Times“ 1921. „Morals * for
Moderns“ 1930, og „Not to
Mention the War“ 1940.
Margar þessarra bóka eru söfn
smásagna og greina.
(Frh. á 7. síðu.)
Forsprakkar kommúnista í
Verkamannafélaginu Dagsbrún
ganga nú um meðal ýmsra
manna og tala um það að þjóð-
félagið sé í voða ef verkamenn
í Dagsbrún segja upp samn-
ingum sínum við atvinnurek-
endur.
Þeir ræða þetta lítið
við Dagsbrúnarverkamennina
sjálfa, en segja við þá að vísi-
talan sé þeirra mikli fjandi og
að allt böl þeirra verði bætt ef
hægt verði að fá grundvelli
hennar breytt.
Það virðist sem sé svo, að
kommúnistarnir, sem stjórna
Dagsbrún, þykist vera farnir að
reka „ábyrga“ pólitík — og
mun ekki fara hjá því, að marg-
ir verði til þess að brosa í kamp
inn, eftir öll hróp kommúnista
um hina ábyrgu flokka!
Vonbrigði verka*
manna,
Mikill meirihluti þeirra yfir
3 þúsund verkamanna, sem eru
í Verkamannafélaginu Dags-
brún, bjóst áreiðanlega við því,
að eitthvað yrði gert til þess að
bæta kjör þeirra um leið og
samningarnir voru útrunnir.
Þeir bjuggust að minnsta kosti
við því, að afl stéttarinnar yrði
á einhvern hátt notað til hags-
bóta fyrir hana. Það oft hafa
kommúnistar hrópað um vald
verkalýðsins utan þingsins til
þess að knýja fram réttar- og
kjarabætur. En í stað þess að
gera það á einhvern hátt ganga
þeir á fund Jakobs Möllers og
annarra stjórnmálaíorsprakka
og ræða við þá um kaupgjalds-
mál verkamanna. Öðruvísi mér
áður brá.
Það var ekki að furða þó að
yerkamenn byggjust við ein-
hverjum aðgerðum í kaup-
gjaldsmálunum, eftir öll hróp-
yrði kommúnistaforsprakkanna
um að verkamenn gætu ekki
notið 8 stunda vinnudagsins,
vegna þess að kaup þeirra væri
svo lágt.
Verkaiuenm ekkl
spurðir.
En kommúnistarnir voru á
öðru máli. Þeir létu ekki svo
lítið að spyrja verkamenn. Það
er reginhneyksli að stjórn fé-
lagsins skyldi ekki leggja upp-
sögn samninganna fyrir alls-
herjaratkvæðagreiðslu meðal
Dagsbrúnarmanna. Með slíkri
atkvæðagreiðslu hefði vilji
Frh. á 7. sí8u.
) 5
' Verða jarðneskar leit-í
)ar Jénasar Hallgrims- (
Uonar flnttar heim ?!
) — i
Þ
INGVALLANEFND, en í
henni eiga sæti Haraldur
Guðmundsson, Jónas Jónsson og
Sigurður Kristjánsson, hefur
nýlega skrifað ríkisstjórninni
bréf og farið þess á leit við
hana að hún taki á næstu fjár-
lög heimild til fjárveitingar í
sambandi við heimflutning á
iarðneskum leifum Jónasar
Hallgrímssonar að stríðinu
loknu.
Mun það vera ætlun Þing-
vallanefndar að jarðnéskar
leifar þjóðskáldsins verði grafn
ar í grafreitnum að Þingvöllum.
VEIR ERLENDIR meim
voru teknir fastir £
fyrrakvöld fyrir árásir 4
tvær 15 ára gamlar stúlkur
og íslenzkan mann.
Um klukkan 11 um kvöldið
kom maður á lögreglustöðina
og skýrði svo frá, að tveir er-
lendir menn væru að elta tvær
telpur í Hljómskálagarðinum
og að þær ættu fullt í fangi
með að komast brott frá þeim,
íslenzk og amerísk lögregla
fór þegar suður í Hljómskála-
garð og hitti telpurnar og vís-
uðu þær lögreglunni á útlend-
ingana.
Telpurnar skýrðu svo frá, að
þær hefðu verið á gangi í
Hljómskálagarðinum að gamni
sínu, þegar þessir tveir útlend-
ingar fóru að veita þeim eftir-
för. Urðu þær hræddar við
mennina og flúðu til tveggja
Islendinga, sem þarna voru, og
var annar þeirra sá hinn sami„
Frh. á 7. síðu-
Fógetavald gegn farstöðn-
möDDDin Hallgríiossðkiar.
----»■■...
Húsaleigunefnd biður um aðstoð til að
fá iykiaaðneðrihæð happdrættishússins
Sóknin ætiaði hana fyrir eigin þarfir.
PRESTAR HALLGRÍMSSÓKNAR og sóknarnefnd
hennar hafa neitað að afhenda húsaleigunefnd lykla
að neðri hæð happdrættishússins mikla við Hrísaleig 1. En
húsaleigunefnd hefur úrskurðað að taka hæðina leigunámi.
í gær fól húsaleigunefnd lögfræðingi að ná lyklunumt
með fógetavaldi.
Erfitt var í gær að ná í for-
stöðumenn Iiallgrímssóknar.
Hvorugur prestanna var í borg-
inni. Síra Sigurbjörn Einarsson
hafði skroppið til Suðurnesja og
síra Jakob Jónsson farið vestur
á fjörðu. En herra biskupinn,
Sigurgeir Sigurðsson, er á yfir-
reið (vísitasíu) einhvers staðar
úti á landi. Felix Guðm.son var
austur í sýslum, en síra Ingi-
mar Jónsson og Sigurbjörn
Þorkelsson voru í bænum, en
hvorugur hafði lyklana, að eig-
in sögn. Ekki er vitað að fógeta
hafi tekizt að ná lyklunum í
gær.
Húsaleigunefnd hefir kveðið
upp úrskurði um að taka all-
mörg hús, sem standa auð,
leigunámi. Sagði varaformaður
nefndarinnar, Egill Sigurgeirs-
son hæstaréttarlögmaður, í við-
tali við Alþýðublaðið í gær, að
þessu ráði hefði orðið að beita
vegna hinna gífurlegu húsnæð-
isvandræða.
Meðal þessara húsa er þapp-
drættishúsið fræga.
Sóknarnefndin sjálf hafði
leigt efri hæð hússins lítilli
fjölskyldu, sem hún segist geta
treyst — og feb fjölskyldan úr
húsnæðinu 1. október (ef hún
þá hreppir ekki húsið). Neðri
hæðina segist sóknarnefndin
hafa ætlað að nota fyrir ýmsa
starfsemi safnaðarins.
Húsaleigunefnd hafði úr-
skurðað að
leigunámi,
1
en
taka allt húsið
sóknarnefndin
s,;
eða háppdrættisnefndin áfrýj-
aði úrskurðinum til yfirhúsa-
leigunefndar. Sú nefnd stað-
festi úrskurðinn. Að þessu
loknu ætlaði húsaleigunefnd að
sækja lyklana, en þeir for-
stöðumenn sóknarinnar, sem
hún leitaði tíl, færðust undan
því — og ákvað húsaleigunefndt
þá að leita aðstoðar fógeta.
Varaformaður húsaleígu-
nefndar sagði við Alþýðublað-
ið í gær: „Það er óralangt frá
því, að við viljum á nokkurn
hátt spilla fyrir Hallgrímssókn
með þessu máli. Við höfum ráð-
stafað fólki í neðri hæðina, sem
við treystum fyllilega, enda
verður íbúðin og allur umgang-
ur um hana háð ströngu eftir-
liti af hálfu nefndarinnar. Þá er
í álla staði búið svó um á lög-
formlegan hátt, að viðkomandi
fjölskylda hverfi úr húsnæðinu
á tilsettum tíma. Loks skal ég
geta þess, að húsnæðinu verður
skilað aftur á tilskildum tíma
fullkomlega eins og það er nú.
Við skiljum vel aðstöðu Hall-
grímssóknar. en neyðin er svo
mikil, að við getum ekki gert
annað en að taka þetta auða
húsnæði leigunámi eins og önn-
ur húsnæði, jafnvel þó að það
þyki hart að gengið.“
Alþýðublaðið vill að lokum
geta þess í þessu sambandi, að
mikill áhugi er á happ-
drættinu um þessa myndarlegu
byggingu og happdrættismið-
arnir eru rifnir út.