Alþýðublaðið - 01.07.1954, Side 7

Fimmtudagur 1. júlí 1954
ALÞYÐUBLAÐIÐ
l
Er ekki mál?
Framhald aí 5. síðu.
islækkun með haustinu, eða
svonefndum ,,togarag]aldeyri“
til viðbótar „bátagjaldeyri“.
Vörur þær, sem nefndar eru
sérstaklega í sambandi við
„togaragjaldeyrinneru ann-
ars vegar byggingavörur, en
hins vegar bílar. Eftir hvort-
tveggju er geysileg eftirspurn.
og benda má á, að úthlntnn
bílaleyfa heíur nú verið fres't-
að æ ofan í æ.
„SOFIÐ F,R TIL FÁKS
OG FREMSTU NAUBA ‘
En meðan ríkisstjórnin læt-
ur fljóta sofándi að feigðarósi,
varðandi afkomu togaraútgerð
arinnar, gerast þau dapuriegu
tíðindi. að íslenzk þjóð verour
æ háðari erlendum hernaðafað
gerðum um Hfsafkornu sína.
Jþoi-fp n~' p-Pýr*q'ct;}nf q
fiok'ks landsins, „Sjáiísíæðis-
flo;kksins“ á 10 ára sjáifstæðis-
afmæli þjóðarinnar. Vér verð-
um að horfast í augu við þá
sfaðreynd, að meðan vér þurf-
uni ái’lega 400 millj. kr. í tekj-
ur frá varnarliði og í gjafafé til
þess að jafna gjaldeyrishalla
vorn við útlönd, þá er gleypnir
ófrelsis og ósjálfstæðis sífelld
ógnun yfir þjóðinni. Þessi ógn-
un vex og margfaklazt við
hvert ráðieysisskref, sem
æðsta stjórn landsms tekur,
svo sem vesalmemiskuganga
hennar í togaramálunum sýn-
.ir, og raunar allt bruðl hennar
með gjaldeyri landsins hefur
fært ljós rök að.
Rumski þjóðin ekki í
he'ld og sjái, hvert er verið
að leiða hana, og varni bví,
er Jiað- eins víst o" tveir og
tveir eru fjórir, að efnahags-
legt sjalfstæði landsins glat-
ast um ófyrirsjáanlegan
tíma.
Éli
Fiðlusnillingurinn Mark Wollner.
fslenzkf
ym alla
Framhald aí 5. síðu.
því á dögum hins forna lýðveld
is, og haídið hefur iífinu í þjóð
inni allan þann tíma, réttinn til
allra fiskimiða sinna umhverf-
islandið.
Bezta vörnin er sók-n: A al-
þingi h,efur af hálfu einstakra
þingmanna verið hafin sókn
fyrir hinum ýtrasta rétti vor-
uip í landhelgismálum og von~
andi tekur alþingi ákyeSna af-
stöðu með þeirri baráttu. en
það eitt dugar ekki til. Sams
ltonar sókn verður ao hefjast
sem fyrst á alþjóðaveíívangj,
og þá höfum við von um sigur.
Félagslíf
Ferðafélag íslands fer 3
skemmtiferðir um næstu
helgi. Fyrsta ferðin er göngu-
ferð á Heklu. Lagt af stað ld.
2 frá Austurvelli og' ekið í nam-
u-nda við Heklu og gist þar í
tjöldum. Á sunnudag er ekið um
Suður-Bjalla að Litlu Heklu og
gengið þaðan á Heklutind. Önn
ur ferðin er í Landmannalaug-
ar og gist þar í sæluhúsi íé-
lagsins. Á sunnudagsmorgun-
inn geta þátttakendur gengið
á nálæg fjöll, skoðað umhverf-
ið og synt í lauginni. Þriðja
ferðin er gönguför á Esju, Lagt
af stað kl. 9 á sunnudagsmorg-
uninn og ekið að Mógilsá, geng
ið þaðan á fjallið. — Farmiðar
séu teknir fyrir kl. 4 á föst.udag
á ■ skrifstofu félagsins.
Tvífúga Þórarins Jónssonar vekur
hvarvetna hina mestu athygli.
FIÐLUSNILLINGURINN j í ágústmánuði hefur Mark
Mark Wollner, sem um langt Wollner verið boðið að leika á
skeið hefur dvalizt í Bandríkf- hinni víðkunnu listamannahá-
Vnum, og getið sér þar mikið tíð á eynni. Sylt í Þýr.kalandi,
frægðarorð fyrir list sína, er °g er það taiinrs mikiil hetðor,
nú kominn til Þýzkalands f en þangað fjölmenna þá lista-
hljómleikaför. Á leiðinni yfir menn víðs vegar að úr veröld-
Atlantsihafið með línuskipinu i'nni. í þýzkum blaðagreinum
„George Lykes“ var hann er Mark Wollner boðinn veJ-
þann 13. júní síðastliðinn kominn eftir langa útivist, og
fenginn til að halda hljómleika fiðluleikur hans sízt talinn
fyrir farþega, sem voru af .standa að baki þeirra, sem eru
ýmsu þjóðerni, eins og venja taldir fremstir á því sviði.
er, þegar um slík skip eru áð
ræða. Meðal viðfangsefna hans
var „Prelude og tvííúga" eftír
Þórarin Jónsson tónskáld, og
'segir M. Wollner sjálfur svoái
bréfi, að það tónverk hc.fi vak
ið hina mesfa athygli, — „enda i
þungamiðja efnisskrárinnar, I
L. Guðm.
Aðalfundur SÍS
(Frh. af 8. síðu.)
Sem ég flutti". Voru einnig verk unSurn og framkvæmd um ár.s-
eftir Dvorak, Rável, Bach, ins, en 'Þrútt fyru- allmiklar
framkvæmdir hefur enn sern
fyrr verið fylgt þeirri reglu að
ráðast ekki í meiri fjárfestingu
(Ohaconne) og fleiri á meðal
viðfangsefna hans.
3Baicoamt:aBBaK
soiaaacaK
iinacutiiitiiiic
iiiiaiaaaaf iiii
Mark Wollner heíur valið
þetta tónverk Þórarins sem eift
þeirra viðfahgefna, er veroa
fastur liður á eímsskrá hans í
hljómleikaförinni um Þýzka-
land og ef til vill víoar um
Evrópu, en áður hefui* liann
flutt það á hljómleikáferoöín
sínum víðsvegar um Banáarík
in og Suður- og Norðúr-Áme
ríku. í viðtölum við blöð í
Bandaríkjunum og í útvarpi,
hefur hann sagt frá því, h yeýn
ig honum tókzt í vetur am ná
aftur sambandi við Þórarin.
eftir ao \'að 'hafði rofnað á styrj
aldarárunum, og var frá- bví
sagt í vetur hér í blaðinu. Þá
læt;ir haiin þess og getið, að
ýms tónverk eftir Þóráyir.
Jónsson, m.a. fjögur sálmalög
hafi fyrir skömmu verið leikin
í baptistadómkirkjunni í Hend
ÁfEog! landsleik öngverja
i Brazilíumanna i Bern
UNGVERJALAND os Brazilía léku fjórðungs-úrslit
í heimsmeistarakeppninni í knattspyrnu í Bern í Sviss í
fyrradag, sem endaöi með sigri Ungverjalands, 4:2. Hið
sögulegasta við þennan leik var það, a'ð nú fengu Evrópu-
menu að sjú með eigin augurri það, sem þeir hafa aðeins
hej rt um áður, þ. e. ofsa Suður-Amerikumanna í sam-
handi við knattspyrnu.
Brazilíumenn úr áhorf- .....
endaliópi þustu nefniíega;
inn á völlinn í miðjum leik ■
og hófu upp hvindingar ng
pústra á Ungverjana, er;
landar þeirra voru tveirn;
mörkíim undir (.1:1). j
Hins vegar hefur knatt-:
spyrnusamböndum beggja;
landa verið uppáiagt að;
hegna hvort sínum leik-:
manni, isem á 73. iriínútu:
leiksins tóku að lum.brs •
hvor á öðrum með berum ■
■
hnefunum og var vikið út:
af. Verðá samböndin að til- *
kynna alþjóða knattspyrnu- j
sambandinu (FIFA). hverj- jj
ar refsingarnar eru. :
Enn einum Braz.líumanni ■
var vikið út af á 89. mínútu,;
er hann óð í skrokk á vinstri:
innlherja Ungverja. ; |
FIFA vildi ekki Játa neitt ;
álit í ljós í gær um slagsmái:
þau, er urðu í búningsklef-:
unum eftir leikinu, en þá»
urðu alláherjac slagsmál;
milli liðanna og vóku fyrir-j
liðarnir þátt í þeim. :
Almyrkvinn
. sn nemur eigin fá og hægt er
að fá sérstök lán UI.
!
’NÝ SKIP
j Haldið liefur verið áfram að
: auka skipastól sambandsins og
bættist Dísarfell við á árinu
1953, en á þessu ári kom oliu-
skipið Litla.fell og Helgafell
hljóp af stokkunum, en það er
3. stærsta kaupskip ídendinga.
Þá skýrði Vilhjálmur frá því,
að samhandið hefði gert fjórar
tilraunir til að fá leyfi fyrir
kaupum á 16—19 þúsund lesta
olíuskipi, en slíkt leyfi hefur
enri ekki fengizt. Mun Sarn-
bandið halda áfram þessum til
raunum í þeirri von að íslend-
ingum auðnist að taka olíu-
flutningana til landsins í sín-
ar eigin híndur.
í lok ræðu sinnar þakkaði
Vilhjálmur Þór cillum þeim,
sem ihafa starfað fyriv sam-
ersonville, NorUh> Carolina. ’og j vinnufélögin á liðnu ári og öll-
! sjálfur hafi hann leikið „Ave um þeim þúisundum lands-
Framhald af 1. síðu
voru færri aðþomandi menn en
búizt var við, vegna þess að
ekki var flugfært, hingað í
morgun. Heimafólk útbjó sig
með reyklitað gler til að geta
horft á sólina myrkvast. Menn
héldu að dimmra yrði en varð.
Var það reynt. hvort unnt væri
að lesa á bók úti, meðan ai-
myrkvinn stóð, og tókst það.
SJÓBINN DÖKKGRÆNN
Eyrarbakka í gær: Litbrigð
in í umlhverfinu vöktu mikia
athygli hér. Kvöldbiámi lagðist
yfir land og loft, en sjórinn
varð dökkgrænn. Allir fylgd-
ust með myrkvanum með at-
hygli.
Eltu sólmyrkvann á
Canberravélum.
Maria“ í hinni fornu Columlíus
ardómkirkju í Havanna. á
Kúbu, og telur hann það .lag
,með afbrigðum fagurt.
manna, sem hafa stutt þau á
einn eða annan hátt.
Fundinum verður haldið á-
fram á morgun.
(Frh. á 1. síðu.)
nálega heiðskírt, svo að skiH
yrðl til að fylgjast með hmu
sjaldgæfa fyrirbgeri, sóliriyrkv-
anum, voru ákjósanleg.
SÉRKENNILEG LÍV’ÍKÍÖBI
Brátt tók hirtu að bregða
til mriria, jafnframt því seni
svalara varð, og litir í lands
'lagi og á himni tóku kynleg-
um breytingum. Græni litur-
,inn ó hlíðunum fyrir ofan
Skóga varð dimmri, daufum
roðablæ sló á fjöljtiu og fölur
fjólublámi var í skuggunum
í sjálfuin jöklinum og léttuín
þokureytingi yfir lirinum. Eri
birtan dofnaði Hjótt og' blæ-
brigði litanna breyttust ört.
HAUSTKVÖLD
UM HÁSUMAR
Þegar komið var mjög. nærrl
almyrkva, tóku kynlegir skugg
ar að flökta yfir sandinn.
Komu þeir eins og í gárurn og
hreyfðust allhratt frá austri til
vesturs. En svo færðist' skuggí
tunglsins alveg yfir, Ijós voru
kveikt í Skógaskóla og björt
stjarna, Venus, sást í austri..
Var þá sem komið væri skyndi'
lega í annarlegt umhvcrfi. Alhr.
litir á landi dofnuðu og nálega
hurfu, himinninn, sem áður.
var með dimmum haustföiya..
varð r.ú dekkri. en lýstist níður
undir sjóndeildavhring, ,,þar
sem gulleitum kvöldbjarma sló
á loftið. Virtist þó meiri birta
cn um tunglskinsbj artá nótt,
enda sáust stjörnur yfirieitt
óskýrt.
SÓLIN FORMYRKVUÐ -
En einkennilegaslur osf
fegurstur var bjarminn utan
um myrkvaða sól'na, króna
liennar. GeisTakrögri'ð náði
larigt út fyrir skuggakringht
tunglsiris,, lenigst íil hliðanna.
um miðlínu sólar, en blrta»
frá þeim nálgaðist að vera
silfurtær og með bláum þlæ,
en innst var eldrauð rók-
Nú horfðu menn á loftið nrifS
berum augum þá stuttu
stund, sem sóiin var alrnyrkv
uð;
MIKIÐ annríki var í gær-
dag hjá flugumferðarstjórn-
inni á Rcykjavíkurflugvelli
Vegna sólmyrkvans. Það var
ekki einasta að margar ís-
lenzkar flugvélar væru á lofti
vegna hans, helduv voru sex
brczkar vélar einnig á sól-
myrkvasvæðinu hér fyrir
sunnan og flugu um rétt fyr-
ir sunnan Vestmannae.yjar.
Tvær af vclunum voru Con-
berravélar, lýnar geysihrað-
fleygu þiýistiloftsflugvélar.
Flaug önnur í 37—3S þús.
feta hæð, en hin í 43 þús. fet-
um. Vélarnar voru íueð' 'rís-
indamenn og hlaðamenn inn-
anborðs og fylgdust með íeið
myrkvans eins og unuí var,
einkum voru Canbervavélavn
ar bæfar til að fylgja honum
lengi. Þe:r, sem í vélunum
voru, hafa séð almyrkvann
miklum mun lengur en a'ðrir.
BIRTIR AFTUR OG HLYNAR
Eri allt í einu var eins Og
björt stjarna brytist fraxn und-
an skuggakringlunni ofan til
hægra megin (horft á móti
suðri) og varð hún fljótt að
mjórri rönd, og tcku menn nú
til hlífðarglerjanna. JókSt .svo
birtan jafnt og bétt og litbrigða
leikurinn hófst á ný og aftur
tók að hlýna. Heitn var kottiið
um kl. 1.15 eftir ánægji4ega
ferð.
Tunglskugginn
Farmhald aí 1. síðu.
súðiur undan. Sáu þeir skugg-
ann fyrst alllangt útj á hafi
og gátu svo fylgzt með því ex*
bann kom yfir þa. Þótti beim
furðulegt, hve land og haf
var bjartara utaix við skugg-
ann, og undruðust hraðu
lians.