Vísir - 29.03.1944, Side 2
VlSIR
VISIP?
DAGBLAÐ
Útgefandí:
BLAÐAtTGÁFAN VÍSIR H.F.
Ritstjórar: Kristján Guðlaugsson,
Hersteinn Pálsson.
Skrifstofa: Félagsprentsmiðjunni
Afgreiðsla Hverfisgötu 12
(gengið inn frá Ingólfsstræti).
Símar: 16 6 0 (fimm Iínur).
Verð kr. 4,00 á mánuði.
Lausasala 35 aurar.
Féalgsprentsmiðjan h.f.
Eitrað og veitt.
Þjóðviljinn skýrir frá þvi ný-
lega, að sumir Malajar veiði
fisk á þann hátt, að leggja eitr-
aðar jurtir í vatnið. Þær deyfa
fiskinn líkt og ópíum, svo að
hægt er að talca hann með hönd-
unum. Þetta er ekki einstakt
fyrirbrigði og hefðu kommarnir
gjarnan mátt líta í eigin barm
og fylgja hreyfingum eigin arms
i gruggugu vatni stjórnmálanna.
Aðferðin er þessi: Kommarnir
gera kröfur, jafnvel svo vitlaus-
ar, að þeir hlæja að þeirn sjálf-
ir og iheina ekkért með þeim.
Sé staðið í gegn kröfunum, sem
flestar ' miða að þvi að ivilna
sérstaldega eínhverjum hópi
manna á öllum aldri allt niður
til slcólabarna, rísa kommarnir
upp og hrópa um umhýggju sina
fyrir þessum hópi, en liatur í-
haldsins í ýmsum myndum á
öllum umbótamálum. Með því
að eitra þannig vatnið, kemur'
það þráfaldlega fyrir, að komm-
unum tekst að ánetja eina og
einasál.sem deyfzt hafa og jafn-
vel smáhópa manna eftir ástæð-
um. Þannig hafa þeir byggt upp
fylgi sitt. Hafi andstæðingar
þeirrg hinsvegar horfið að ráð-
Um kommúnista, er einnig það
vatn á þeirra myllu, með því að
öll þeirra ráð, eða velflest, miða
beinlínis að því að rífa niður og
láta þá rífa niður eigið þjóðfé-
lag, sem því eiga að stjórna og
gæta hagsmuna þess í einu og
öllu. Leikurinn er hægur hjá
kommunum, með því að þeir
vilja YQra og eru ábyrgðarlausir
og þeirra eina mark og mið, er
að skapa grundvöll fyrir öreiga-
rikið, með þvi fyrst að bylta því
í rústir, sem fyrir er.
Ekki alls fyrir löngu háru
kommarnir í bæjarstjórn fram
þá tillögu, að tugþúsundum
króna skyldi varið til skíða-
kaupa fyrir börnin. Tillögunni
var svo sem vænta mátti vel tek-
ið, með því að hér átti allmik-
ill hópur i hlut, og væntanlega
hefir bæjarstjómin komizt að
þeirri niðurstöðu, að andstaða
við tillöguna gæti kostað liana
pólitiska tímanlega velferð. Þvi
næst var samþykkt áð verja all-
mikilli upphæð til skíðakaupa,
en þó gegn uppfylltum nánari
skilyrðum. Það er ekki að efa,
að hér er bæjarstjórnin komin
inn á vafasama braut, enda ekki
vitað að kommúnistar geti af
eigin raun dæmt um hollustu
skiðaferða, þótt aðrir geti það.
Meira er en vafasamt að hvetja
til þess, að ungbörn séu látin
stunda skíðaferðir hér að vetrar-
lagi, og ber þar til, að til þess að
nokkurt vit sé í slíku, þurfa
börnin ekki einvörðungu að eiga
skíði, heldur og allan annan út-
búnað og hann góðan. Þannig
má ætla að skíðabúningur, sem
forsvaranlegur getur kallast,
með öllu tilheyrandi, kosti hátt
upp í eitt þúsund krónur, og
koma jafnvel fullorðnir sér slík-
um úlbúnaði upp á löngum
tíma, eftir því sem efni og á-
stæður leyfa. Auk þess ber hér
að taka tillit til hins, að skíða-
land liggur hér mjög fjarri,
þannig að aka verður í bifreið-
um langan veg, þar til á skíði
verður komizt, en ganga þó ef
til vill með þau um öxl drjúgan
Breytingar á fyrningu
eigna til skatts.
Fyrning hækkar um helming.
jármálaráðuneytið hef- Landbúnaðarvélar 10—15%
rjar
r.
ir með reglugerð dags.
28. marz þ. á. ákveðið breyt-
ing á reglum um fyrníngu
til frádráttar tekjum til
skatts.
Fyrningar-hundraðshlu tinn
hefir verið hækkaður mjög
verulega fyrir þessar eignir:
Skip, frystihús, mótorvélar,
frystivélar, ullarverksmiðjur og
landbúnaðarvélar. Breytingin á
fyrningarheimildinni er yfirleitt
á þann veg, að eignir þesasr
megi afskrifa á lielmingi
skemmri tíma en áður var. Enn-
fremur hefir sú breyting verið
gerð, að um fyrningu á skipum
gildir nú sama regla og um fast-
eignir, að því leyti, að afskriftir
teljast ekki til skattskyldra
tekna, þótt skip sé selt hærra
\erðf en það er fyrnt niður í.
Breytingin er svo sem hér
segir:
Verksmiðjuhús, sem notuð
eru til fislc- og kjötfrystingar
eingöngu, allt að 10% (áður
4%).
Frystivélar 15% (áður 8%).
jHraðfrystiýélar 20% (áður
10%).
spöl, ásamt farangri. Verður að
óreyndu að efast um, að verjan-
legt sé að senda börn í slikar
ferðir, nema í einmunabliðu,
sem að vísu er engin trygging
fyrir að lialdist daginn út. Skelli
hinsvegar á liríð og jafnvel þótt
ekki sé nema éljagangur, og sé
(áður 8—10%).
Dieselmótorskip úr stáli
m/vél 12% (áður 6%).
Farþegaskip úr stáli m/vél
8% (áður 4%).
Fiskiskip úr stáli m/vél 12%
(áður 6%).
Mótorvélar í fiskiskip 20%
(áður 10%).
Opnir bátar 15% (áður 7%).
Segliskip 7% (áður 3%).
Skip úr eik, án vélar 12%
(áður 5%).
Skip úr furu, án vélar 15%
(áður 8%).
Tankskip með vél 10% (áð-
ur 6%).
Vöruflutningaskip úr stáli m/
vél 8% (áður4%).
Ullarverksmiðjur með eim-
katli 10% (áður 7%).
Breyting þessi kemur til fram-
lcvæmda við álagning skatts ár-
ið 1944.
Eggert Kristjánsson
forniaður í Félagi ísl.
stórkaupmanna.
Félag íslenzkra stórkaup-
manna hélt aðalfund sinn s. 1.
mánudag.
Var þar gefin ítarleg skýrsla
um störf félagsins á liðna árinu
og rædd ýms mál er varða verzl-
unina og hagsmuni stéttarinnar.
Eggert Kristjánsson var kjör-
in formaður félagsins, en með-
farið með börnin nokkuð frá stjórnendur l>eir Carl Olsen,
Tómas Tómasson, Ólafur Hauk-
ur Ólafsson og Bergþór Þor-
valdsson.
byggð, verður einum kennara
eða tveimur ekki treyst til að
koma þeim heilum á húfi í ör-
uggt liúsaskjól. Hefir oft sú orð-
ið raunin á, að Iiver og einn
hefir átt nóg með sig, þótt á
hann bætist ekki einnig sú á-
byrgð, að sjá fyrir nokkrum
tugum af sex ára börnum og
þaðan af eldri. Er ekki vitað um
að kennarar yfirleitt séu slíkir
íþróttamenn, að þvílíkt afrek
væri þeim ætlandi, þótt þeir
geti bjargað sér líkt og aðrir
einir saman. Er meira en vafa-
samt að kennarar vildu taka á
sig þá ábyrgð að fara með mis-
jafnlega ldædd og misjafnlega
liraust börn að vetrarlagi upp
um óbyggðir, jafnvel þótt bær-
inn leggði til skiðin og bifreið-
arnar. Kommarnir vita þetta
nianna bezt, en þeir telja ekki
eftir sér að gera gys að hinum,
sem um málið eiga að fjalla.
Þótt hér hafi eitt lítið dæmi
verið tekið, má tína þau til í
tugum og hundruðum, allt frá
því er kommúnistaflokkurinn
lióf liér starfsemi sína. Þeir eiga
of liægan leik og ójafnan, er þeir
lieyja baráttu við samvizkusama
menn, sem sjá ekki um leið við
bellibrögðum og starfsaðferð-
um kommúnista. Kommarnir
hafa þann sið að eitra vatnið
og svo temja þeir „skarfa“ eins
og Kínverjar til að kafa eftir
fiskinum, svo önnur dæmisaga
Þjóðviljans sé tekin. í hverri
vinnustöð starfa umboðsmenn
þeirra og reka áróður sinn, i
hverja bæjaríbúð liafa þeir kom-
ið til að stunda rógsiðju sína,
í hvern bragga eða kjallaraíbúð,
jafnvel forsprakkarnir láta svo
lítið að gægjast inn til sjúkra
gamalmenna til þess að biðja
um sálir þeirra síðustu stundir
lífsins, en ekkert af þessu er
gert fyrir gamalmennin, sjúk-
lingana, fátæklingana eða verka-
menn á vinnustöðvum, heldur
fyrir flokkinn, en verður ekki
veiðin eitruð um leið og eitrað
er, og sýnist ekki hverjum og
einum hentast að forðast komm-
ana.
Ný flugvél
reynd.
Hin nýja flugvél h.f. Loftleiða
fór í reynsluflug í gær liér
yfir bænum, en samsetningu á
Iienni er lokið fyrir skömmu.
Flugvélin reyndist mjög vel
og er tilbúin til flugferða út á
land strax og gengið hefir verið
frá nauðsynlegustu flugleyfum
og öðrum skilríkjum, sem vænt-
anlega verður innan skamms.
Stjórn Í.S.Í. hefir ákveðið að
beita sér fyrir því, að haldinn
verði árlega skíðadagur um land
allt.
Það, sem vakir fyrir íþrótta-
sambandinu með þessu er að
auka skíðaferðir barna og ung-
linga og efla þar með gengi
þessarar ágætu íþróttar.
Sambandsstjórnin vill taka
upp sainvinnu við öll íþróttafé-
lög, einkum þau, er hafa skiða-
iþróttina á stefnuskrá sinni, svo
og barnakennara og skólastjóra
víðsvegar um land. í fjáröflun-
arskyni til skíðakaupa barna og
unglinga hyggst sambandið að
láta selja sérstölc merki þennan
ákveðna skíðadag.
Óskandi er, að Í.S.Í. verði vel
ágengt í þessu máli og að þetta
verði mjög til þess að efla ferðir
fólks til fjalla á skíðum.
Bílstjórar semja.
Bifreiðastjórafélagið Hreyfill
hefir fyrir skömmu lokið við
samningagerð um kaup og kjör
bifreiðastjóra, en samningur
um það mál féll úr gildi síðast
í marz 1942.
Samkvæmt þessum nýja
samningi liafa bifreiðastjórar,
sem aka sérleyfisbifreiðum, kr.
600 í grunnlaun á mánuði og er
það miðað við 8% stunda vinnu-
dag. Eflirvinna skal greiðast
sérstaldega. Áður var grunn-
kaupið kr. 550 á mánuði.
Bifreiðastjórar á minni bif-
reiðum liafa nú 550 krónur í
grunnkaup á mánuði.
Hinn nýi samningur gildir til
1. apríl 1945, og er uppsagnar-
frestur einn mánuður. Ökugjöld
munu ekki hækka að svo stöddu
þrátt fyrir þessa launaliækkun
bifreiðastjóra.
Húseigendur mótmæla að-
ferðum við innheimtu
hita veitug j aldsins.
Akranes,
3. tbl. 3. árg. flytur m. a. þetta
efni: „Leyfið börnunum að koma
til mín ..“ (síra Þorst. L. Jónsson),
Verzlunin (Ól. B. Bj.), Geir Zoéga
(Gils Guðmundsson), Annáll Akra-
ness, minningargreinar og bóka-
fréttir.
Ragnheiður Guðmundsdóttir
ljósmóðir er flutt á Laugaveg 83.
Jón Eyjólfsson
blaðasali er 35 ára í dag. Jón
hefir um margra ára skeið unnið
hjá Leikfélagi Reykjavíkur og
Lúðrasveitinni og nú upp á siðkast-
ið einnig hjá Loftvarnanefnd.
Á s.l. hausti fór stjórn Fast-
eignaeigendafélags Reykjavíkur
fram á það við húsaleigunefnd,
að hún samþykkti hækkun húsa-
leigunnar lilutfallslega vegna
liins lögákveðna kostnaðar hús-
eigenda við heimæðar liitaveit-
unnar. Ennfremur að húsaleigu-
nefnd lieimilaði húseigendum að
jafna öllu heimæðagjaldinu
hlutfallslega niður á alla leigu-
taka húsanna, á lengsta lög-
leifða greiðslutímabili lieim-
æðagjaldsins, 5 árum.
Er liér um að ræða allveruleg
löghoðin útgjöld fyrir megin-
þorra húseigenda bæjarins, eða
um 1500 krónur á hvert meðal-
hús. Gjald þetta ber húseiganda
að greiða þegar í stað, eða með
jöfnum ársgjöldum á 5 árum,
en þá verður og að greiða 6%
ársvexti af skuldinni, eins og
hún er á hverjum tíma.
Húsaleigunefnd féllst oíg á
þann skilning stjórnar félags-
ins, að heimild fælist í húsa-
leigulögunum til þess að hækka
húsaleiguna vegna lieimæða-
gjaldsins. Hinsvegar féllst
nefndin ekki á þá sltoðun félags-
stj órnar, að heimiltværi að j afna
öllu gjaldinu niður á alla íbúa
(notendur) liúsanna á 5 árum.
En í bréfi nefndarinnar til fé-
lagsstjórnarinnar, dags. 15. sept.
f. á., féllst nefndin þó á, að heim-
ilt væri að liækka húsaleiguna
um ákveðinn hundraðshluta —
9% — af heimæðagjaldinu, er
jafna mætti framvegis árlega
lilutfallslega niður á alla greidda
húsaleigu í húsinu.
Stjórn Fasteignaeigendafé-
lagsins hefir frá upphafi beitt á-
hrifavaldi sínu að því, að fá því
til leiðar koinið að afnotagjaldið
væri innheimt lijá sérhverjum
notenda þess, en ekki aðeins hjá
húseigendum. Stjórnin taldi og
telur enn óviðunandi fyrir hús-
eigendur, að hlíta slíku inn-
lieimtufyrirkomulagi og alger-
lega óverjandi af bæjaryfirvöld-
unum, að leggja slíka vinnu-
kvöð, sem óhjákvæmilega hlýt-
ur að fylgja talsverð fjárhagsleg
ábyrgð, á herðar húseigenda.
Félagsstjórnin telur sjálfsagt,
enda ekki aðeins eðlilegt, heldur
beinlínis nauðsynlegt, að afnota-
gjald heita vatnsins verði inn-
heimt lijá sérhverjum notenda
jT
Scrutator:
c*
kjoucLcUx ajímmnwfys
Umferðagaul.
Lögreglustjóri hefir nú birt skor-
inorða auglýsingu þess efnis, að
bannað sé að þeyta bílalúðra meir
en umferð gefi tilefni til. Um leið
hefir lögreglunni verið falið að
fylgja stranglega fram ákvæðum
lögreglusamþykktar i þessu efni og
almenningur hvattur til að kæra þá,
sem brotlegir gerast, einkum að
næturþeli. Það er ekki óalgengt að
umferð stöðvist nokkrar mínútur í
einu á fjölförnustu hornum, eink-
um þar sem margar götur eru ófær-
ar og umferð liggur að sama skapi
meir en ella um aðalgötur. Þegar
slíkt kemur fyrir, er það algeng
venja að heil Iest bifreiða gauli og
gargi mínútum saman, þangað til
úr rætist. Það er mjög heimskulegt
að halda að þetta gaul geti nokkru
til leiðar komið, enda er hávaðinn
ekki gerður í því skyni að komast
áfram, heldur aðallega til að veita
skapillsku bilstjóranna útrás. Hér
eiga auðvitað ekki allir óskipt mál,
og mætti vel þegar svo stendur á
athuga hverjir það eru, sem ekki
gefa frá sér slík ótútleg hljóð, en
þeir eiga heiður skilið fyrir að taka
ekki þátt í slíkum ósið. Fyrir her- ;
námið var umferðin komin í mjög j
gott Iag og var orðin svo að segja ■
hljóðlaus. Margar orsakir hafa
valdið því ástandi, sem nú hefir
skapazt, en með góðri samvinnu
ökumanna, lögreglu og almennings
er óhætt að treysta því, að það, sem ,
einu sinni hefir náðzt, örugg og sið-
menntuð umferð, muni aftur geta
hafizt í bænum.
Bæjarslúður.
Reykjavík er enn á undarlegu
gelgjuskeiði. Glöggt merki þess er
hið þráláta bæjar.slúður, sem virð-
ist vaka daga og nætur í þessum
bæ. Hið síðasta af þessu tægi er
heil „sería“ af mismunandi fyndn-
um ummælum, sem höfð eru eftir
mikilsvirtum borgara um ýmisleg
dægurmál, Maður sá, sem hér á
hlut að máli, er að vísu mjög fynd-
inn, en hann hefir ekki svo vitað
sé sagt nokkurn tima neina fyndi’ri
á kostnaÖ annara. Hann er einn
hinna fáu íslendinga, sem kann að
segja frá, án þess að illgirni gæti.
Það er því mikil fjarstæða að leggja
honum í munn lúaleg og napurleg
ummæli um aðra menn, og stappar
það í raun 0g veru mannorðsspjöll-
um næst, þegar í hlut á grandvar
maður, sem ekki vill vamm sitt vita.
Smjör.
Það hefir nú verið upplýst, að af
því smjöri, sem á Reykjavíkurmark-
aðinn flyzt, fari nokkuð á sjúkra-
hús, nokkuð til þeirra, „sem ekki
mega né geta án þess verið“, og
„afgangurinn" sé seldur á frjálsum
markaði. Það er auðvitað miklu
skynsamlegra að gefa skiljanlegar
útskýringar á smjörverzluninni en
að veina sífellt upp um „árásir á
bændur", ef eitthvað er fundið at-
hugavert. Það er eins hægt að segja
það skýrt og skorinort, að enginn
hefir látið sér detta það í hug að
kenna bændum um ólagið á smjör-
sölunni. Til þess er ekki meiri á-
stæða en að kenna íslenzkum fiski-
mönnum um ólag á fiskisölu í Eng-
landi. En það er mesta furða að
þeir, sem fyrir smjörverzlun standa,
skuli ekki fyrir löngu hafa beðið
hið opinbera að koma á srnjör-
skömmtun, þótt ekki væri til annars
en að aðstoða þá við réttláta dreif-
ingu. Með því einu móti er það
tryggt að þær verðbætur, sem eru
greiddar með smjörinu til neytenda,
komi að réttlátum notum. Það er-
mjög óviðkunnanlegt fyrir forráða-
menn smjörverzlunarinnar að þurfa
að ákveða hverjir eigi að njóta verð-
lækkunar á smjörinu og hverjir ekki.
En meðan þeir taka aðfinnslum með
móðursjúkum ópum um árásir á ó-
viðkomandi aðilja, er erfitt að trúa
því að þeir hafi hreint smér í pinkl-
inum.
ö-hö.
Roosevelt forseti hefir haft bron-
kitis og hóstar enn. Það verður allt
í lagi með hann, þótt hann verði
ekki kosinn i fjórða sinn. Hann get-
ur alltaf fengið atvinnu við út-
varpið.
Me ðvirðingu,
Isak ísax,
pýramídafræðingur.
þess, en ekki beint lijá húseig-
endum.
S t j órn Fas teignaeigendaf é-
lagsins telur með núgildandi
innheimtufyrirkomulagi og á-
byrgðarskyldu sé stórlega geng-
ið á rétt húseigenda og þeirra
aðstæðna í þessum málum allt
önnur og miklum mun erfiðari
og ótryggari en nokkru sinni áð-
ur. Má í því sambaricli sérstak-
lega benda á, að nú eru húseig-
entlur almennt (allir, sem heita-
vatnsafnotanna njóta) með
„valdboði“ skyldaðir i vinnu-
lcvöð og til fjárhagslegrar á-
byrgðar fyrir ákveðna bæjar-
stofnun, þar sem slík ábyrgð
þekktist áður aðeins í undan-
tekningartilfellum og starfs-
kvöðin og ábyrgðarskyldan þá
alltaf undirgengist af frjálsum
vilja. Nú verður og um hærri
f járhæðir að ræða en áður. Veld->
ur þar um að mestú fastagjald-
ið, sem bæði er allhátt og sem
auk þess verður að greiða einn-
ig yfir sumartímann (hálft
gjald), þegar upphitunar er ekki
þörf.
Er ílutt
á Laugaveg 83.
Sími 3356.
Ragnheiður Guðmundsdóttir,
ljósmóðir.
Atvinna
Okkur vantar mann til að-
stoðar við bílamálningu.
H.f. Egill Vilhjálmsson.
Ullarvörnr
Barnasokkarnir góðkunnu,
margir litir — allar stærðir.
Barnagolftreyjur með
rennilás — fleiri litir.
Sportfötin alþekktu —
sumartízkan komin.
Samfestingar á kvenfólk.
LEÓ ÁRNASON,
Laugaveg 38.
Prjóna-
(sportjakkar
á börn og unglinga, amerískt
snið.
Hárauðir, bleikir, grænir
htir.
Barnahosurnar marg eftir-
spurðu koma í dag.
Stærðir 2—14 ára.
Allar ullarvörur beztar hjá
LEÓ ÁRNASON,
Laugaveg 38.
Píanó
til sölu. Uppl. á Framnesveg
68, eftir Id. 4 í dag. —
Krlstján Guðlaugsson
Hæstaréttarlögmaður.
Skrifstofutimi 10—12 og 1—6.
Hafnarhúsið. Sími 3400.
I