Vísir - 22.10.1956, Side 1

41. áig,
Mánudaginn 22. olctcber 1956
239. tbl,
ulka valdamesti maður Póllands.
únistafíokksins þrátt fyrir hót-
anir Krúsévs.
- Rússum mikiil vandi á höndum, -
Gomulka Kefur verið kjörinn framkvæmdastjóri
pólska kommúnistaflokksins. Er nú þessi leiðtogi, sem
íyrir 7 árum féll í ónáð fyrir ,,titoisma“, valdamesti
maður landsins. Stuðmngsmenn hans voru kjörnir í
jnýja 9 manna framkvæmdanefnd eða politbureau, en
Kqkossovski landvarnaráðherra og stuðningsmenn hans
náðu ekki kjön.
Forsætisrádheiia Póllands og fyrrverandi framkvæmdastjóri
eiga sæti í hinni nýju framkvæmdanefnd. —Atkvæðagreiðslan
íi'ór fram eftir að miðstjórnin hafði setið á fundi nærri allán
daginn í gær. Var atkvæðagreiðslan leynileg og var Gomulka
'kjöriim með yfirgnæfandi meirihluta atkvæða.
Þessum tíðindum var fagnað
mjögmjög hvarvetna í gær-
kveldi, er þetta var til-
kynnt í útvarpinu. Var þar
komist svo að örði, aS þetta
væri líkast því sem voraði, er
haústaði að.
Fréttaritarar segja, að auka-
Útgáfur hafi þegar komið út af
blöðunum og i prentsmiðjun-
um hafi vélarnar ekki haft und
an, — svo var eftirspurnin mik
il. Hvarvetna voru menn gripn-
ir fagnaðarkennd. Haft er eft-
ár pólskum blaðamanni, að
pólska blaðamannastéttin geti
fagnað þessum sigri s érstak-
lega, því að hún hafi unnið
inarkvisst áð honum.
Fréttai-itá,rar Breta í Var-
sjá leggja áherzlu á, að Go-
mulka hafi verið kjörinn þrátt
fyrir hótanir Krúsévs, en jafn-
framt minna þeir á, að stefna
Póllands gagnv.art Ráðstjórn-
arríkjunum sé óbreytt, Pól-
land þarfnist vináttu Rússa og
vilji halda henni, og bandalag
við Ráðstjórnafríkin hornsteinn
þeirrar stefnu.
Fyrri fregnir hernidu:
FrelsisaWa
fer nú uin Pólland og þykja
horfur allískyggilegar, þar sem
sýnt er, að valdliafarnir í
Kreml óttast afleiðingarnar ef
þeir menn ná völdum í Pól-
landi, sem vilja fara sínar göt-
ur, að dæmi Júgóslava. Það
var til þess að hafa áhrif á
gerðir miðstjórnarinnar í þess-
íiin efnum, að Krúsév fór í
skyldi til Varsjár á laugardags-
kvöld og. með lionum nokkrir
aðrir helztu leiðtogar Ráð-
stjórnarríkjanna, Kaganovich,
Mikoyan og Molotov, erkióvin-
Mr Titos í’orseta Júgóslavíu.
Sagt er, að þegar það hafi
frétzt til Moskvu, að Gomulka,
sem nú hefur tekið sæti í mið-
stjórnimii, hefði krafist þess,
að Rokossovski landvarnaráð-
herra yrði sviftur sæti í mið-
stjórninni og aðrir, sem í
blindni fylgja Rússum, hafi
skyndiferðin til Varsjár verið á.
kveðin, en þangað komu Kreml
verjar án þess að koma þeirrí
væri boðuð á venjulegan hátt.
Þeir héldu þegar á fund mið-
stjórnarinnar, og sagt er, að
Krúsév Kafi misst vald á
skapsmunum sínum, og haft í
hótunum, en Gomulka svarað
honum einarðlega og varaðhann
við afleiðingum þess, að beita
Pólverja valdi. Fóru Kreml-
verjar aftur til Moskvu og varð
fátt um kveðjur, en sagt var
að pólsk sendinefnd mundi
íara til Moskvu og ræða sam-
starf milli kornmúnistaflokka
landanna.
RæSa, sem vakíi
heimsathýglL
Atþurðir þessir allir vöktu
heimsathygli, og ekki sízt ræða
sú, sem Gomutka flutti eftir
burtför rússnesku leiðtoganna.
í ræðu sinni krafðist Gomulka
fulls frjálsræðis Pólverjum til
handa til þess að velja þá „leið
til sócíalisma", er þeir sjálfir
kysu. Hann kvað um margar
leiðir geta verið að ræða, og
minntist á þær leiðir, sem
Rússar hafa farið og Júgóslavar
að þessu marki. Hann kvað
samstarf milli kommúnista-
flokka landanna eiga að byggj-
ast á frjálsræði til gagnrýni.
Hann kvað stjórnmálastarfsem-
ina eiga að fara fram fyrir
opnum tjöldum og þingið yrði
að hafa rétt til að hafna stjórn-
arfrumvörpum og neita að stað-
festa milliríkjasamninga.
Gomulka kvað samstarf
Rússa og Pólverja standa á
traustum grundvelli og mundi
svo áfram verða, en ef sam-
búðin á liðnum tímum hefðd
ekki ávallt verið sem skyidi,
tilhevrði það hinum liðnu tím-
urn, en ekki nútímanum.
Ræðunui vcl tekið
um gervallt Pólland.
Ræð.unni var vel tekið ura
gexvallt Pólland. Á fjöldafund-
um um land allt hafa rnerin að-
hylst stefnu Gomulka um meira
frjáisi’æði og. lýðræði, og í
fjölda ályktana er heitið full-
um stuðningi við stefnuna, en
gagnrýni komið fram, m. a. hjá
starfsfólki útvarpsstöðvarinnar
í Gdansk (Danzig) út af brigsl
yrðum. Pravda um pólsk blöð
og í blöðum í Júgóslavíu hefur
Pravda einriig verið vítt, en
nú um helgina var ekkeid
rninnzt á atburðina í Póllandi
í blöðuxn Ráðstj.órnaiTÍkjanria
og Tékkóslóvakíu. í útvarpi í
Búdapest var sagt frá megin-
atriðum í ræðu Gomulka.
Framh. á 7. síðu.
Eisenhower svarar
Bulganin.
Eisenhower hefur svarað
seinasta bréfí Bulganins varð-
andi vetnissprengjuprófanir og
telur hann birtingu bréfsins á
þessum tínia, og án bess að iil-
kyima hana, íhlutun um friál-
efni Bandaríkjanua,
Þá vítir Eisenhower í bréfi
sínu ummæli Bulganins um
John Foster Dulles.
Kefauver, frambjóðandi dern-
ókrata til varaforseta, sagði í
gær að Bandaríkin hefð.u allt að
vinna og engu að tapa, að ræða
við Ráðstjórnarríkin um að
hætta tilraunum með x'etnis-
sprengjur. Tilvera og framtíð
mannkyns gæti vgrið undir því
komin, að tilraununum væri
hæ.tt.
ærmg nja
Flugbjörgunarsveitinni.
Hiín helur nú mjög fullkomln úthúnað.
í gær fór fram á Reykjavík-
urflugvelli og á Öskjuhlíð at-
hyglivérð björgunarxefing á veg
um Flugbjörgunarsveitarinnar.
Síðdegis í gær kom allmargt
manna sanxan í veitingasal Loft
leiða á Reykjavíkurflugvelli.
Björxx Br. Björnsson tannlæknir
formaður Flugbjörgunarsveit-
ai'innai', ávarpaði viðstadda og
skýi'ði frá því, að nú myndu
hefjast björguixai-æfingar, sem
framkvæmdar myndu sem lík-
ast því, að um raunverulegt slys
væri að ræða. Hann gat þess,
að sveitin ætti nú mikinn og
góðan útbúnað, þjálfað hefði
verið af samvizkusemi, en allii‘i
fneðlimir Flugbjörguxxarsveit-
árinriar eru sjálfboðaliðar, sem
enga greiðslu taka fyrir starf |
sitt og fvrii-höfn. Jafnframt
þakkaði Björn foi'svarsmönnum
varnaiiiðsins, sem hefðu stutt
sveitina á ýmsan hátt, enda
væri sveitin varnaiiiðinu nokk-
urt öryggi, ef slys bæri að
höndum. Agnar Kofoed-Hansen
flugmálastjóri ávarpaði við-
staöda nokkrum orðum og lýsti
yfir því, að sv'eitin hefði þegar
unnið frábæi't starf og væri vel
búin öllum nauðsynlegum gögn
um, Lauk hann lofsorði á dugn
að og ósérptægni björguuar-
sveitaiTXianna. Mannlegur veik
leiki ylli því, sagði flugmála-
stj.óri, að þrátt fyiir allar tækni
legar franxkv.æmdii-,- yrðu menn
að yera viðbúnir slysum, og því
væri gott að eiga vel. búna og'
þjálfaða fiugbjörgunarsveit.
Meðal gesta voru borgar-
stjóri, lögreglustjóri, forseti
Slysavai’nafélagsins, Whiíe
hex-shöfðingi, yfirmaðúr vai'n-
ai'liðsins og margir foringjar
úr því.
Síðan hófust æfingarnar. Var
gert ráð fyrir, að flugvél hefði
hrapað í Öskjuhlíðinni. Lítil
leitarflugvél tók sig á loft, fann
innan skamms slysstaðinn og
tilkynnti unx það. Var skotið
rauðu blysi til að sýna slysstað-
inn, bjöi'gunarleiðangrar brun-
uðu af stað í skriðbílum, sjúki'a
bíll var til taks, tjaldbúðum
bafði verið slegið upp o. s. frv.
Fundust fjórir meiddir menn á
slysstaðnum og voru þeir flutt-
ir til tjaldbúðanna. Á leiðinnl
þurfti að fai'a yfir „gjá“, og
sýndu bjöi'gunarmenn mikla
leikni ög öryggi. Æfingin tókst
í alla staði mjög vel. Geta má
þess, að sviffluga, sem dregin
var af lítilli flugvél var notuð,
og flutti hún lækni á slysstað-
inn. Þá var til sýnis mai'ghátt-
aðui' útbúnaður Flugbjöi'gun-
aisveitarinnar, sem virðist hinn
fullkomnasti.
—•3 farast.
Flotaflugvél frá Bandaiíkj-
unum híekktist á á leið til suð-
urskautssvæðisims frá Nýja
Sjálandi, með leið'angursmenn.
Þrír menn menn biðu baná,
en fimrn slösuðust. —- I frep .-
um um þetta hefur ekki verið
náxiara frá slysinu sagt.
¥aks sigraði gEæsflega í Stúd-
entaráSskosniiigunum.
íiáðuleg útreið „vinstri-aflanna“.

Jeppabíll ók á dreng á reiðhjóli
um hádegi s.l. laugardag. —
Myndm er tekm nokkrum mín-
útum eftir að slysið varð.
5.ijósm,: Kíia-3 Magnússou.
í fyrradag fóru fram kosn- J
ingar til Stúdentaráðs, og lauk i
þeim með stórglæsilegum sigri;
Vöku, félags lýðræðissiniiaðra
síúdenta, sem fékk fleiri at-
kvæði en.samsteypa allra hinna
flokkamia til saraans.
Konxmúnista-stúdentar, Al-
þýðuflokks-, Framsóknar- og
Þjóðvárnarstúdentar stóðu að
hinum- listanum, -og höf'ðu þess-
ir a'ðilar geysilegan viðbúnað
til þess að tryggja sér áfram-
haldandi meirihluta í Stúdenta-
ráði. Þrátt fyrir þetta sigraði
Vaka mjög glæsilega, fékk 307
atkvæði og fimm menrx kjörna,
en bræðingslistinn ekki nema
263 atkvæði og' fjóra menn
kjörna.
í kosningunum í fyn-a hlaut
Vaka 273 atkv. og fjóra menn
kjörna, en hin félögin fjögur
333 atkv. og fimm menn kjörna.
Má af þessu sjá hve „vinstri
öflunum“ hefur hrakað, en
Vaka aukið fylgi sitt.
Hinir nýkjörnu fulltrúar
Vöku í Stúdentaráði eru: Bjarni
Beinteinsson, stud, jur., Grétar
L. Ólafsson, stud. med., Bjöi'n
L. Halldórsson, stud. jur. Einar
Baldvinsson, stud. med. og Þór-
'ir Einarsson, stud. oecon.