Morgunblaðið - 04.02.1916, Page 2

2
MORGUNBLAÐIÐ
Svartfellingar gefast upp.
Mirko prins gerist foringi þeirra,
sem ekki vilja ganga á vald
Anstnrrlkismanna.
Hin litla, hrausta þjóð, sem býr 1
Svörtufjöllum, hefir nú orðið að
beygja sig fyrir bolmagni óvina sinna,
eftir hreystilega framgöngu í hálft
annað ár.
Þegar Serbía var fallinn og Nikita
konungur sá að hverju fór og her
hans var farinn að tvístrast, þá bað
hann um vopnahlé. Austurríkismenn
gáfu þau svör, að þeir vildu ekkert
vopnahlé hafa, nema til friðar drægi.
Var svo hernaðinum haldið áfram
enn um hríð og urðu Svartfellingar
að yfirgefa bæði Cettinje og Lovt-
chen. Þá gerði Nikita konungur enn
sendimenn á fund Austurríkismanna
og bað nm frið. Eengu sendimenn
þau svör, að Austurrikismenn mundn
því að eins semja frið að þeim væri
selt sjálfdæmi. Tók Nikita konung-
ur þann kostinn og Pétur sonur
hans og þeir menn, er þeim vildu
fylgja. Lögðu þeir niður vopn sín
og fóru af iandi burt til ítaliu. —
Munn þeir hafa þózt eiga þar vina
að vitja, því að Ítalíukonungur er
tengdasonur Nikita. En er þangað
kom fengu þeir kaldar viðtökur.
ítölsku blöðin ásökuðu nú Svartfell-
inga fyrir það að þeir hefðu þegar
i sumar gert samning um það við
Austurrikismenn að gefast upp, en
þessi málamiðlun og sáttaumleitanir
sem nú hefðu verið gerðar og birtar
opinberlega, hefðu að eins verið til
málamynda. Var kurr mikill meðal
ítala út af þessu og þóttu þeim
Svartfellingar hafa sýnt ódrengskap.
Nikita konungur og Pétur sonur
hans héldu þá áfram för sinni til
Lyon á Frakklandi og þangað er nú
svartfelska stjórnin flutt. En dætur
konungs, Xenia og Vera, og drotn-
ingin móðir þeirra, eru komnar til
Parísar og dvelja þar sem gestir
stjórnarinnar.
Austurríkismenn hafa tilkynt það,
að þeir muni taka öll vopn af Svart-
fellingum, bæði skotvopn og svo
hin alkunnu sverð, sem hver Svart-
fellingur ber. Láti þeir vopn sín
fúslega af hendi, þá fá þeir að vera
Pfriði i landinu og rækja störf sín,
eins og á friðartímum. En þeirsem
þrjózkast, verða afvopnaðir með valdi
og fluttir sem herfangar til Austur-
ríkis.
Það þykir tíðindum sæta, að Mirko
prins, sonur Svartfellingakonungs,
hefir eigi fylgt föður sínum og
ættingjum úr landi, heldur hefir
hann gerzt yfirforingi þess liðs
Svartfellinga, sem heldur vill láta
lífið en ganga á vald Austurríkis-
manna. Fylgja honum tveir hinir
frægustu hershöfðingjar Svartfellinga,
Mistovitcfh og Valutovitch. Misto-
vitch hefir dvalið i Rússlandi til
skamms tima, en kom heim í desem-
bermánuði, til þess að taka við her-
stjórn.
Sendimaður Bandaríkjanna
Bandaríkin hafa nýlega sent House
liðsforingja með áriðandi erindagerð-
um til Evrópu. Er það látið í veðri
vaka, að hann eigi að búa í haginn
fyrir þær þjóðir, sem hljóta að verða
milliliðir þá er farið verður að ræða
um friðarkosti. Heimsækir hann
sendiherra Bandarikjanna í hinum
ýmsu löndum og flytur þeim fyrir-
mæli Wilsons forseta um það hvernig
þeir eigi að haga sér, fyrirmæli, »sem
betra er að flutt séu munnlega held-
ur en bréflega«, eins og forsetinn
komst sjálfur að orði um erindi hans.
House hefir nú dvalið í Bretlandi
um hríð og bráðlega ætiar hann sér
að fara til Þýzkalands. Þýzku blöð-
in ræða auðvitað um för hans og
erindi og »Hamburger Fremden-
blatt« flytur meðal annars svolátandi
bréf frá fréttaritara sínum í New
York:
Erindi Houses liðsforingja er það,
að koma á betri samvinnu meðal
sendiherra Bandarikjanna í hinum
ýmsu löndum Norðurálfu. Sam-
kvæmt áreiðanlegum fregnum, sem
eg hefi fengið, þá er alt annað en
góð samvinna milli Mr. Page, sendi-
herra Bandaríkjanna í Lundúnum og
Mr. Gerards i Berlin og Mr. Pen-
field í Vín. Mr. Page er einhver
hinn ákafasti fylgismaður Breta og
löngu áður en striðið hófst, lýsti
hann því yfir, að svo fremi að Eng-
land kæmist einhvern tíma í hann
krappan, þá ættu Bandaríkin að veita
þvi lið.
Síðan var sagt frá þvi að Mr.
Page hafi gert alt sem i hans valdi
hafi staðið til þess að spilla fyrir
Þjóðverjum, og framkoma hans hafi
i ýmsum málum verið þveröfug við
framkomu Mr. Gerards.
Væru nú friðartímar, segir bréf-
ritarinn enn fremur, þá mundi Mr.
Page hafa verið kvaddur heim. En
því miður fara skoðanir hans í svo
lika átt og skoðanir Wilsons forseta,
að hann mun ekki verða kvaddur
heim fyr en striðinu er lokið. —
Það getur verið að þetta sé hvort
tveggja rétt, að House liðsforingi
eigi bæði að búa í haginn fyrir frið-
arsamninga og styrkja samvinnu
sendiherra Bandaríkjanna. Er það
hvort tveggja mjög svo skylt, því að
eigi er að vænta mikilla áhrifa frá
Bandríkjunum nema því að eins að
allir sendiherrar þeirra séu samtaka.
Frá Kameroon
Vörn Þjóðverja i Kameroon mun
nú að mestu lokið. Siðan höfnð-
borgin Jaunde féll, hafa þeir hrokkið
fyrir liði bandamanna hvarvetna og
að eins haldið uppi vöm í smáflokk-
um.
Niðnr hjá strðndinni, milli Kame-
roons og franska Kongo, eiga Spán-
verjar dálitla nýlendu sem heitir
Muni. Þangað stefndu Þjóðverjar,
en bandamenn gerðu alt hvað þeir
gátu til þess að koma í veg fyrir
það að þeir næðu að komast þang-
að. Þó segja siðustu fregnir, sem
komnar eru þaðan að sunnan 18.
janúar, að þýzkilandsstjórinn i Kame-
roon, Ebermaier, og Zimmermaun
yfirhershöfðingi hafi komist undan
til Muni, og þykir bandamönnum
súrt í brotið að hafa látið þá ganga
sér úr greipum.
. , ..... ■» ■ —..— ■
CSSSS ÐA0 BÓFflN. C=3
Afmæli í dag:
Margrét Gísladóttir, húsfrú.
Margrót Þorsteinsdóttir, jungfrú.
Finnur Finnsson, skipstj.
f. Bellman 1740.
SóiaruppráB kl. 9.5 f. h.
Sólarlag — 4.18 e. h.
HáflóS i dag kl. 5.56 f. h.
og kl. 6.16 e. h.
Lækning ókeypis kl. 12—1, Kirkju-
stræti 12.
E y r n a-, nef- og hálslækning ókeyp-
is kl. 2—3 í Kirkjustræti 12.
Ingólfnr á aö fara til Borgarness í
dag og sækja þangað norðan- og
vestanpóst,
Fiskleysið. Tveir bátar lögðu af
stað frá Sandgerði í gærmorgun kl. 7
með fullíermi af nyjum fiski til Reykja-
víkur. En þeir urðu að hverfa aftur
vegna veðurB og sjógangs. — Ágætur
afli var í fyrradag í Sandgerði.
Verzlunarhúsið Carl Höepfner
hefir keypt gömlu Thomsenshúsin tvö,
nr. 19 og 21 við Hafnarstræti. Er í
ráði, að verzlunin færi hór út kvíarn-
ar, og eru kaup þessi fyrsta skrefið
í þá átt.
»ísbjörninn«. Þeir Ólafur Benja-
mínsson og Geir Sigurðsson hafa ný-
verið keypt fshúsið fyrir sunnan Tjörn-
ina ásamt síldveiðaskipinu »Nora«. Var
það áður eign Miljónafólagsins og hefir
Geir undanfarið verið skipstjóri á
Noru. Munu hinir nýju eigendur ætla
að reka íshúsið á sama hátt og hingað
til — leggja aðaláherzluna á sölu á
beitusíld.
Nýja heyþurknnaraðferð hefir Þor-
kell Clementz fundið upp og fengið
einkaleyfi til þess að nota hana.
Rjúpur eru nú seldar hér á 40—
50 aura hver.
Síminn. Það tókst að gera við hann
til bráðabirgða í gær. Kl. um 3 síðd.
var komið á ritsímasamband við 8eyð-
isfjörð — og tóku ritsímamennirnir
þegar til óspiltra málanna. Hátt á
þriðja hundrað símskeyta lágu fyrir
hér á stöðinni og dálítið minna á
Seyðisfirði.
Arás
á austurströnd Bretlands.
Þess hefir verið getið fyr hér í
blaðinu, að um háveturinn geta Þjóð-
verjar eigi gert árásir á England í
loftinu. Veldur þvi veðráttan. En
nú fer að batna tíðin þar syðra og
þá má búast við þvi að Þjóðverjar
fari aftur að venja komur sínar til
Englands.
Fyrstu ferðina fóru þeir þ. 2?-
janúar. Þá um nóttina, klukkan
eitt, kom þýzk flugvél til Kent og
varpaði niður niu sprengikúlum,
hverri á eftir annari og hvarf svO
á braut aftur áður en Bretar gæta
gert henni nokkurt mein. Spengi-
kúlurnar gerðu ekkert hernaðarlegt
tjón, en nokkrar skemdir urðu á
eignum borgara og eldur kom upp
á nokkrum stöðum. Tókst mönn-
um þó að slökkva hann eftir klukku-
tima. Einn maður beið bana og á
særðust.
Sama dag, um nónbil, komu tveir
þýzkir flugbátar til austurstrandar
Englands. En þeir voru reknir á
flótta með fallbyssuskotum, áður en
þeir gátu gert nokkurt tjón.
Manntjón Tyrkja.
Fróttaritari blaðsins »Corriere della
Sera« skýrir svo frá, eftir fregnum,
sem hann hefir fengið í Saloniki, að
ástandið í tyrkneska hernum só mjög
slæmt.
Tyrknesku hermennina skortir nú
mjög vopn og klæði, segir hann, og
30 þúsundum rnanna, sem kvaddar
hafa verið frá Gallipoliskaga til Þrakíu,
hafa verið fengin þýzk vopn og þýzk
klæði. Tyrkneski heiinn er enn ver
til reika, heldur en serbneski herinn
og það munu líða margir mánuðir áð-
ur en hann verður fær um svo nokkuð kveði að. að berjast
Manntjón Tyrkja er talið :
Gallipoliskaga 500.000
Kákasus 80.000
Mesopotamia 35.000
Egyptalandi 40.000
Arabíu 30.000
Látnir af sjúkdómum 250.000
í Balkanófriðnum árið 1912—13 var
manntjón Tyrkja 200.000. En sam
kvœmt þessari skjrslu hafa þeir löist
nœrri því miljón manna, en alls eru
íbúar Tyrkjaveldis fimtán miljónir.
Sæti8ka ríkisþingið valdi þann 24*
janúar 12 manna nefnd til þess að
ákveða í samráði við konungÍH0
hverjar breytingar skuli gerðar á
landvörnum framvegis.
Franska og þýzka stjórnin ha 3
orðið ásáttar um það, að gefa öllu111
föngum, sem ekki eru á herþjóu
ustualdri, heimfararleyfi. Nær þett3
til allra kvenna og þeirra karla, s^
eru innan 17 ára aldurs eða e
en 55 ára, svo fremi að engar sa
ir hvili á þeim.