Morgunblaðið - 25.09.1918, Page 1

5. argangr
Miðv.dag
25
sept. Í018
318,
xe-i b &ð
Ritstjérnarsítm nr. 500
K t.;’ ór V
(• , ,,
í ;afr>
1 3-0
Bæjarmórinn,
Rikisþing Dana sett í Kristjánsborg.
Út af grein þeirri, sem stóð í
MorgunbUðinu fyrir r.oitkrn, um ill >
úthiutun á bæjarmónum, var það
mál tekið fyrir á síð;sta bæjarstjórnar-
fundi. Eftir tillögu fundarins voru
svo sendir menn heim til Benedikts
Sveinssonar bæjarfulltrúa daginn eftir,
til þess að vega upp mó þann, er
hann hafði fengið hjá bænum, en
um útlátin á þeim ré hafði Morgun
blaðið talað.
Reynslan varð sú, þegar mórinn
var veginn upp aftur, að hann reynd-
ist ennpá léttari heldur en fyrst var
talið, og verður því þó eigi um
kent, að eigi væri nógu nákvæm-
lega vegið. Mórinn hafði þá verið
borinn inn í eldiyiðarkofa, en þar
var nokkuð af mó fyrir áður, og
hafði hann farið saman við. Var því
byrjað á því að vega allan móinn,
og reyndist hann vera 1633V5 pd.
Var siðan gengið að því rð rann-
saka það, hve mikill mór mundi
hafa verið fyrir i kofanum, og eftir
þvi sem ræst varð komist, álitu
menn að hann mundi ekki hafa
verið minríí en 200 pund. Eftir
þvl hefir Benedikt Sveinssyni verið
úthlutað 1433 pundum af mó, i
staðinn fyrir 2100. Lætur þá nærri
að þriðjung hafi vantað á.
Þess má líka geta, að mórinn var
mældur i hripum þeigo, sem bærinn
hafði áður til mómælis. Reyndist
aljur móiinn 13 hrip »troðin, skek-
in o| fleytifulU, og vóg mörinn í
hverju hripi 100—113 pund. Hefir
því bæjarmórinn verið um 13 hrip,
og vanta pá j hrip upp á að ritt
si sú kripatala, sem átti að vera í
vðgnunutn. Því að gert var ráð fyrir
því við úthlutun biejarmósins, að
hvert hrip tæki 117 pund, og færu
6 í hvern vagn. Hefir því annað-
hvort verið látið laklega í hripin,
eða þá að eigi hefir verið fylgt ná-
kvæmlega þeirri hripatölu, sem átti
að vera i hverjum vagni.
Er bæjarstjórn ætlandi að hún
láti rannsaka þetta mál betur og
komist eftir því, af hvaða ástæðum
dregið var svo mjög af mónum. —
Það er auðvelt að skýra það, hvers
vegna mórinn ' reyndist nú léttari
heldur en þá er hann var fyrst veg-
inn. Bæði er það, að hann rýrnar
nokkuð í meðferðinni — molast
sundur — og svo mun hitt aðal-
lega valda, að fyrst var hann veginn
i pokum og lítið eða ekki geit
fyrir pokaþyngdinni. fafnframt1 var
þess og gætt, að mórinn gæti eigi
verið þyngri heldur en hann var
: sagður.
Vér höfun þegar birt nokkrar myndir af hinum nýju þingsölum Dan i 1 Kristj insborg. Hé kemur
svo mynd af setiingu rikisþingsins i vo" í hinum nýju sölum. Fýrir miðjim sa! vo u hi5æti konungs og
dr'otningar, og er mycdin tekin af því þi er konungur les upp hásæti ræðuna. Til hægri haodirhonum stend-
ur drotningin, en á vinstri hönd standa þeir Friðrik ríkiserfingi og prinsarnir Gustav og Valdemar. Fjust ttl
hægri handtr rjíst ráðhertarnir, en þingheimur er fremst a myndmni og snúa þtngmenn bökutn að my davélmni.
Námskeið
fyrir sjómenn.
Samkvæmt auglýsingu hér i blað-
inu í dag, ætla þrir reyndtr menn
að halda uppi námskeiði fyrir sjó-
menn hér i vetur. Og þar sem
þetta er alveg nýtt í sögu þessa
bæjsr, viljum vér minnast á nám-
skeiðið nokkrum orðum og skýra
frá tilgangi þess, eins og einn frum-
kvöðlanna lýsti honum fyrir oss í
gær.
Tilgangurinn er sá, að reyna
kenna mönnum alt hið nauðsynleg-
asta sem þeir þurfa að kunna
/Og vita til daglegra verka á sk'pi
og viðhaldi á skipum. Er þess lítill
kostur fyrir sjómenn nú sem st rtd-
ur að afla sér reynslu og þekkingar
i þvi efni, en eftir því sem sem út-
litið bendir tii, mun það koma sér
vel fyrir marga að fræðast um slíkt
einmitt nú.
Tveir hinrla fyrstu er undir aug-
lýsinguna rita, eru »riggarar« og hafa
að undanförnu haft þau störf með
höndum að setja siglutré og reiða í
útlend skip, sem sliks hafa þurft
við. Hafa þeir báðir fengið ágætt
orð fyrir verk sir.
Kensla þeirra á námskeiðinu verður
eingöngu vetklegs efnis á þessu sviði.
En Sveinbjörn Egilson kennir með
fyrirleslrum alt hið helzta ér metin
þurfa skýiingar á og við kemur
þessari grein sjómenníkunnar. Er
ætlast til þess að kenslan verði jafn
hagkvæm fiskimönnum eins og hin-
um, sem mundu vilja sigla á vöro-
flutningaskipum.
Vér efumst eigi um það, að sjó-
menn kunni að meta viðleitni þessara
manna í þvi að gefa þeim kost á
handhægri aukinni fræðslu, einkum
þar sem. þetta eru engir »fúskarar«,,
heldur menn, sem hafa mikla þekk-
ingu i þessum efnum og langareynslu.
Búumst vér við, að aðsókn verði
þegar í stað svo mikil, að þeir einir
komist að, sem fyrst gefa sig fram.
NiðurskurBur.
Hvernig hagnýta menn slátur
í haust?
Það hefir komið fyrir haust eftir
haust, að allmikið af fé hefir verið
skorið niður hjá Sláturfélaginu. Með
öðrum orðum : blóðinu, bezta matn-
um úr kindunum, hefir verið fleygt.
Þ‘að er von að mönnum blöskri
þetta, en ekkert hefir verið gert til
þess að koma i veg fvrir niðurskuið-
inn. Fjáreigendum hefir stiðið á
^sima. Þeir hafa selt sláuin jafndýrt
blóðlaus eins og með b'.óðinu. En
alhr verða þó að viðurkeuna að þetta
er ósæmileg mataisóun.
Ilt hefir það verið á undanföinum
árum að fara þannig með mat. En
hvað skal þá segja um það-, ef enn
verður skorið niður í haust? Nú
ríður þó einmitt á að spara sem
mest og hagnýta ö!l þ;ur matvæli,
sem hægt er að framleiða og ná i.
En því miður eru einmitt miklar
líkur til þess, að niðurskurður verði
með mesta móti i haust, ef eigi eru
þegar gerðar ráðstafanir íil þess að
aftra þvi. Og ástæðurnar til niður-
skurðarins eru tvær. Hm fyrn er
sú hvað feitmetisskortur er tilfinnan-
legur. Mun þ'vi verða mörvavarit í
haust, þar sem bændur munu eigi
selja mör að neinu ráði, heldur flytja
hann heim til sín til viðbits. En
mörlaust slátur er mönnum illa við
að kanpa og gæti þvi svo farið að
sviðmRein gengju kaupum og sölum,
en lifrar, nýru og hjörtu sér '1 lagi.
Hin ástæðan er sú, að menn h ifa
eigi mjölmat svo mikinn, að þeir
geti birgt sig að slátri til vetrarins.
Þ.;ð gerir matvælaúthlutunin. Þy fti
þ,i ?ð fara fram sérstök rúgmjöls-
úthhtun núna næstu daga. Þann
skamt sem menn fengju, mætti svo
dra»a af þeim smámsaman á næsta
ári. En með þessu móti einu væri