Morgunblaðið - 17.04.1924, Qupperneq 3

MOKGUNBLADIð
í'ylg'iblað Morgunbl. 17. apríi.
vor! Graf hann þá Barrabas laus-
an, en ljet húðstrýkja Jesúm og
framseldi hann til krossfesting-
„Krossferli að fylgja þínum
fýsir mig, Jesú kaar“. ..
„Sjá, vjer förum nú upp til
Jerúsalem“.
Virðum íyrir oss og hugfestum
atburði hverrar líðandi stundar
hins mikla dags:
1. Kvöldmáltíðin byrjar um
kl. 6 á skírdagskvöld. „Hjartan-
lega hefi jeg þráð að neyta þessar-
ar p'áskamáltíðar með yður, áður
en jeg líð“. (Lúk. 22, 15). „petta
er líkami minn .... þetta er sátt-
málablóð mitt, sem úthelt er fyrir
marga, til syndafyrirgefningar“.
(Matth. 26, 26.-28.).
2. „Og er þeir mötuðust, sagði
hann: Sannlega segi jeg yður,
einn yðar mun svíkja mig“ • • „En
Júdas svaraði og sagði: Er þáð
jeg, Rabbif ‘ (Matth. 26, 21, 25.)
„Gekk hann þegar út. En þá var
nótt“. (Jóh. 13, 30.).
3. Páskamáltíðinni skyldi vera
lokið fyrir miðnætti. Skilnaðar
ræðum Jesú (Jóh. 13.—17. kap.)
hefir þá verið lokið í sama mund,
kl. 12. (Nærfelt fl'5 öldum áður
var þessi sama nótt nefnd „vöku-
nótt Drottins“. H. Mós., 12, 42.).
4. Gangan út í Getsemane kl.
12—1. „Að svo mæltu gekk Jesús
út með lærisveinum sínum og yf-
ir um lækinn Kedron“. (Jóh. 18,
1.). „pá kemur hann með þeim í
garð, er heitir Getsemane". (Matt
26, 36.).
5. Sálarbaráttan í Getsemane
kl. 1—4. „Sál mín er sárhrygg alt
tll dauða. '.. Abba, faðir! alt er
þjer mögulegt; tak þennan kaleik
frá mjer. pó ekki sem jeg vil
heldur sem þú vilt“. — „En
sveiti hans varð eins og blóð-
dropar, er fjellu á jörðina“.
„Gátuð þjer ekki vakað með mjer
ema stund“ (þrem sinnuin)
(Matt. 26, 36.—46.; Mark. 14,
32.-42.; Lúk. 22, 39.-46.).
6. Jesús tekinn höndum kl.
aðfaranótt langafrjádags. „pá yf
irgáfu allir lærisveinarnir hann og
flýðu“. Matt. 26, 47.-56.; Mark,
14, 43.—50.; Lúk. 22, 47.-54.
Jóh. 18, 2.—12.).
7. Yfirheyrslan hjá Annasi og
Kaífasi, „sem það ár var æðsti
prestur“, kl. 4—5. (Matt. 26,
57.; Mark 14, 53.; Lúk. 22, 54.
Jóh. 18, 13.—24.).
8. Yfirheyrslu-hlje kl. 5—6
meðan beðið var eftir því, að ,,alt
ráðið kæmi saman. Ilrösun Pjet
urs. „Og hann gekk út og grjet
beisklega“. (Matt. 26, 58.—75.
Mark. 14, 54.-752.; Lúk. 23
55.-65.; Jóh. 18, 15—27.).
9. Yfirheyrslan bjá öldunga
ráðinu kl. 6 — „er dagur rann“
(Lúk. 22, 66.). „Ert þú þá Guðs
sonurinn? Og hann segir við þá
þjer segið það, því að jeg er það
En þeir sögðu: Hvað þurfum við
nú framar vitnis við?“. (Lúk. 22
69.—71.).
10. Til Pílatusar kl. 6y2 —
það var snemma morguns“ (Jóh
18:28). „Og þeir stóðu upp, allur
hópurinn og færðu hann til Píla
tusa,r“ (Lúk. 23:1. )
11. Yfirheyrslan hjá Pílatusi
þaðan til Heródesar, kl. 7—8
(Matt. 27:2—23; Mark. 15:1—14
Lúk. 23:1—23; Jóh. 18:28—40).
12. Dauðadómurinn kveðinn upp
kl. 8—8Pílatus mælti: „Sýkn
er jeg af blóði þessa rjettláta
manns.... Og alt fólkið svaraði
Komi blóð hans yfir oss og böm
ástæðan til þess, að lögunum
hefir verið beitt svona vægilega,
mun einmitt vera eftir skipun frá-
(Matt. 27:24—26; Mark. 15: farandi stjórnar, sem altaf vildi
15; Lúk. 23:24—25; Jóh. 19:1 halda vináttunni við Norðmenn,
—16). meðan að þeir hjeldu fyrir henni
13. Til Golgata. Krossfestingin sjálfsögðum rjetti og drógu hana
k!. 9 árdegis (hinn 14. dag Abíb-
mánaðar, þann sama dag er Isra-
elsmenn voru leiddir burtu úr
Egyptalandi). „En það var þriðja
stund,*) er þeir krossfestu hann.“
En Jesús sagði: „Faðir fyrirgef
?eim, því þeir vita ekki hvað þeir
gera.“ (Matt. 27:32—37; Mark.
15:22—26; Lúk. 23:33—34; Jóh.
19:17—19).
14. Myrkrið mikla, kl. 12—3.
Og nú var hjer um bil sjötta
stund, og myrkur kom yfir alt
landið, alt til níundu stundar.“
(Mat.t,. 27:45 —46; Mark. 15:33—
34; Lúk. 23:44—45).
15. Dauði Jesú — langa frjádag
kl. 3. „pað er fullkomnað" —
Faðir, í þínar hendur fel jeg
auda minn!“ (Matt. 27:50; Mark.
15:37; Lúk. 23:46; Jóh. 19:30). '
16. Greftrunin kl. 6 síðdegis,
fyrir sólsetur (III Mós. 23:5).
„Og nú var komið kvöld, en það
var aðfangadagur, það er dagur-
inn fyrir hvíldardaginn.“ Og Jó-
sef frá Arímaþeu „keypti- línklæði,
tók hann ofan og sveipaði hann
líuklæðinu og lagði hann í gröf, er
höggvin var út í klett, og velti
steini fyrir dyr grafarinnar.“ ■
(Matt. 27:57—60; Mark. 15:42-
46; Lúk. 23:50—53; Jóh. 19:38
—42).
17. Laugardagurinn kyrri. ■
Gröfin innsigluð. (Matt. 27:62—
68; Lúk. 23:56).
Páskamorgun.
Dýrðleg sigurhátíð! — Óttist
ekki; þjer leitið að Jesú frá Naza-
ret, hinum krossfesta; hann er
upp risinn og er ekki hjer. Sjá,
þarna er staðurmn, þar sem hann
var lagður. — Sjálfur gaf hann
dýrðlega fyrirheitið:
„pjer munuð sjá mig, því að
jeg lifi og þjer munuð lifa.“ —
Dýrð sje Guði!
Á. Jóh.
KJÖTTOLLSMÁLIÐ
OG
FISKIVEIÐALÖGGJÖFIN.
Eftir Kristján Bergsson.
Kærur norskra sjómanna.
pá fer nú að verða fátt um
varnir hjá hr. H. V., þegar hann
er farinn að nota „slúðursögur“
norskra sjómanna, sem „innlegg"
í málið, því þó þeir sjeu þektir
víða um þeim þá hefir aldrei
heyrst að þeir væru öðrum mönn
um ábyggilegri, og síst þegar svo
ástendur, að þeir þurfa að verja
sinn eiginn málst., enda má benda
hr. H. Y. á, að síðan lögin komu
i gildi, hefir ekki eitt einasta
norskt skip verið dæmt; heldur
hafa hinir seku altaf gengið inn
á sætt, þ. e. eftir að þeir hafa
verið búnir að meðganga brotið.
peir hafa sæst upp á einhverja
sekt, sem mun altaf hafa verið
svo lág sem hægt var að ganga
að; það er því auðsjeð að þeir
hafa ekki verið heittir hörku. En
a samningunum. Vart mundum
við vantreysta norskum dómurum
?ó þeir dæmdu ísl. þegn fyr-
ir þjófnað, sem hann hefði með-
gengið að hafa drýgt, þrátt fyrir
að, þó hann þættist ekkert hafa
brotið, eftir að hann kæmi hing-
að heim. Langt er frá því, að jeg
vantreysti norskum löggæslufor-
ingjum eða dómurum, nje væni
á um hlutdrægni þó að Pjetur
Nevvman, skipstjóri á botnvörp-
urgnum „Salmonby“ frá Grimsby,
bæri þeim ófagra sögu í „Fish
Trade Gazette" frá 9. febr. þ. á.
„Salmonby“ var teklnn að ólög-
legum veiðum við Norður-Noreg
9. janúar 1924, af norska eftir-
litsskipinu „Favn,“ fluttur til
Vardö, yfirheyrður og sektaður.
pegar til Englands kemur, segist
slcipstjórinn hafa verið 1 sjómílu
fvrir utan landhelgi, þegar hann
var tekinn; og bætir við: „í Nor-
egi er ekkert rjettlæti, alt rjettar-
haldið er tómur yfirdrepsskapur
og látalæti. Skýrslur skipstjór-
anna á fiskiskipunum eru fengn
ar í hendur foringjum
gæsluskipanna til þess að þeir
geti bygt á því kæru sína, og
framburði manna gæsluskipatma
er altaf trúað. Rjetturinn gerir
bara skop að framburði fiski-
mannanna.“ petta ásamt mörgu
fieiru af sama tagi segir enski
skipstjórinn um rjettarfarið
Koregi, |en annaðhvort er,
Englendingar byggja ekki mikið
á þessum ummælum skipstjórans,
orðnir því nokkuð vanir, að sak-
borningarnir snúi sannleikanum
vio þegar heim er komið, til að
fegra málstað sinn gagnvart út
gerðinni og ábyrgðarfjelögum,
eilegar þá, að þeir þori ekki að
vernda rjett þegna sinna fyrir
yfirgangi Norðmanna! Að minsta
kosti hefir ekkert heyrst um frið
slit milli þessara þjóða.
*) DagUrinn hófst klukkan sex;
„þriðja stund“ dags er kl. 9; sjötta
stund dags kl, 12 á hádegi, níunda
stund kl. 3 síðdegis 0. s. frv.
Hverjir borga tollinn?
pað er vert að gera sjer það
Ijóst, hverjir það eru, sem koma
til með að borga tollinn, eða það
mesta af honum. pegar fisktoll-
urinn á Spáni var til umræðu,
var því óspart haldið hjer fram
af sumum blöðunum, að Spánverj-
ar mundu sjálfir koma til að
borga mest af tollinum, og var
þar þó ólíku saman að jafna,
þareð tollurinn var ekki jafnhár
þar, heldur voru sumar þjóðir
með mjög lítinn toll á sínum fiski.
petta var þess valdandi, að fólkið
gat fengið mikið ódýrari fisk en
ísienska fiskinn. Var það augljóst,
að annað tveggja urðum við að
■borga tollinn sjálfir, eða verða,
af viðskiftunum.
Nú er ekki sjáanlegt annað en
að sumu blöðin líti svo á, sem
íslenskir bændur verði að borga
með verðtapi allan tollinn í Nor-
egi og er þó sami tollur þar á
öllu kjöti, en jeg get ekki sjeð
annað, en að Norðmenn þurfi eins
og verið hefir, að káupa megnið
af okkar kjötti, og milnu því
borga tollinn sjálfír. pví þrátt
fyrir tollinn, verður íslenska salt-
kjötið jafnan talsvert dýrara en
norskt eða danskt nýtt kjöt, og
þar að auki geta þeir ekki sjálfir
framleitt nægilegt kjöt. Nú er
það þannig, að þrátt fyrir allan
ir.nflutning á íslensku kjöti til
Noregs, þá hefir þó jafnan verið
flutt þangað mjög mikið af ame-
risku kjöti. petta kjöt hefir þótt
mikið verra en íslenska kjötið en
verið samt notað mikið til skipa,
sökum "þess hvað það er ódýrt.
Nú er þetta kjöt komið undir
sama toll sem íslenska kjötið.
En þareð töluvert af verðinu ligg-
ur í tollinum, þá verður nú verð-
munurinn ekki svo mikill, og
má því ætla að notkun þessa kjöts
muni frekar fara minkandi, en
íslenska kjötsins, enda hefir það
■sýnt sig síðastliðið haust — ogvar
?ó tollurinn orðinn talsvert hár
þá, — að ekki skorti eftirspurn
eftir íslensku saltkjöti. Fari svo
sannanlegt sje, að íslenskir
bændur komi til að líða fjárhags-
legt tjón af þessum ástæðum, þá
efast jeg ekki um, að sjómanna-
stjettin og íslensk útgerð mundi
bregðast vel við og taka á sig
þann hluta af byrðinni, sem þeim
bæri og þeir gætu undir risið.
Nú er það ennfremur skoðvn
margra, af okkar bestu bændum
og mestu áhugamönnum (sambr.
grein Jóns Árnasonar _í Tímanum
2. febrúar 1924), að niðursöltun
á kjöti sje orðin úrelt verkunar-
aðferð og við þurfum að koma því
fersku á markaðinn, eða sem
mestu af því. Er mikið um það
talað að landið á einhvern hátt
eignist kæliskip. Vel gæti því
farið svo, að ósanngirni frænda
vorra Austmanna, snerist okkur
ti! góðs og gæti flýtt fyrir um-
bótum á sölu og sölufyrirkomu-
lagi kjötsins. Væri þá vel farið
ef svo snerist vopnið í höndum
Norðmanna, og þeir mistu bæð
kjötið og önnur viðskifti er þeir
hafa hjer haft og hefðu hina
mestu háðung af málum þessum
Viðskifti frændþjóðanna.
pó viðskiftin milli landanna
hafi jafnan verið nokkuð mikil
og vinsamleg, þá hefir oft verið
grunt að erjunum og er eins og
sum af sárum þeim hinum fornu
hafi aldrei um heilt gróið. pví
? snemma var það, sem íslendingar
töidu sig sjerstaka þjóð og vildu
vera. lausir við afskifti Norð
manna af málum sínum. En þeir
litu aftur á móti jafnan á okkur
með smáum augum. Munum við
það, þegar þeir fóru að reyna
að komast hjer til valda; en Is
lendingar sáu jafnan við viðleitni
þeirra, livort heldur var útrjett
kendin til vináttu eða höfð voru
launráð, þá voru íslendingar lengi
vel á verði fyrir ágangi þeirra.
Lítur nú út fyrir, að þeír hugsi
sjer okkur aumari en við í raun
og veru erum. Og þó við höfum
áður mátt lúta í lægr'a haldi, væri
nú reyiíandi að skifta um bardaga
aðferð og sýna „stóra hnefann“
bráðum. Mundum við með því
vaxa í augum allra, en ekki síst
stinga hendinni inn í barm Fær-
eyinga — því engu skal gleymt.
?egar svo er komið, er ekki að
furða þó mikils þætti muna hver
afstaða íslands yrði, enda hefir
stöðugt verið skiftst á lofi og
lasti, blíðu og hörku til að vinna
hugi íslendinga til sambands við
Noreg. En hvernig sem alt fer
iá er þó vonhndi að nánara sam-
band verði aldrei milli þessara
?jóða en nú er, því svo verður
samkomulag nágranna best, að
hver búi að sínu.
pað væri því vel gert ef hr.
Helgi Valtýsson, sem virðist hafa
?6 nokkra samhygð með Norð-
mönnum, vildi benda þeim á
veruleikann, og gera þeim skiljan-
legt, að þessir stórveldisdraumar
icirra eru ekki annað en hjegóm-
legur hroki, sem gerir þá bara
jafnvel hlæilega í augum ná-
granna sinna. pað er öllum ís-
lendingum ljóst, að Norðmenn
hafa miklu meiri hagsmuna að
gæta hjer á landi en við í Noregi
og vilji Norðmenn hætta að kaupa
kjöt okkar, þá er ekkert vald í
heiminum, sem gæti fengið þá til
að fresta því áformi, en auðvitað
yrði þeirn það verst sjálfum.
í augum þeirra, sem ætluðu að
nota sjer neyð okkar til að koma
fram óeðlilegum kröfum.
Draumar Noregs,
Síðan á dögum Haralds hár-
fagra hafa Norðmenn altaf öðru
hvoru verið að dreyma um það,
að þeir ættu eftir að verða mikil
þjóð og á seinni árum hafa þeir
sýnt óbilgirni mikla og frekju í
ýmsum landakrofum. Fíá Spitz-
bergen er skrefið stigið yfir til
Svar íslendinga.
Farist Norðmönnum svo óskyn-
samlega, eins og hr. H. V. gefur
í skyn, að þeir fari þess á ieit,
að fá eftirgjöf á fiskiveiðalögum
vorum, þá verður svarað aðeing á
emn veg, og vill nú svo heppilega
tii, að allir flokkaf virðast ætla
að verða samtaka, eftir því sem
fram hefir komið í blöðum frá
tveimur aðalflokkunum í landinu,
og svarið verður einróma og sam-
taka mótmæli. pví þó við vana-
lega sjeum ósamtaka, mun okkur
ekki skorta nú samtök um að her-
væðast gegn þeirri frekju sem í
slíkum kröfum felast. Varla gat
íslenska þjóðin búist við, að sjálf-
stæði hennar væri hætta búin frá
dvergþjóðinni fyrir austan okkur,
þó saga vor geymi okkur aðvar-
anir. Kröfurnar eru að nokkru
framkomnar í nefndaráliti því,
sem Fiskifjelag Islands sendi til
Alþingis þess, sem nú situr, og
prentað er í skýrslu Fiskiþings-
ins bls. 70—72, en auk þess er
jafnframt eðlilegt og sjálfsagt að
banna alveg útlendingum að starf-
rækja hjer síldarverksmiðjur eða
aðrar slíkar stöðvar. Ennfremur
megum við á engan hátt hika frá
þeim lögum, sem við sjálfir set-
jum, eins og verið hefir, þar sem
útlend skip, mest norsk, hafa rek-
ið hjer útgerð og síldveiði í stór-
um stíl þrátt fyrir bannið.
Kröfur íslendinga.
pað verður að vera frá íslensk-
um en ekki norskum sjómönnum
sem kröfurnar koma, og þykist
jeg geta ^fullyrt, að auk þess, sem
á undan er talið, þá muni kröf-
urnar eitthvað verða í þá átt, að
stjórnin taki nú rökk á sig, og
noti heimildarlögin 27. júní 1921
„um útflutning og sölu síldar,“ og
væri þeirri útflutningsnefnd jafn-
framt gefið fullltomið vald til að
takmarka veiðina; þá mætti gera
síldina eins örugga markaðsvöru
eins og hverja aðra af afurðum
okkar, en það er það markmið
sem þarf að vinna að.
Leyfi til verkunar hugsa jeg
mjer að væri gefið á nafn skips
en ekki nafn stöðvar, og væru
Grænlands. Jafnframt er verið að þá útlend skip alveg útilokuð frá