Morgunblaðið - 14.05.1924, Qupperneq 4

MORGUNBLA&IH
t
&-== Tilkynningar. ——-
ísafold var blaða best!
Isafold er blaða best!
ísafold verður blaða best.
'A.tigiýsiiigablað fyrir sveitirnar.
Allir versla ársins hring,
eins .þeir stærri’ og minni,
ef þeir bafa auglýsing
átt 1 dagbókinni.
>*—— ViSskifti. —*—
Maltextrakt — frá ÖlgerCin Egill
Hkallagrímsson, er best og ódýrast.
r-1"1 ■ ............. ......' ' "r
Divanar, borðstofnborð og stóiar,
ídýrast og best í Húsgagnaverslnn
Heykjavíknr.
Hreinar Ijereftstnsknr kaupir Isa-
■foldarprentsmiðja bæsta verði.
4» ' ■■ ..................—- —
UmbúCapappír
■Milnr „Morgnnblaðið< ‘ mjög ódýrt.
Ný ritvjel og myndavjel til sölu.
Tækifærisverð, Grrettisgötu 24, simi
JL356.
Blóm og blaðaplöntur
Stór úrval nýkomið á Amtmanns-
stíg 5.
Gular rósir í pottum, ribs- og sól-
berplöntur til sölu. Hellusundi 3, sími
426. Skógræktarstjórinn.
~—= Húsnæði- f ===
Stór stofa til leigu á Laugavég 42,
miðhæð, fyrir einhleypa.
Agætt herbergi eitt eða fleiri, á
besta stað í bænnm, með forstofu-
inngangi, miðstöðvarhitun og raflýs-
ingu, til leigu frá 14. maí.
A. S. í. vísar á.
===== Vinna. ===
Tilboð óskast í að byggja og skaffa
efni í steyputóft til ísgeymslu í Gerð-
um í Gerðahreppi. Stærð 26x20 álnir.
Meðalvegghæð 6 álnir frá gólfi. Til-
boðin sjeu komin fyrir 1. júní næst-
komandi til Eiríks porsteinssonar,
Gerðum, sem veitir allar frekari npp-
lýsingar. Sími nr. 3.
K. R. Kuhr
þýskur hagfræðingur, er hjer bef-
ir dvalið nær tvö ár, fór hjeðan í
gærkvöldi heimleiðis. Kuhr hefir
dvalið hjer til að semja doktors-
ritgerð um íslenska þjóðhagi á
idðasta mannsaldri fyrir ritgerða-
safn um samskonar efni við há-
skólann í Kiel. Ritgerð þessi eftir
lir. Kuhr, er að kunnugra dómi
Ágætlega samiu og lýsir nákvæm-
(ega öllum þjóðhögum íslendinga
jaú á dögum, landbúnaði, sjáv-
arútvegi, bankamálum o. s. frv.
Mun ritgerð þessi einnig verða
Cslendmgum til mikils gagns og
hefir hr. Kuhr fengið hjer lítinn
styrk til þessara rannsókna sinna.
Hr. Kuhr mælti prýðilega íslenska
cungn og eignaðist hjer marga
yini. Amicus.
..—o---------
Sambandslaganefndin. — Borgbjerg
„socialráðheTTa1 ‘ Dana, sem hefir ver-
*ð einn í Sambandslaganefndinni, hef-
ir nú, vegna annrikis við ráðherra-
starfið, farið úr nefndinni, og í stað
kans hefir Hans Nielsen fólksþings-
*naður verið kosinn í hana.
iHa iinstiilioin í Uii.
Prá því var sagt í eflendum
frjettum lijer í hlaðinu, að mikið
umtal hefði orðið í dönskum blöð-
úrn um handiðnaðarsýningu þá, er
Halldóra Bjarnadóttir kom í stofn
í Kaupmannahöfn. Eru ummæli
eins blaðsins á þessa leið:
það er fallegt en lítið safn
handiðnaðar, sem ungfrú Halldóra
Bjarnadóttir sýnir þarna. Um
skraut er þó ekki að ræða, aðeins
einstaka haldiring, sjerstaklega á
upphlutsborða, sem ætlaður er á
þjóðbúningirin íslenska. parna eru
nokkrir kniplingar og livít-
,ir skinnskór með kanavas-saum á
illeppunum. En þessi skóbúnaður
er svo nytsamur, að þó hanu sje
að sumu leyti fallega til bxiinn,
þá getur hann þó ekki kallast
skraut. M. a. sem þarna er má
nefna eru nokkur frábærlega falleg
íslensk sjöl — hreinustu undra-
verk, úr fínu hvítu,. gráu eða
brúuu ullargami. pau eru prónuð,
en líta út e'ns og þau væru knipl-
uð. Vetlingar og sokkar, peysur
og nærfatnaður er alt fallega
gert, og er selt fyrir lilæilega lítið.
Ennfremur er þarna sýnishorn af
jslenskum vefnaði. Er bægt að
nota það í gluggaskýlnr og hús-
gagnafóður. Alt sýnir þetta hvað
hinar iðnu konuhendur geta af-
kastað.
En íslensku konurnar ættu að
senda okkur stærra safu uæst. pað
unindi áreiðanlega seljast.
------x------
í styttingi,
..Sannleikspostulamir í Tímanum“.
Yísvitandi ósannindi fara „sannleiks-
postularnir“ í Tímanum með, þar
sem þeir segja að annar ritstjóri
þessa 'blaðs, Jón Kjartansson, bafi
átt að verða endurskoðandi lands-
reikningsins, ef Magnús Jónsson hefði
verið kosinn í bankaráðið. J. K. lýsti
því yfir á flokksfundi íbaldsflokks-
ins að hann tæki alls 'ekki við þess-
um störfum, hvorki við bankaráðið
nje endurskoðunarstarfinu.
Tíminn hætir ekkert úr skömm
sinni, þótt hann reyni að breiða yfir
hana með því að segja ósatt um menn
og málefni.
Kisuþvottur ,Tímans‘ í bankaráðs-
kosningunnierærið barnalegur. Á þessa
leið segir harrn: Af þvi banka-
stjómin er nú útnefnd af landsstjórn
og vissa er fengin fyrir þvi, að bank-
I inn vinni fyrir bændur, þá þyrftu
þeir að koma „fulltrúa bænda“ í
bankaráðið.
En á meðan hætta var á því, —
að dómi Tímans — að hagur bænda
væri ixirinn fvrir borð, þá var eng-
in ástæða fvrir Framsókn að koma
þar núlægt.
-Sjest nú hvert ástin er meiri á
bændum eða bitlingunum.
---------O
Rvík í gær.
Sterlingspund........ 32,30
Danskar kr...........126,18
Sæmskar kr......... 200,37
Norskar kr...........105,07
Dollar................ 7,57
------o------
DAGBÓK.
Togaramir. Leifur heppni kom inn
af veiðum í gær með 102 tunnur lifr-
ar, sömuleiðis Maí með ágætan af'la.
Inger Elisabeth, sem hingað kom
með kolafarm nýlega fór til Englands
í gær.
Hálfdán Helgason eand. theol. hefir
verið settur prestur í Mosfellspresta-
kalli frá 1. júní. Tekur hann vígslu
25. þessa mán.
,Gullfoss‘ fer hjeðan til Vestfjarða
kl. 6 í fcvöld. Meðal farþega eru:
Kristján Torfason kaupmaður, Hákon
Kristófersson alþingismaður, Gunn-
laugur porsteinsson hjeraðslæknir,
Magnús Thorsteinsson bankastjóri,
Jón A. Jónsson alþingismaður, Sigur-
jón Jónsson alþm. og frú hans, Hall-
dór Steinsson alþm. og frú hans, Ein-
ar Jónasson sýslumaður, Pjetur Ólafs-
son konsúll, Jón Guðmundsson osta-
gerðarmaður, frú Halldóra Proppé,
frú Petersen, Júlíus Guðmundsson
heildsali, Sigmundur Jónsson kanp-
maður og frú hans, Anna Thorsteins-
son, Óiafur Jóhannesson konsúll og
Páll .Tónsson lögfraiðingur.
Hljómleikar. Hanna Granfelt óperu-
söngkona heldur í kvöld kl. 7 hljóm-
leika þá, sem frestað var á sunnu-
daginn. Á söngskránni eru tvö óperu-
lög og1 er annað mörgum kunnugt
hjer, arían úr Travíata, sem margir
eiga á grammófónplötum, sungið af
ýmsum bestu söngkonum. Annars
syngur ungfrúin að þessu sinni aðeins
smærrri viðfangsefni, og eru mörg
þeirra kunn af hljómleikum frá fornu
fari, t. d. Standchen eftir Schubert,
Mot kveld eftir B. Gröndahl, Mlle
Boeoeo eftir Melartin. Ennfremur eru
á söngskránni nokkur lög sem ung-
frúin varð að endurtaka á síðnstu
hljómleiikum sínum, svo sem Sylvelin
eftir Sindiug, Jeg rejste en dejlig
sommerkveld eftir Grieg og Solsken
eftir Merikanto. Er söngskráin áreið-
anlega efcki miður fallin en sú síð-
asta til jþess að vekja aðdáun áheyr-
enda fyrir þessari ágætu söngkonu.
Xagarfoss* fer hjeðan á föstudags-
kvöldið eða laugardaginn.
t i
íslenskar þjóðsögur og æfintýri (Is-
landske Folkesagn og Æventyr) heitir
bók, sem nýlega er komin út á Gyld-
endalsforlagi í Kanpmannahöfn. Er
það úrval úr Pjóðsögum Jóns Árna-
sonar. Margrethe Löbner Jörgensen
hefir þýtt bókina, og virðist það verk
ágætlega af hendi leyst.
Allískygileg árás var gerð á einn
tollvörðinn, Björn Friðriksson, niðri á
hafnarbakka í fyrrinótt. Veittist þar
að honum maður einn með opinn hníf.
í þeim stimpingum, sem urðvi á milli
þeirra, tók Björn eitt sinn um hendi
tilræðismannsins og fjekk þá djúpt
sár á aðra hendina, inn í bein. Var
þá maðurinn tekinn og settur í steiri-
inn. En tollvörðurinn fór heim, og
var bundið um sárið til bráðabirgðu,
en í gær var hann fluttur til læknis.
Málið hefir verið afhent bæjarfóget-
annm, og situr maðurinn, sem er sjó-
Ttlaður, enn í fangelsi.
Halldór Vilhjálmsson skólastjóri á
Hvanneyri, kom hingað til bæjarins
í gær. Lætur hanu illa yfir tíðarfar-
inu þar í Borgarfirði, sem vonlegt er,
ekkei't farið „að slá £ rót,“ sauðfje
alt á jrjöf enn og mikið frost á hverri
nóttu. Minst hefir verið fjórar gráður
á hlgmarksmæli nú um langanu tírna.
En hey'birgir eru menn þar um all- '
ar sveitir.
Jarðarför. Á föstudaginn og laugar-'
daginn var, rak fimm af líkum Fær- !
eyinga þeirra, er druknuðu viS j
Grindayík á kútter Anna. pektust
tvö líkin og var annað þeirra skip-
stjórinn, Theodor Poulsen. Líkin voru
flutt hingað frá Grindavík í fyrra-
dag og jarðsett hjer í gær, fyrir-
varalítið með því að- sætt var lagi
vegna þess að óvenjulega mörg fær-
eysk skip voru inni. Sjera Bjami
Jónsson flutti líkræðu í kirkjunnx
og jarðaði og var allmargt mauna
viðstatt, m. a. ræðismenn Norðmanfaa
og Dana. Eru nu rekin alls 14 lík-
in af 17.
Johan Nilsson hirðtónsnillingur
heldur hljómleika í Nýja Bíó á morg-
un kl. 7 e. m. Aðgöngumiðar kosta
kr. 3,00 og 2,00. E. Schaeht leikur
uudir. Hjer er um verulegan lista-
manu að ræða, svo bæjarbúar eiga
þarna von á óvenjulegri skemtun.
Skifting Borgarfjarðarsýslu. Á ný-
afstöðnum Kýslufundi á Akranesi, kom
það til orða að skifta sýslunni í tvent,
þannig að f jármálin yrðu aðgiæind eins
og t. d. í Austur- og Vestur-Húna-
vatnssýsln. Var kosin nefnd í múliö
til þess að undirbúa undir næsta fand,.4|
en engin ákvörðun tekin.
Sdhelie ofursti, sem kom hingað
með „Gullfossi“ síðast, mun dvelja
hjer Tiokkurn tíma við námurannsókn-
ir. Hefir hann ferðast víða um heim
og lýst vel á nárauskilyrði hjer á
landi.
í grein Sigríðar porlákadóttnr, í
síðasta blaði 4. dálld, 24. línu a. o.
btendur: „Hverju okkar hafði verið
vísað til sætis,“ en átti að vera:
,Hverju ofckar hafði verið valið sæti.‘
ána upp og fram, líkl. í axlarhæð,
rig veifnðu þeim dálítið fram og
til baka, og einusinni ljet ein ,ver-
an‘ slæðurnar falla upp eftir
jrinstri handleggnum, sást þá hönd
id og nokkuð af handleggnum
bert, en ekki vel greinilega, því
nð handleggurinn var á hreifingu
«i meðan.
Eins og jeg gat um áðan, vildi
jeg snerta á þessum „verum“. Jeg
var sannfærð um, að innan í
slæðunum væri ekkert aunað en
miðillinn sjálfur, því að ekkert
(íá jeg eða heyrði á fundiniun, er
frent gæti í áttina til annars.
En hvernig sem jeg reyndi að
losa aðra hvora höndina, gat jeg
það ekki lengi vel.
En loksins kemur þó að því, að
fcr. í. J. linar á takinu um hönd
mína, og stendur þá svo vel á, að
gin „veran“ stendur alveg fyrir
Wtan byrgið, og jeg er svo nálægt
fcenni, að jeg þarf ekki að stíga
einasta skref, heldur aðeins
standa upp og beygja mig áfram
til þess að ná til hennar.
petta tækifæri nota jeg, losa
hönd mína og gríp nm slæðuna,
sem hjekk niður af hægri hand-
legg „verunnar“. Jafnskjótt seiri
jeg hafði náð taki á slæðurini var
rikt fast í á móti af „verunni'1 —
um leið og hún þaut inn í byrgið
ftur — og fann jeg þá glcgt
andlegg „verunnar“ leggjast
ofan á höndina á mjer. En við
það að „veran“ kippir handleggn-
um svona snögglega til baka, rifna
slæðurnar. Heyrði jeg vel þegar
þær rifnuðu, og fann líka, að þær
lengdust um leið.
Frú Vilhorgu heyrði jeg þá líka
strax tala um, að slæðurnar
myndu hafa rifnað. Á sama
augnabliki og þetta gerðist, kipti
hr. E. K. í mig og dró mig til
baka í sæti mitt við hliðina á sjer.
því að hanu hjelt allan tímann í
vinstri hönd mína. Jeg gat þá
ekki við það ráðið, að jeg tók í
öxlina á honum nokkuð harka-
lcga og hvíslaði að honum þess-
um orðum: „Guð hjálpi ykkur,
hvað þið látið blekkjast“. „Eruð
þjer frá yður? Nei, nei,“, svaraði
hann. — „En nú skulum við vera
róleg og syngja“. Jeg hallaðimjer
þá aftur á bak í stólnum, og gerði
enga frekari tilraun til þess að
hreyfa mig. —
Eftir þetta var talsverður óró-
leiki meðal fundarmanna. — P1-ú
Vilborg sagði með grátstaf í
kverkum, að nú skyldum við öll
í sameiningu biðja fyrir miðlin-
um, því að nú ætti hann bágt. —
Hr. ísleifur Jónsson virtist líka
mjög hrærður, og stakk hannupp
á því, að við skyldum öll biðja
saman í hljóði, því að þá gæti
bænin orðið svo heit. — Einhver
stakk upp á því, að „Faðir vorið“
væri lesið af okkur öllum. Og að
lokum var stungið upp á því, að
hiðja próf. Har. Níelsson að biðja
hæn, og varð hann strax við þeim
tilmælum. — Hann hað þess með-
al annars, að ef einhver værihjer
í kvöld, sem með fávísi sinni væri
að trufla og góra. óleik, þá yrði
honum fyrirgefið. — -Teg hjelt þá,
að prófessorinn væri að biðja fyr-
ir mjer, og þótti mjer það auð-
vitað ekki nema fallegt. — En
litlu síðar komst jeg að því, að
hann var að hiðja fyrir ,,veru“,
| frá öðrum heimi, sem hann hjelt
að væri komin til þess að trufla.
Petta, að jeg greip í ,veruna‘ hafði,
sem sje alveg farið fram hjá hr.
H. N., og gat það hæglega átt
sjer stað, þar sem hann sat við
hinn vegginn, og því talsvert
langt á milli okkar, en birta ekki
mikil. — Frú Vilhorg útskýrði
fyrir honnm, að þetta væri mis-
skilningnr, það hefði hara komið
fyrir óhapp, sem hefði verið cin-
um fundarmanni að kenna, og
skyldum við ekki tala meira um
það, en hara hiðja nógu heitt fyr-
ir miðlinum og verunni, sem hefði
, orð:ð fyrir óhappinu.
Nú var talað um, að miðlinum
myndi líða afskaplega illa og líka
þessari ,,verri,“ sem hefði orðið
fyrir því, að slæður hennar r:fn-
uðu. — Frú Kvaran var lengi að
hlusta eftir andardrætti miðilsins,
og sagði hún, að hann væri slæm-
ur, og myndi honum líða mjög
illa. Ekki heyrði jeg þó andar-
drátt miðilsins; en vel gat frú
Kvaran heyrt hann fyrir því, þar
sem hún sat alveg við byrgið, en
milli okkar var maður hennar,
eins -og fyr segir.
Nú voru sungnir íslenskir sálm-
ar, jeg hygg alt að því hálftíma;
en nú gjörðist ekkert meira.
Á því tímabili heyrði jeg ein-
hvei*n fundarmanna kenna „ó-
happinu“ um, að ekkert gerðist
meira. Jeg spurði þá hr. E. H.K.,
hvort hann vildi ekki að jeg færi
af fundinum; en hann neitaði
því. Líka heyrði jeg einhverja
tala um, að betra mundi ef til vill
vera að syngja danska sálma, ef
vera mætti að hlutaðeigendttf'
skildu þá betur; en ekki rarð þd
af þeirri breytingu. Prfi.