Morgunblaðið - 01.11.1924, Qupperneq 3

M OR Cí- .í? NRLAIII
l
MÖRG IJNBLAIiö.
Ptofnandi: Vilh. Fincen.
ÚtKefandi: Fjelag í Reykjavik.
Eit$:jórar: Jöa Kjartan»»on,
VaVtýr Stefánwoon.
A.u^l^bing-aatjóri: E. H&fberjf.
Stfigj/Biofa Auaturatræti 5.
fíiafiSr. Ritstjörn nr. 49S.
Af/?r. ogr bökhaid r.r, 503
' Auglýainí?:a®krifat. ur. 700.
Heisnasíxnar: J. Kj. nr. 7425.
V. St. nr. 1220.
E. H&fb. nr. 77C.
.^akriftagjalð ‘npanbæjar ck l nft-
íjrenni kr. Jí.Oft ó Miá.nuVi,
innanlanus t)w» kr. *S.£ö.
í iHUoaeöiu, 10 ftur« eirvt.

Eftir Bónda.
Niöurl,
pá komum við að vátrygging-
: arfjelögum, sem eru lilut.afjelög
með takmarkaðri ábyrgð, eng’nu
hjálpar þoim þó þau verði gjald-
þrota. pau ver.ða vitanlega að
ieggjast niður, eins og hver önn-
ui' kaupmannsverslun, ef þau
tapa svo, að þau geta ekki. stað-
; ist tapið.
par er því ekki um neina sam-
ábyrgð að r«8a, e'ais og Dagur
læst ihugsa. En tólfunum kastar
þegar hann fer að líkja samá-
byrgð kaupfjelaganna við sjúkra-
samlög. Sjúkrasamlög eru ekkert
annað en að nokkrir menn ganga
i fjelag um að mynda sjú'krasjóð,
seiu veitir einstökum fjelagsmönn-
•um meiri eða minni lijálp í sjúk-
rlómstdfellurm, alt eftir því, hve
mikla fjárhæð liann v'll eða get-
ur borgað á ári. Geti meðlimnrinn
•ekki greitt árgjald sitt, raissir
hami öll rjett/ndi sín í fje'laginu,
ow engin lög slcipa néinum fje-
lagsmanni að ganga í ábyrgð fyr-
ir hann fyrir árgjaldinu, hvað
þa nieira. Og samt setur Dagur
-.ábyrgð' í sjúkrasam'lögum á bekk
með hinni almennu samábyrgðar-
fiækju kaupfjelaganna.
Vel getur ver'ð að nokkrir sjeu
'rii svo trúgjarnir, að þeir leggi
trúnað á þennan samanburð Dags,
■en vonandi ern þeir ekki margir.
'Og ógætilegt er í meira lagi að
trevsta svo mjög á fávisku
nianna og trúgirni eins og Dagur
■gerir.
* Og loks komum við þá að sam-
líkingii Dags á hinni almennu
sainábvrgð við skyldu sveitarfje-
iaga. að s.já fyrir þm-fal'ngum sín-
um. Hvorttveggja setur Dagnr á
sama beltk.
Pað er rjett. að þjóðskipnlag
v°rt mælii- svo fyrir. að engan
mann nieg'i fella úr hor, og það
gengur lengra, þvx það má heldur
»ekki drepa fjenað úr hor.
petta ínætti ef til vill kalla sam-
ábyrgð, en >ó svo sje gert, þá er
úún alls ekki samþærileg við sam-
ábyrgð kaupfjelaganna. Fyrir
það fyrsta leggur ríkið þessa
skyldu á ihreppsfjelögin út úf
neyð, til að fyrirbyggja beinan
manndauða vegna skorts; en kaup-
fjelögin leggja samábyrgðina á
sig með þeirri hugsun að græða
f.ie.
Löggjöf landsins bindur þessa
skyldukvöð, að sjá þurtfalingum
fyrir framfæri, að eins við einn
lirepp fyrir sig, eða við sem minst
svæð', þar sem sveitárstjórnin
þtíkkir bvern mann og ástæður
þeirra. Og vei'ði einhver þurfandi,
þá er það hreppsnefndin, en ekki
'hann sjálfur nje einhver taupfje-
lagSstjóri, sem ákveður hvað
þurfalingurinn fær mik'ð úr sveit-
arsjóði. Honulm er af kunnugnstu
mönnum skamtað það, sem hann
fær úr hreppssjóðnum.
petta, sein mi var sagt, er gagn-
stætt liinni' almennu samábyrgð
kaupfjelaganua. Bóndi til dæmis,
sem á heima í Hornafirði og er
í kaupfjelag:, sem er í Samhaml-
inu, og sem á CL'—2 kýr, hann er
skyldur til, samkvæmt, samvinnu-
lögunum frá 1921, að áhyrgjast
sem sjálfskuldarábyrgðarmaður
skvddir allra manna, sem eru í
Sambandinu, hvar sem þeir eru á
landinu. Og hann þarf ekki a.ð
skrifa undir neitt. ábyrgðarslkjal,
því sam'kvæmt nefndum lögum er
hann kominn í þessa ábyrgð um
le'ð og hann er genginn i eitthvert
af þeim kaupfjelögum, sem í
sambandinu eru.
Og hann veit ekkert um, hvað
þeir menn aðhafast, sem í Sam-
handinu eru, og hefir hvorki hevrt
]4 eða sjeð. Og hann er þess utan
vmdir jiokkspólitískum áhrifum,
sem gera alt sitt 1<1 að villa hon-
um sýn uhi ábvrgðina.
Er xrú ekki dálítill munur á á-
byrgð sveitarfjelaganna og íbúa
lireppanna á þurfalingmn xnuvm.
eða samábyrgð einstaklinga kaup-
fjelaganna ?
Og svo or hin. almenna samá-
byrgð í kaupfjelöguinum hættuleg,
sem laumað var iun á þjóðina með
xamvimmlögunum. að það er
fjöldi manna, sem þekkir þ.’ssi lög
okki, en sténdur í þeirri mein-
ingu, að þeir sjeu ekki 5 neinn’
samábyrgð, af því að þeir hafi
okki skrifað undir neitt ábyrgð-
arskjal, eins og áður var venja að
gera við sjállfskuldarábyrgðir.
KnnSendar fr|e4fii*.
ísafirði 31. okt. FB
„pór“ kom hingað í nótt með
þýska togarann Caroline Höhne
nr. 219 frá Gestemúnde. Hafði
„pór“ tekið hann við veiðar í
landhelgi við Skaga. Standa próf
yfir í málinu.
Fjárhagsáætlun ísafjarðarkaup-
staðar liefir nýlega ver.ið samþykt.
Eru aukaútsvörin áætluð 149,000
krónur.
Aflabrögð eru hjer all góð en
tíðin st:rð.
sif-s,
Tveir menn drukna.
Hluíav
^ sem
r&\$?." ' fara á
//
f

gtkidsma eð > ©kíiMÍMm
þurfa að eicra h w « f »
i»pe
l>mr sel'ir
’ "•* ! '1*
ífr/. simfregmr
Khöfn 31. okt. FB
Kosningarnar í Englandi.
'Sítnað er frá London: Kosninga-
si gur íiha 1 dsm anna 'hef’tr orðiiðmiklu
meiri, en nokkur maður gerði sjer
í luigarlund. Hefir floMuirinn uú
um 200 atkvæða meiri hluta yfir
alla aði'a flokka til samaus. Yð
kosningarnar í desember í fvrra
fjek-k flokkurinn 259 atkvæði, en
'hefir nú vfir 400, vevkamenn hafa
tapað og hafa nú 151 móti 193
í fyrra og frjálslyndi flok'kurinn
hefir að kalla má gereyðst; hefir
hanr 39 atkvæð'i nú en hafði 158
5 fyrra. Ennþá vant.ar úr.slit úr
“"omu 20 kjördæmúm.
Eru þess engin dæmi í sögu
Bretlands, að kosningar hafi snú-
ist, svo eftirminnilega í vil íhahby
mönnutn.
í fyrradag lagði hjeðan á stað
til Borgarness vjelb. „Ilegri.“
Fór hann „grunnuleið,“ sem köll-
uð er. Voru á honum sex menn,
þar af þrír farþegar.
pegar báturinn fór gegn um
Klofninga, sem eru undan Mela-
sveit, rakst hann á hl'ndsker. —
Kom þegar gat á hann og sat
hann fastur á skerinu. Að'fall var
og ihækkandi sjór.Fyltist báturinn
strax, og eftir því, sem meira fjell
að, dýpkaði á bátnum. Loks fór
hann í kaf. Fóru þá bátsmenn
up í siglutrje og hjeldu sjer þar.
Sáu þeir ekki annað en dauðann
fyrir. ITrðu tveir þeirra uppgefnir
og örvinglaðir og fjellu í sjóinn
ng druknuðu. Voru það þeir .Tó-
hannes .lósefsson Ikaupmaður í
Borgamesi og Eyjólfur Gium-j
steinsson, ungur maður, ættaðurj
úr pverárhlíðinni.
Kvo nærri landi voru þeir, að j
vart varð v'ð þá af næstu bæj-
um, Belgsholti og fleiri, og var
uiömium safnað saman. En þó tók i
það svo langan tíma að á þriðju j
klukkustnnd urðn mennirnir að
hanga í siglutrjenu. Var rnjög. af
'þeim dregið. er bátur'nn kom úr
landi. Einn þeirra, .Tóu Helgason,:
var meðvitundarlaus, og hofir því
iekki mátt tæpara stánda með
hann. Báturinn náði þeim öllum
fjórnm, sém eftir voru og voru
þe’r flúttir heim á banna.
I gær sótti vjelbátur úr Borg-
arnesi þá; og fór hann jafnframt,
að skeiinu, er ,Hegri‘ lá á. Fann
hann lík Jólhannesar. Lá það í
skorn í skerinu.
Mennirnir. sem af komust. auk
Jóns Helgasonar, heita Björn Ste-
fánsson, Ásmundur porsteiusson
og Enok Helgason. Leið þeim öll-
iim sa'inilega í gæricvölder lcom-
ið var með þá til Borgarness. Og
lcvað la'kuir iþar alt útlit fyrir,
nð þeim yrði ekkert raeint við
þetta.
Tal ð er líklegt, að ná megi hátn-
uin upp. og á að r.eyna það í dag.
ef veður levfir.
Sil á§éða fypip LesSs'srf jela§ kvettna ©g
Sarnaiessiafu þess vjstrður í dag ki. S«-7
og 8-«il ssðd.
Hefsi hún með bSjóðfæra^Iætti (Hankús
Kntjánsscn, Eymundar Einar&son) og sagna-
skemtun (Oiína Andrjesdóttir). Aðgangur að
svölummi.
A hlutsveltunni ea* f jöSdi góðra gripa
margir heimaunnir, peningadrætfir, bús-
áhöld, vefnaður, skófatnaður, bækur o. fl.
Sjerstakt borð er fyrir börn kl. 5-7, og
fer enginn támhentur ffrá barnakassanum.
Efftir kl. 8 skemtisr
Lúðrasveit Reykjavikup»
Jafcibesfa HSutaveSia vefpapsns.
filutaueltunefndin.
ljósmóðurstörf á Vatnsleysuströnd
áður en Jaún fluttist hingað. Hjer
hefir liún verið lengi og haft sama
starf með liöndum, lengst’ af.
Fimm dætur hennar eru á lífi,
•Jóna, eklkja Olafs heitins por-
stéinsSonar verkfr., Dóróthea, kona
Jensens raffræðings, Olöf, kona
Ilelga Hallgrímssonar kupmanns,
Anna, kona Oskars Lárussonar
kaupm., og puríður ógift.
Sesselja heit. var hin mesta
mvndar- og gæðakona og átti ’hjer
í bæ fjölda vina.
HápkviSla,
Ihájrot, flosn
og hárajúk-
dóma losnifí
þjer við,
því að nota
hiim ágæte
Í&Ó8Ó1 hárel-
ixír er tram-
leiðir mikið
: og fallegt :
: : hár. : :
Fæst í heild- og smásölu í
Laugavegs Apéfeki.
frá Danmörku
(Tilk. frá sendih. Dana).
Sesselja Blafsdóttir
ljósmóðir.
; Hún IjOst á heimili sínu hjer
í bænum 31. okt. Hafði hún verið
heilsulítil síðastliðið ár og rúm-
föst á þriðju viku.
j Sesse-lja he 'tin var tœpra 66 ára
: að aldri, Var hún a'ttxið úr Kang-
árvallasýslu, og stundaði lengi
30. okt. FB.
Viðtal við hcfuðsm. á „Fylla“.
„Nationaltidende“ flnttu á
föstudágskvöld viðt-al við ’höfnðs-
manninn á varðskipinu .-Fylla“.
Er þar gefin skemtileg lýsing á
fisk'veiðaeftirlitinu við íslaud.
Berklameðalið nýja.
í fyrirlestri, sem próf. Holger
Möllgaard hjelt í „Medicinsk Sel-
skab“, gerði hann grein fyrir
hirmi nýju meðferð sinni á berkla-
sjúridingmn og tilrannum þeim,
sem ihann hefir gert á dýfum um
þriggja ára skeið. Meðalið, sem
hann notar. heitir ,Sanocrys'n“,
og sagði (hann, að það væri að
upprmia til „óorganiskt“ efni, en
gullið, sem í því væri, kæmi fyrir
í svo fastri upplausn, að þó
sprautað væri jafnvel stórum
skamt-i inn í sjúklinginn, kæmi
það aldrei fyrir, að málmeitrun
hlytist af, heldur gerði málm-
innihaldið það eitt að verkum, að
diepa gerlana. „Sanocrysin“ er
fyrsta meðalið, sem þessi árang-
ur hefir náðst með, en v'ð efua-
greiningu þess myndar það mikið
af eitri, og þess vegna er nanð-
synlegt. að sprauta gagneitri inn
í sjúklingana jafnframt. Alva.rleg
tilfell! af veikinni hafa batnað af
þessu meðali, og von mn fulla
lækning- margra. Notlrun þessa
meðals fylgir mikil, hitasótt, út-
sláttur, líkur og við mislinga, ó-
gleði, uppköst, og stundmn n:ður-
gangnr; en þessir kvillar hverfa
smátt og smátt, og þegar dýrið er
orðið heilhrigt, eru engin merki
þess frtimar, að það viti af með-
ferðinni. Yfirlæknir Seeher gefur
skýrslu mn áhrif þessa lyfs í
kvöld. Er það framleitt. í Khu >
mannahöfn á „Statens Serumin-
stitut“, undir eftirliti próf. Möll-
gaard. Tunan skamms kemur út
stór bók eftir hann um rneðalð
og itotkun þess, og síðan verður
byrjað að selja það.
G&ngið,
Rvík í gær.
Sterl. pd............ 28.85
Danskar kr...........110.39
Norskar kr........... 91.57
Sænskar kr...........170.01
Dollar............... 6.39
| Franslkir franlcar. 33.76