Morgunblaðið - 02.02.1927, Blaðsíða 3

M ORGUNBL AÐTÐ
S
MORGUNBLAÐIÐ
atofnandl: Vilh. Finsen.
Utgefandi: Pjelag I Reykjavlk.
'tstjðrar: ,T6n Kjaitansson.
Valtýr StefánsBon.
AUBlýalngaat.16r.: E Hafbe
■írf8,"f’ Austurstræti «.
Mini nr. 500.
Augíjísingaskrifst. nr. 700.
“elwasfnaar: J. Kj. nr. 742.
V. St. nr. 1220.
A E. Hafb. nr. 770.
tittagjald innanlands kr. 2.00
á wánuði.
, Utanlands kr. 2.50.
'ausasðlu to aura eintakið.
fíasitoasiiirsfjárar
S. í. S.
láta til sín heyra.
í fyrradag b.arst ritstjóm Mbl.
svohl jóðandi áskortin f»rá þrem
framkvæmdarstjórum Sambands
íslenskra samvinnufjelaga:
„ÁSKORUN.
í ,,Morgunblaðinn“ þann 25. þ.
m, stendur eftirfar.andi málsgí-ein:
j „Og svo langt hefir Samband
ísl. samyinnufjel. gengið í þvi
reiptogi, að það neitar jafnaðar-
______ lega verslun og viðskiftuin við
Akureyri, PB 1. febr. innlendar ve*rslanir, þó þær geti
ÞINOMÁLAFUNÐUR boðið kjör, er jafnast á við er-
Á AKUREYRI. lend tilboð. Þetta er öllum vitan-
^ 3Hín Líndol, þingmaður Ak- legt-“
ehrar hafði boðað til þingmála" Þar sem vjer undirritaði.r fram-
^dar hjer í gærkvöldi. Pund- kvæmdarstjórar Sambands ísl.
var fjölsóttur, en óvanalega samvinnufjelaga teljum að í of-
Bi
manna og láta þ.ar við sitja, yrði
engin lausn á því máli. Yíðtækari
rannsókn verður fram að fara, og
sjest þá hvað hún leiðir í ljós.
Mun Mbl. því innan sk.amms
taka mál þetta til athugunar. —
Komi þá í ljós, að í verslunar-
rekstri Sís sje öllum gert jafnhátt
undir höfði, án nokkurs tillits til
stjórnmálaskoðana og flokksfylg-
is, þá er ástæð.a til að óska Sis
til hamingju. En skyldi það nú
sýna ,sig, að verslunarstarfsemi Sís=
hafi. sveigst, í þá átt, að gera
mannamun eftir stjórnmálaskoð-
unum, þá gefur áskorun þremenn-
ing.anna von um, að þeir hugsi
sjer að bæta ráð sitt í framtíðinni.
Og er þá vel farið.
fyrir |árs&-
frfesmiii.
Vjelareimar — Vjelaþjettanir.
Boltar — Rær — Skrúfur.
Hempels málnintíarvörur — Penslar.
0. fl. 0. fl.
Einar f£. Maliiiier§
m
Verslun:
Vesturgötu 2.
Sími 1880.
Lager:
Tryggvagötu 42.
Simi 1820.
Heima:
Noröurstíg 7
Sími 1289.
friði
BRUNINN Á STRAUMI.
samur. Aðeins eitt mál va*rð anrituðum ummælum felist ásök-
verulegu deiluatriði: Pisk- um til vor um það, að vje,r af
yei<5.alöggj öfin frá 1922. Vildu persónulegum eða pólitískum á-
LViiaðarmenn, að veitt yrði nnd- stæðum neitum jafnaðarlega ÍXð
anþága til þess að leyfa erlend- skifta við íslenski kaupsýslumenn
síldarveiðiskipum að leggja og atvinnufyrirtæki, þ'ó boðin sje
^PP síld og salta í Landi gegn eins góð kjör og erlend verslun-
1Ssuiti skilyjrðum. Hjeldu þeir arhús geta boðið, þá skoj-um vjer
fram, að það mundi verða til bjer með á ritstjóm „Morgunbl.“
Pesi
bet:
ISs að veita, verkafólki meiri og að birta. nöfn þeirra íslenskra kaup
n atvinnu. Líndal lagðist á sýslumami.u, sem vjejr þannig höf-
^10*1 þeim og taldi, .að undanþága um neitað viðskiftum við, eða taka
^Pndi verða dauðadómur yfir ís- aftur ummæli sín að öðrum kosti,
en®kri sílda.riitgerð. Eftir miklar þar sem vjer teljum þau ósönn.
Pniræður var samþykt tillaga um Reykjavík 29. j.an. 1927.
að skora á þingið að slaka í engu S. Kristinsson. Jón Árnason.
^ frá því sem nú er. | A. Kristinsson.“
Alls vorn 8 mál á dagsktrá Málsgrein sú, sem getið er um
PPdarins. Þessar aðrar tillögar í o»rðsendingu þessari, er í grein-
v°rU helstar: inni „Veðrabrigði 7— eða bvað“,
,sem birtist hjer í blaðinu 25. f.
STJ ÓRNARSKRÁRMÁL. m. Var þar farið nokkrum orðum
Lundur-inn telur nægilegt, að um gsreiu Sv.avars Guðmundsson-
1 e£lulegt þing komi saman ann- ar, er birtist í Lögrjettu nýlega.
^ hvort ár og samtímis verði Telur S. G. það mjög illa, farið
J°rtíniahiUð lengt í sex ár eins hve verslunin hjer færist yfi,r á
°K áður
var. erlendar hendur, einkum gegn um
■ erlenda umboðssala. Mbl. er fylli -
BANKAMÁL. lega samdóma þessu, sem og mörgu
Pundujrinn trevstir því, að öð*ru í tjeðri grein Svavar^.
testa alþingi komi tryggilegri og En mörgum þótti ummæli S. G.,
^llnægjandi skipuu á seðlaút- um erlendu verslunina, koma úr
*Áfu ríkisins og gerir ráð fyrir hörðustu átt, þár sem hann er
?■ sú skipun vejrði lík og sam- stajrfsmaður hjá Sís. Mönnum hef"
^kt var í neðri deild í fyrra. Lr fundist að það andaði æði kalt
, til innlendrar kaupmannaverslun-
ÁTVINNA ÚTLENDINGA. ar frá málgögnum Sís. bæði tíma~
YUndurinn skorar á alþingi, .að ritinu, er það gefpr sjálft út, og
Seiuja glögg og greinileg lög um blöðunum sem það leggur fje í.
*tv'nnn og atvinnuleit útlendinga Marg oft hefir því verið hreyft
•Ktr á landi, er hindri sem mest hjer í blaðinu, að svo virtist sem
samkepni útlendra verkamanna verslunarrekstur Sís bæri á sjer
Vj?v * . ... , .
'nnlendan verk.alýð. stimpil flokksfylgisins, og ,naið
j ’úftaaðarmenn lýstu vfirtþví, á samband væri milli verslunarinn-
uTinum, að þeir kæmi fram með ar og hinn.ar pólitísku starfeeim
tillögu*r.Kváðust samþvkkja Tímamanna og Framsóknarflokks-
j. ’ sem þeim litist í vetrkalýðs- ins. Framkvæmdastjórar Sís. hafn
l1eili8unum og senda þær tillögur eigi fundið ástæðu til að mótmæla
fv Inlltrúum sínum á þingi til þessu, enda illfært eins og ástatt
’ rir8reiðslu. Leiðtogar Pram- er. En jafnframt hefir verið á
nar sýn(Ju sig ekki á fundin- ]>að hent, að það væri samvínnu-
Honum lauk kl. 2.30 um fjelagsskapnum til mikils tjóns,
Pottina. ag verslun hans væri nátengd
■ flokkapólitík og flpkksofstæki.
■—------------— | Pramanskráð orðsending fr.am-
! kvæmdastjóra Sís bendir til þess,
í"I1n ávöxtur heitir mynd, að þeir sjeu í rauninni sammála
sýnd er nú í Gamla Bíó. Er þessu; þeir álíti, að, samvinuuversl-
v efnisrík og efnið sjálft tals- uninni eigi að halda ut.an við alla
ólíkt því, sem títt er í kvik- flokkapólitík. Væri óskandi . að
JPdum. Er hún vel tekin og framkvæmdastjó.rarúir 'breyttu
10 í hana borið. Þetta er saga eftir þessari skoðun sinni.
•að e^stcen(^11r’ er unnast svo heitt>
Pyrir snarræði og drenglyndi
ma.rgra manna, tókst að slökkva
eldinn og bjarga miklu verðmæti
frá bruna á Straumi síð.astliðið
föstudagskvöld.
Daginn eftir komu margir menn
ótilkvaddir og fæ*rðu a]t í lag
.svo sem auðið var og svo vel,
sem þeir ættu alt sjálfir. Sum.ar-
bústaður, sem er rjett hjá Straumi,
var opnaður til bústaðar fyrir
fólk mitt. Fvrir þessa miklu
hjálp og velvild flyt jeg öllum
innilegar þakkitr. -
Bjarni Bjarnason.
En það hlýtur J. Á. þó að vita að
Alþ. hefir það ætíð á sínu valdi, að
fella lög úr gildi. En það er hreina
harnaskaputr, að vera að setj.a slíkr,
tímatakmark í lög, þegar vitanlegt
er, að lögin verða fr.amlengd þeg-
ar tímatakmarkið e*r á enda. Slík
vinnubrögð ern á engan hátt. hag-
kvæm fyrir ríkið.
Nokkrir vetrarfrakkar verða
seldir óheyrilega ódýrt
næstu daga í
Útlluiningstolluriiui
og
JÓN ÁRNASON.
^Vfcoð

En áskorun þessi gefur Mbl.
guðifmir öfunda þá r»g senda kærkomið tilefni t-il þess að gera
>erð
ast
Plargskonar mótlæti, en það g.angskör að því og rannsaka, að
Ur aðeins t.il þess að þan elsk hve miklu leyti hinn almenni orð-
enn Leitara. : rómur um verslunarrekstur Sís
sje á rökum bygður. Að fara að
hirta nöfn einstakra kaupsýslu-
Einu af framkv.stj. Sís, Jón
Árnasou, skrifar grein í Tímanu
29. f. m., um litflutningstollinn.
Hvort sem það nú er viljandi
eða óviljandi hjá honnm, þá verð-
ur ekki annað ,ráðið af grein hans,
en að útflutningstollnr hvíli ein-
göngu á landbúnaðarafurðum, ekki
á sjávarafurðum. J. Á. segir það
að vísn hvergi hernm o.rðum, að
svona sje þetta, en ókunnugir
hljóta að draga þessa ályktun út
af orðum hans. En J. Á. veit það
sjálfsagt mjög vel, a.ð útflutnings-
gjaldið hvílir á ö 11 u m íslensk-
um .afurðum, sem út eru fluttar,
nema Isíld, fóðu.rmjöli, fóðurkök-
nm og áburðarefnum. Á hinum
undanskildu vörnm hvílir sjer-
stakt gjald.
Útflutningsgjaldið var ákveðið
1% af verði varanna, sbr. 1. n<r.
70, 27. júní 1921. Á þingi 1925,
var gjaldið hækkað upp í 1%%,
pg var það gert í þeim tilgangi,
að auka höfuðstól Ræktunarsjóðs-
ins. Yissulega hefði það verið við-
feldnara af J. Á., að nefna sjáv-
a.rútveginn í þessn sambandi, því
frá honum fær Ræktnnarsjóður
obhann flf þessari höfuðstóls-
| aukningu.
| Vitanlega eru .nllir sammála í
því, að útflutningsgjaldið (í rík-
issjóðinn) sje neyðarskattii.r, sem;
æskilegt væri að yTrði afnumið hið
hráðasta. Það var af knýj.andi
nauðsyn, að skattur þessi koinst
á, og hefir alHrei verið ætlunin.
: að hann v.rði til frambúðar. Og
vafalaust verður bann afnuminn
með öllu áður en langt líður.
Það er engu líkara en að J. Á.
haldi, að það eitt, að ekki standi
í lögunum sjálfum hvenær þau
skuli falla úr gildi, þýði það, að
lögin skub gilda um aldu»r og æfi.
Úr brlefi frð Fsereyium.
20. jan. ’27.
„— — Af sjerstakri náð og
miskunsemi Dana, fengu Þórs-
hafnarbúar leyfi til þess að halda
mætti guðsþjónnstu.r á færeysku
í kirkjunni í Þc,rsköfn á aðfa.nga-
dagskvöld og gamlárskvöld.
iMenn glöddust hjart.anlega yfir
þessari miklu náðargjöf frá hendi
yfirvaldanna dönsku og hugðu nú
gott til um Dani, að uú mundu
þeir á komandi dögum sýna fæ»r-
eyskri tungu og þjóðerni þann
sóma er ver.a ber.
En þessi dýrð stóð ekki lengi.
Á miðvikudaginn var birtu blöð-
in brjef firá kenslumálaráðherra
Dana, þar sem hann neitar lýð-
háskóla Pæreyinga um ríkisstyrk.
Þetta þýðir ekki annað en það,
að Danastjórn vill skó'la þennan
úr sögunni, vegna þes^s að for-
stöðnmenn hans eiru einhuga sjálf-
stæðismenn.
Mönnum brá í brún við þes&sr
fregnir. Stakkaskiftin voru sneggri
en v.arði. Vinarhugur var vakinn
með Dönum og Pæreyingum, vegna,
jólagjafarinnar f.-á Dönurn, þ. e.
færeysku guðsþjónusturnar í Þóíts
:höfn. En nú hverfur sá vinarhug-
ur eins og ský fyrir idndi. Dönsk
mótspyrna og þve.rgirðingur dug-
ar nú ekki lengur til að kúga Pær
'eyinga og drepa tungu þeirra og
þjóðerni. Þvert á móti. Þess vegna
búast Pæreyinga.r nú til að standa
' af sjer þessa síðustu árás Dana
gegn færeysku þjóðerni. Lýðhá-
skóla sinn, sem starfað hefýr nú í
tvo tugi ára, vilja þeir fvrir eng-
an mun missa.
Mörgum íslendingum er skóli
þessi kunnur; og sannast að segja
jer engin fæ.reysk stofnun til, sem
jbetur hafi b.rotið braut íslenskri
tungu og íslenskum fræðum í Pær-
j eyjum en skóli þessi- Þar hefir!
I kennarafjelag Pæreyja baldið
j námsskeið sín, og á fjórum af
þeim námsskeiðum h.afa velvilj-
aðir fslendingar og höfðinglyndir
veitt oss liðsinni sitt með því að
senda menu, er veitt bafa kenn-j
urum vorum tilsögn í íslensku og
nrjrrænu. Því þarf ekki að lýsa,
jbve holl og nauðsynleg undir-j
* staða sú er, þá er þeir f.ara með'
iam
Hæpfötin
„Tenneiee11
ættu allir að reyna.
Kaupið þau eingöngu
us^
we
a
ali
Mni
Gnðm. B. Vikar
klæðskæri, Laugav. 21.
1. fl. saumastofa. Úrvai af alls-
konar fataefnum. Saum og
tillegg er lækkað í kr. 85.00.
færeyska tungu í skólum sínum
hjer.
Pæreyingar eru lítil þjóð og lítt
efnuð. Þetta vita Danw og nota
sjer. Þess vegna berða þeir á
þrælatökunum og vænta þess, að
Færeyingar falli þeim til fóta. —
En ekki skulu Danir eiga þeim
sigti að hrósa, að lýðháskóli Pær-
eyinga vejrði niðtir lagður iS
sinni.“
D a g b é k.
Veðrið (í gærkvöldi klukkan 5):
Stijt og veður og bjart um alt
land. Alldjúp víðáttúmikil lægð
suður' af Grænlandi. í Juliane-
ha.ab hafði loftvogin lækkað 16
mm. frá miðnætti á mánudags-
kvöldið til hádegis í dag.
Eru líkur til að bvessi allmikið
hjec suðvestan og vestan lands á
morgun meðan lægðin er að fara
fr.am hjá.
Veðrið í Rvík í dag. Snarpur
vindur á suðvestan. Dálítil snjó-
koma. Minkandi frost.