Morgunblaðið - 31.07.1929, Blaðsíða 3

V
2 orfltmHaí>U>
Stofn&ndi: Vilh. Flnaen.
Otitefandi: Fjelag: I Reykjavlk.
Ritatjórar: Jðn KJartanason.
Valtýr Stefánsson.
AUKlýaingaatJóri: E. Hafberff.
Skrlfatofa Austurstrætl 8.
Siaai nr. 500.
AuslÝainsaakrlfstofa nr. 700.
Helmasimar:
Jón KJartansson nr. 742.
Valtyr Stefánsson nr. 1220.
B. Hafberg nr. 770.
AsS !fU*Jald:
innanlands kr. 2.00 & mftnuOl.
nlanda kr. 2.50 - -----
söiu 10 aura elntakiO.
Erlendar símfregnir.
Khöfn, FB. 30. júlí
Stjórn mynduð í Frakklandi.
Frá París er símað: Briand hefir
myndað stjórn, sem er að öllu
leyti eins skipuð og Poincaréstjórn
in var, að því undanteknu, að
Poincaré á ekki sæti í stjórliinui.
Briand er hvorttveggja í senn, for-
seti stjórnarinnar og utanríkismála
ráðherra. Hinir ráð'herrarnir gegna
sömu ráðherrastörfum og áður. —
Radikali flokkurinn liafnaði til-
boði Briand um þátttöku í stjórn-
inni.
Þátttaka þingflokka í frönsku
stjórninni.
Frá París er síniað: Briand hefir
tilkynt, að gömlu ráðherramir sitji
-áfram í nyju stjórninni, þar sem
fráfarandi stjórn hafi ekki fengið
vantraustsyfirlýsing í þinginu gri
jmd ijet þá ósk í ljós, að radikali
flokkurmn tæki þátt í stjórninni
og bauð flokknum tvö ráðherra-
rsæt.i, án sjerstakrar stjórnardeild-
'ar. Radikalir höfnuðu tilboðinu af
því þeir vildu fá þýðingarmeiri
ráðherrasæti.
Stjórn Briands er ekki talin öfl
ug. Fyrsta hlíitverk hennar er að
taka þátt í Haagfundinum um
^oungsamþyktina og heimsending
setuliðs Bandamanna úr Rínar-
úygðum. Menn búast við, að stjorn
in fái traustsyfirlýsing i þinginu,
einkanlega vegna ]iess að radikali-
ilokkurinn styður utanríkismála-
Mefnu Briands, og þarafleiðandi
nægilegt þingfylgi til þess að taka
þátt. í Haagfundinum. Hinsvegar
tr líklegt, að til nýrrar stjórnar-
myndunar komi í haust, en þá
verða ýms innanlandsmál lögð fyr
ir þingið.
Stjórnmálasamband Rússa og-
Englendinga.
Frá London er símað: Sendi-
herra rússncsku raðstjomarnmar 1
Frakklandi er kominn hingað. Hóf
hann samninga í gær við Hender-
son um að endurnýja stjórnmála-
samband milli Bretlands og Rúss-
lands.
—----^“O* *>
Kveðja frá skátum.
Es. Gullfossi, FB. 29. júlí.
Staddir þrjú hundruð mílur fyr-
ir norðan Pentland. Kátir og hress
Ir. Sjóveikin um garð gengin. Káir
kveðja til allra.
Jamboree-farar.
Skeiðará. í frásögninni um
Skeiðará í blaðinu í gær, liafði
misprentast „vatnsmikil“ í stað
vatnslítil, í niðurlagi greinarinnar.
MORGUNBLAÐIÐ

Land s mðlaf undurinn
að Skeggjastöðum í Flóa.
Framsóknarflokkurinn er að tapa
fylgi í Árnessýslu.
óeðlilega og hættulega sambandi
h ramsóknar- og- Jafnaðarmanna.
Á eftir Jóni Þorlákssyni talaði
Magnús Torfason sýslumaður.
Kom öllumi fundarmönnum saman
um að aldrei hefði verið boriu
fram á mannafundi þynnri ræða.
Fór þar alt saman; ræða hans var
efnislaus, sundurlaus og frámuna-
lega illa flutt.
Eftir fylgi þvi og móttökum að
dæma, er Árnesingayfirvaldið átti
larna. að fagna, er vald Framsókn
ar á enda í þessu kjördæmi.
Næstur talaði Haraldur Guð-
inundsson. Vakti ]iað athygli mikla
ve vandræðalegur hann varð þeg-
ar að því kom í ræðu hans, að
hann fór að gera tilraunir til að
afsaka flokk sinn af þeirri spill-
ingu, sem í því felst að þiggja fje
af Dönum til að halda uppi harð-
vitugri stjórnmálastarfsemi hjer á
landi. Þó var það annað sem vakti
e"nþá meiri undrun fundarmanna.
Það var hin skýlausa játning hans
um það, að strax og Jafnaðar-
nienn væru orðnir ofaná, væru bún
ir að taka stjórn ríkjanna í sínar
hendur, þá vildi hann og hans
flokksmenn hjer á landi ekki ein-
ungis að Danir hefðu hjer um
aldur og æfi þegnrjettindi til jafns
við íslenska ríkishorgara, heldur
og allir aðrir útlendingax líka.
Slík er umhyggja þessa manns
fyrir framtíð íslenskra ríkisborg-
ara! Á |>á lund vill hann láta
drauma fátækrar alþýðu á íslandi
rætast!
Hvenær hefir nokkrum íslend
ingi áður dottið í hug að ofur
selja svo þessa fámennu og fá
tæku þjóð'erlendu valdi?
Eru Framsóknarmenn rnáske
líka í samtökum um þessi svikráð ?
Þessi játning Haralds verður að
íhngast af öllum landslýð, svo al-
varleg er liún.
Jón Ólafsson talaði mm hið ill
ræmda stjórnarfar í landinu
dvalist liann í því sambandi nokk
4
uð við nefndirnar mörgu, er leysa
verða af hendi stjórnarstörf nú
verandi landsstjórnar.
Talaði ræðumaður stiit og em
beitt eins og hans er Vani.
Eftir að Asgeir Ásgeirsson hafði
rcynt í ræðu sinni að mæla bót
órn Sjálfstæðisflokksins
boðaði til landsmálafundar að
Skeggjastöðum í Flóa sunnudag-
inn 28. þ. m. kl. 3 e. h.
Af hálfu Sjálfstæðisflokksius
voru mættir á fundinum Jón Þor-
láksson, Jón Ólafsson og' Árni Jóns
son ritstjóri.
Nokkru fyrir hinn ákveðna fund
artíma fóru menn að safnast sam-
an hvaðanæfa að, og’ nokkrum mín
útum eftir ltl. 3 var svo margt
manna komið á fundarstaðinn, að
fundarhúsið var þjettskipað kon
um og körlum.
En forystumenn rauða sambands
ins, sosialista og Framsóknarmanna
ljetu bíða eftir sjer hátt á annan
kiukkutíma. Þótti íundarmönnum
það hinn mesti skortur á liurteisi,
eins og eðlilegt var.
Kom það þó í ljós, að elcki
þurfti stjórnarliðið að láta a sjer
standa fyrir skort á fartækjum;
kom það alt akandi í ríkisbílnum
og voru þar fremstir i flokki Felix
Guðmundsson, Ásgeir Ásgeirsson
Iíaraldur Guðmundsson, Guðbrand
nr Magnvisson og Bjarni Ásgeirs-
son. — Meðan beðið var eftir þess
um herrum flutti Jón Þorláksson
erindi hagfræðilegs efnis og
hlýddu fundarmenn á með mikilli
eftirtekt og' ánægju, enda var er-
indið mjög fróðlegt og skemtilegt
Ljetu ýmsir bændur þess getið, að
þeir hefðu liaft af því meira gagn
en gerist á stjórnmálafundum þar
sem æsingamönmun getur liðist að
s]>iIIa fundfurfriði með skömmum
ög ólátum.
Að erindinu loknu var fundur
settur og var tilnefndur sem fund
avstjóri Eggert Benediktsson
hreppstjóri í Laugardælum. Yoru
I';lu fundarsköp sett, að stjórnarlið
iU' skyldu hafa jafúlangan ræðu
tnna og stjórnarandstæðingar full
trúar Sjálfstæðisflokksins.
Hafði fundarstjóri nú veitt Jóni
>orlákssyni orðið og vai- hann
bvrjaðui' að tala. Var ]iað þá að sumllm syndnm flokksmann
sinna, tók til máls Árni Jónsson
UPP
Haraldur Guðmundsson reis
og neitaði að hlýða hinum
sögðu og rjettlátu fundarsköpum.
Heimtaði hann lengri ræðutíma
fyrir sig og sína menn, en áltveð-
úm hafði verið. Gerði hann þetta
"þð miklum hávaða og' látum og
| l''U llndir með honum nokkrir
Kommúnistar . i 1
at Evrarbakka, er
hann hafði láti« ■ , , .
_ t10 flytja a fundar-
staðinn. Jábróðir Haralds í þess-
um óskunda gerðist fræðslumála-
stjónnn, Asgeir Asgeirsson í Lauf-
ási. Þegar tundarstjóri gaf
komið kyrð á Harald gekk hann
úr sæti sínu og lagði niður fundar-
stjóm. Jón Þorláksson lióf þá mál
sitt af hinum mesta skörungssltap.
Þagnaði ]iá Haraldur og kommun-
istarnir, cn ræðumaður talaði við
þá kyrð og athygli er hann á að
venjast. á mannfundum. eftir l>að
stjórnaði J. Þ. fundinum. í ræðtt
Jóns Þorlákssonar fengu fundav-
iuenit glögt yfirlit yfir liin þungu
gjöld er þjóðin verður að greiða
fyrir stnðning Jiann er Framsókn-
arliðið þiggur af Jafnaðarmönnum.
Lýsti hann afglöpum og rang-
sleitni núverandi stjórnar og hinu
frá Múla. Talaði hann langt má
og snjalt um afstöðu flokkanna til
landbúnaðarmálanna. Sýndi fram
á með óhrekjandi rökuin hverni
íhaldsflokkurinn fyrv. og hans
menn hefði liingað til haft fov
ustuna í þeim málum, er til mestra
framfara horfði fyrir bændur.
Jafnframt vakti hami athvgli
því, að nú væri útlitið lielst, að
Framsóknarinenn á þiugi væru að
suúast á móti málstað bændanna
þar sem þeir legðust á móti jafn
sjálfsögðmn málum eins og fr
um atvinnurekstrarlán, raforkuveit
ur í sveitum o. fl. Var það mál
manna, er hlýddu á Árna, að ræða
hans hefði verið hin fróðlegasta
enda var hún flutt af festu og
skihiingi.
Bjarni Ásgeirsson sagði nokkui
orð á fundinum, er litla áheyrn
fengu. Lauk fundinum með því
að Jón Þorláksson leiðrjetti mis
sögn og rangfærslur andstæðing
auna.
Var fundinmn slitið klukkan
1 oy2 e. liád.
Fundarmaður.
Sðgulegt Htiantshafsflug
Vldrei hefir meira kapp verið á
að lagt fyr en í ár, að fljúga
fir Atlantshaf. Eru1 nú flugin
orðin svo mörg, að menn eru farn-
ir að ruglast í þeim — sjerstaklega
egna þess, að eklcert þeirra liefir
tekist. A norðurleiðum voru þeir
Mirenberg og Cramer, og komu
sinn úr hvorri átt, Á suðurleiðum
(þ. e. yfir Azoreyjar) hafa verið
panskir, franskir og pólskii- flug-
menn. Afdrif pólsku og frönsku
fluigmannanua eru kunn. Frakkar
urðu að snúa aftur, Pólverjár
comust við illan leik til Azoreyja
og henti þar það slys við lendingu.
ð annar flugmaðurinn beið bana,
en hinn særðist. — Ahrenberg er
ominn til Ivigtut og situr þar
fastur enn. Cramer misti flugvjel
sína út úr liöndunum á sjer.
En sögulegasta flugið mun þó
verða talið flug Spánverjanna
Ramon Franco majórs, Eduardo
Cönzales Callarza, majórs, Julio
Ruiz de Alda kapteins og Pedro
Madariaga sergeants. Þeir lögðu á
stað frá Los Alcazares í Spáni —
þar sem er aðalflugstöð hersins,
skamt. frá Cartagena — hinn 21
júní og' voru á flugbát, sem nefn
ist „Numanica.“ En frá því að
þeir lögðu af stað spurðist ekkert
til þeirra, og leið svo vikan. Voru
þeir þá taldir af. En þegar öll von
virtist úti um að nokkuð myndi
af þeim frjettast, rakst enskt
flugvjelaskip á ]iá úti í reginhafi
og’ bjargaði þeim. Skip Jietta heit
ir „Eagle“ og tók ]>að flugvjel
ina npp á þilfar og flutti flug
mennina heim til Spánar. Varð ]>á
heldur en ekki fögnuður í landinu
Franco majór hefir ságt, að þeir
hafi búist við að ná Azoreyjum
ki. 09.00 (Greemvich) hinu 22.
júní og ofsastormur hafi hrakið
iá þar fraln hjá í myrkri um
nóttina. Reyndu þeir þá að spara
olíu eins og hægt var og komast
í áfangastað, en að lokum urðu
þeir að setjast til þess að átta sig.
Að því loknu lögðu þeir á stað
aftur en fengu enn harðan mótbyr
og svo nrðu þeir uppiskroppa að
benzíni. Neyddust þeir þa til að
setjast á sjóinn og hrakti þá svo
fram og aftur í heila viku, eða til
29. júní að „Eagle“ fann þá á
floti skamt frá Santa Maria.
Mýndir af fíugvjelinni eru í
sem selui’j en vegna þess hvað
sjórinn var kaldur varð hann brátt
örþrota, en komst að lokum upp
á ísjaka og varð að * híina þav
oangað t.il fjelögnm hans á skip-
inu tókst að bjarga honum. Roth
var ósyndur, en honum tókst að
ná í ísfleka og helfk á honum
>atigað til honum var bjargað.
Báðir voru þeir mjög aðþrengdir
og varð að st.yðja þá upp á skipið,
Myndir af þessum atburðum eru
í glugga Morgunblaðsius í dag.
Dagbók
glugga Morgunblaðsins.
Snðarlðr ByrAs.
í desembermánuði í vetur sem
leið, lagðist skip Byrds suðurfara
„Eleanor Bollin.g“, að ísbrún
skamt frá suðurheimskautinu og
var ísbrúnin hærri en siglutrje
skipsins. — En skömmu seinna
hrundi stórt stykki úr ísbrúninni.
Voru þá menn á báti rjett frá
skipinu. Einn þeirra, Benjamin
Rotli, kastaðist þá iitbyrðis, en
annar, Henry T. Horrison, var
nógu snar að grípa í kaðal, sem
hekk fram af ísbrúninni og var
liaun dreginn þar upp af fjelögum
sínum. Um leið og óhappið vildi
til. og mennirnir fleygðust fyrir
borð, var þriðji maður. Joe Deg-
anahl, viðbragðsfljótur og stevpti
sjer í sjóinn, til þess að reyna að
bjarga hinum. Var hann syndur
Veðrið (í gær kl. 5): Stinnings-
kaldi á A og rigning í Vestmaima
ej’jum en hæg NA-átt og heiðríkt
á Breiðafirði og Vestfjörðum. A-
kaldi og þykt loft með smáskúr-
um á SA og A-landi. Hiti víðast
12 st. en sumst. 16 st, á V og N-
landi. Alldjúp lægð um 600 krn.
suður af Vestmannaeyjum. Hreyf
ist hún allhratt austur um Skot-
land og er því alt útlit fyrir NA
og N-veðráttu hjer á landi næstú
dægur.
Veðurútlit í dag: N-kaldi. Senni
lcga þurt og ljettskýjað.
„Ferðalangar“ símuðu Morgun-
blaðinu í gær frá Stóra-Kroppi í
Borgarfirði: „Fórum í bíl yfir
Kaldadal. Veigurinn ágætur. Fólk
ætti að fara þessa leið“. — Hjer
við má bæta, að vegurinn frá Þing
völlum og upp á Hofmamnaflöt er
hvergi næn-i góður, en Kaldadals-
végurinn mun sæmilega ruddur og
greiðfær í þurki. — Fyrir nokkru
fóru menn á bifhjólum hjeðan til
Akureyrar, yfir Kaldadal, og voru
ekki nema rúman sólarhring á leið
inni. Aðrir hafa verið mikið lengur
þennan veg á sömu farartækjum,
og sumir bílst.jórar láta alt annað
en vel yfir veginum, og sjálfsagt
verður hann illfær ef miklar rign-
ingar gerir.
Umsjónarmenn björgunatstöðv-
arinnar í Sandgerði og þeim, sem
sjerstaklega var falin varðveisla
hennar af Slysavarnafjelagi ís-
Iands, eru þeir Björn Hallgríms-
son skipstjóri og Eiríkur Jónsson
oddviti í Sandgerði. — Að gefnu
tilefni skal þess getið, að það var
aðeins ágrip af ræðu Þorsteins Þor
steinssonar, varaforseta Slysavarna
fjelagsins, er birtist lijer í blaðinu
ær. Ræðan, er hann flutti um
leið og hann afhenti björgunarstöð
ina, var miklu lengri og ítarlegri.
Hjónaband. Nýlega voru gefin
saman í hjónaband ungfrú Mar-
grjet Einarsdóttir og Björn Hjalte
sted, verslunarmaður.
Herra Marteinn Meulenberg bisk
up hefir gefið í. R, gömlu kirkju
kaþólska safnaðarins, þá er afhelg-
uð var um daginn, með því skil-
yrði, að skólabörn í Landakoti fái
að nota hana fyrir leikfimissal á
daginn. Verður húsið bráðum flutt
vestur fyrir Landakotshúsið, þang-
að sem elsta kirkjan stóð að undan
förnu. Verður þar ger kjallari und
ir húsið, með glímuæfingasal og
baðklefum og er þegar byrjað að
grafa fyrir grunnimun. Jens Evj-
ólfsson hefir tekið að sjer flutning
liússins og að setja það niður á
hinn nýja stað.
í fyrradag buðu bifreiðastöð
Kristins og Gunnars og bifreiða-
stöðin Bifröst 15 símastúlkum á
miðstiið (helming þeirra) í bílferð
austur yfir fjall. Var dansað og
etið á Kolviðarhó), síðan haldið
istur að Grýtu, og sýndi hun
ai;