Morgunblaðið - 30.04.1931, Qupperneq 3

V O ROtTN BL AÐIÐ
&-vw»nuiiuimiiuimmiiinmmniniiiiiiiniiiiiiiiiiiminii
s S
•S ÍJt4ffef.: H.f. Árvakur, Reykjavík ||
I ttitatjórar: J6n KJartanaðon.
V altýr SiefAnáaon. g
S tltatjórn 'og afgreiftala:
Austurstræti 8, — Slmi 600. ==
.'fi <.uglýsinga8tjóri: E. Hafberg. =
•S ■ ^•iglý8Íngas^rústofa: —
' V Austurstræti 17. 700. m
H v *tmá»íijiHr». -v" - ' =
J6n ,t<t 1 >m8son, nr. 742t. .
S Valtýr Stefánsson nr. 1220. ES
g E. Hafberg nr. 770.
M íakriftagjald: s
S (nnanlands kr. 2.00 6. raánuBI. =
-jg mlands kr. 2.50 á mánuði. =
S í lausasölu 10 aura eintakið.
20 Rura með Lesbók =
ÍlutHnmmilllillllllllillillllllllltliiimiimiiillitllllllllllllÍ
Finjeiðaiigurínn
til Gffænlands.
„Veiðibjallan“ var ferðbúin í
;gærmorgun, settur í hana bensín-
igeymir til viðbótar, og skíði undir
flothylkin, svo hægt sje að setj-
-ast 4 ís og hjarn.
Loftskeytatæki eru í flugvjel-
ixmi af fullkomnustu gerð, sem ná
fleiri hundruð kílómetra, og auk
Tþess eru yaratækijj sem hægt er
að nota, þegar vjelin er ekki á
flugi. Senditæki þessi há 70—
100 kílómetra.
Sigurður Jónsson flugm. flaug
Ihingað inn á höfnina fyrir há-
degið. En þá var svo hvast af
norðri, að ekki þótti tiltök að
koma því við, að koma flugunni
í Óðin.
Með kvöldinu lægði norðan-
storminn. Var flugan dregin upp
að steinhryggju, þar voru væng-
irnir teknir af henni, og þeir flutt-
ir út í Óðin. Plugan var síðan
dregin út að Óðni, og lyft upp
-á þilfarið og skorðuð þar.
Búist er við, að Óðinn verði
sum sólarhring hjeðan og vestur
■að ís.
Ahrenberg leg’g'ur upp
í Grænlandsflug.
Vinir hans sparka í hann.
Ediöfn 29. úpríl.
United Press. P.B.
Búist er við, að Ahrenberg, á-
?samt loftskeytamanni og vjela-
xnanni, leggi af stað frá Málmey
á miðvikudag, ef veður batnar, en
a-igning er og þykt loft. Fullnaðar-
eftirlit á flugvjelinni fór fram í
gær, vegna þess hve miklar ben-
sínbirgðir Ahrenberg tekur, getur
hann ekki tekið Raynor flugkap-
'tein með sjer.
Málmey, 29. apríl.
United Press. PB.
Ahrenherg lagði af stað á há-
degi. — Við reynsluflug hafði
komið í ljós, að flugvjelin, sem
með öllu vó 3.200 kg., var of
þung, og skildi Ahrenberg þess
vegna eftir byssur sínar og skot-
færi. Áður en Ahrenberg lagði af
stað drakk hann skilnaðarskál með
vinum sínum, sem gáfu honum
myndarlegt spark á vissan stað
líkamans, til fararheilla að sænsk-
Um sið. Rigning var, er Ahren-
herg lagði af stað.
Seinna.- Kl. 6 frjettist til hans
I Stafangri; stansaði hann þar til
að bæta við sig bensíni.
Plnklllínn ð gðmlu Skiönu.
Eftir Tryggva Þórhallsson.
Önnur prentnn.
Formáli.
Það bregður nýrra við, að sjá
grein eftir Tryggva Þórhallsson í j
Morgunblaðinu, og þykir því hlýða
að láta fylgja nokkurn formála. ;
Greinarkorn það, sem hjer birt-
ist eftir hann, var fyrst prentað 1
í Tímanum árið 1922, og átti grein-
arhöf. vitanlega við stjórnmála-
ástandið í landinu, eins og það
að bans áliti var þá.
Nú mun greinin lesin með engu'
minni athygli en þá, er hún var
prentuð í fyrsta sinni; því marga
mun furða á því, hve vel hún j
kemur heim við stjórnmálaástand-1
ið einmitt eins og það er nú í j
landinu.
Merkilegt er það, hvemig þessi
giftusnauðasti allra íslenskra
stjórnmálamanna, Tryggvi Þór-
hallsson hefir á undanfömum ár-
um komið í verk, að þræða öll þau
afglöp sjálfur, og gera sig sekan
í öllum þeim afbrotum, er hann
víttí harðast meðan hann var
ritstjóri.
Upþhaf greinar hans, sem hirt-
ist í Tímanum þ. 28. jan. 1922, er
svohljóðandi:
Fjárhagsvoðinn.
Öxin er reidd að höfði hins
ísknska þjóðfjelags, vegna fjár-
eyðslu þings og stjórnar á und-
anförnum árum.
Árum saman hefir svo lítil ráð-
deild verið um fjárhagsstjómina,
að miklu meira hefir verið eytt
en aflað hefir verið.
Ógurlegri skuldabyrði hefir ver-
ið varpað á lierðar komandi kyn-
slóðar, með lántökum — einni
miljóninni á fætur annari og með
þeim ókjörum, sem hæfa hinum
verst stæðu ríkjum.
Þjóðin rís ekki undir þeim út-
gjöldum, sem orðin eru lögfest ár-
leg útgjöld, og er því með öllu
loku skotið fyrir nokkrar fram-
farir fyrst um sinn.
Starfsmannahaldið og stofnana,
nýrra og meira og minna óþarfra,
er þjóðinni langsamlega yfir höf-
uð vaxin.
Nú hefir verið hafin sókn á móti
þessu fargani.
Þess er krafist:
Að þjóðin hætti að lifa yfir
efni fram.
Að liorfið verði frá þeirri stefnu
að varpa nýjum skuldabyrðum
yfir á herðar komandi kynslóðum,
með nýjum lántökum.
Að hafin verði hin eindregnasta
spamaðarstefna um alt húshald
hins íslenska ríkis.
Að þá verði að byrja á því að
skera niður tildurhús stríðsáranna
(siðustu ára) allan starfsmanna
og stofnana hópinn, sem er meira
og minna óþarfur,.........
Stj ómmálaspillingin.
Pjárhagsvoðinn stendur í beinu
sambandi við stjðhnmálaspilling-
una.
Æðsta markmið landsstjómar á
að vera það, að sjá landi og lýð
farsællega borgið. En á síðasta
þingi var æðsta markmið lands-
stjórnarinnar hitt: að fá að hanga
við völdin..........
Til þess að tryggja sig í sessi
hefir stjórnin launað fylgifiskum
sínum með hverskonar hlunnind-
um. Stofnað enn ný emhætti handa
þeim. Sett þá í embætti þar sem
engin þörf var að sækja nýja
menn o. s. frv.
Hin stórhættnlega eýðslusemi
stjórnarinnar er því bein afleið-
ing stjórnmálaspillingarinnar.
Heilbrigð sparaaðarstefna verð-
ur því ekki hafin nema því að
eins að ráðist sje á stjórnmála-
spillinguna..........
Einstök dæmi varð að nefna.
Það er ekki hægt að reka bar-
áttuna á þann hátt eingöngu, að
fara almennum orðum um fjár-
austurinn og stjórnmálaspilling-
una. Það varð að nefna einstök,
áberandi dæmi.............
Svo mörg eru þau orð Tryggva
Þórhallssonar, er hann ritaði fyrir
8 áram.
Engihn hefir betri aðstöðu en
hann til þess að rekja og telja
upp hin mýmörgu áberandi dæmi
um fjárausturinn og stjóramála-
spillinguna, sem ríkt hefir á landi
hjer síðan í ágúst 1927.
Togararnir. Af veiðum komu
í gær Yer og Þórólfur, báðir með
íullfermi af fiski. Togarar eru allir
«nn austur á Selvogsgrunni og er
afli óvenjulega mikill.
Vertíðin
Svo til allir togararnir byrjuðu
veiðar um þ. 20. mars. Hafði þá
frjettst um mikla fiskgöngu út af
Öndverðarnesi. Póru flestir tog-
ararnir því fyrst á þau mið.
Afli var ágætur fyrsta sólar-
hringinn sem togararnir voru
þarna, En skömmu eftir að allir
togararnir voru komir á þessi mið
dró iir aflanum. Fóru skipin
því suður fyrir land, og hafa stund
að fiski þar síðan.
Aflinn fyrir sunnan land hefir
verið með besta móti að þessu
sinni enda þótt tíðarfar væri mjög
óhagstætt framan af, varla nokkur
góðviðrisdagur.
Pram til þessa hefir veiðin verið
mikil við hið svo nefnda „Hraun“
og jafnvel á Hrauninu. Hefir afl-
inn aldrei verið meiri en síðustn
dagana. En nú búast fiskimenn við
að aflinn við Hraunið sje úti þá
og þegar, því komið er fram yfir
venjulegan veiðitíma á þessum slóð
um. Flestir togararnir hafa undan
farið komið með fullfermi, og hefir
veiðiförin sjaldan verið lengri en
vikutíma. Þegar aflinn er úti við
Hraunið fara togararnir austur fyr
ir land, eða norður á Hombanka.
Yfirleitt hefir fiskur í ár verið
illa lifraður, og er lýsisframleiðsla
því með minsta móti.
Framan af vertíðinni var fiskur
óveniulega smár, svo til vandræða
horfði, því örðugt er að fá gott
verð fyrir svo smáan fisk, ef elcki
er stærri fiskur til að setja saman
við í pakkana. En er á leið vertíð-
ina ,hefir fiskurinn orðið nokkru
vænni.'
Afli togaranna er vitanlega æði
misjafn, en munurinn á afla þeirra
mun þó oft hafa verið meiri en
nú. —
nm baxnaiIa&ixuK.
Sumardagurinn fyrsti hefir frá
ómunatíð verið hátíðis- og tylli-
dagur í sveitum og við sjó á landi
voru. Þannig fagna nágrannar
frerans og funans hinni nóttlausu
„voraldar veröld“. Nú um nokkur
ár -hefir' þessi dagur einnig verið
kallaður „barnadagurinn* ‘ hjer í
Rvík. Hlaut hann það nafn, er
barnavinafjelagið „Sumargjöf“
helgaði hann börnunnm og valdi
liann til hátíðahalda og fjársöfn-
unar fyrir áhugamál sín og böra-
unum til h jálpar. Er nú svo komið,
að þessi dagur er orðinn einbver
minnisstæðasti dagur bamanna
hjer í höfuðstaðnum.
Eins og að undahfömu hafði
verið mikill viðbúnaður fyrir
baraadaginn í ár. — Skrúðganga
barna átti fram að fara og skemt-
anir hæði inni og úti. Uggðu ýms-
ir um árangur dagsins, bæði vegna
veðráttunnar og svo vegna erfiðra
tíma. Þá þótti nokkrum og sýnt,
að önnur mál mundu um þessar
mundir ofar á baugi hjá flestum
en uppeldismálin.
En veðrið brást ekki á bama-
daginn. Suðrið andaði hlýju yfir
bæinn og bygðimar í kring og
sólin skein jafnt á alla. Og þaðan
af síður brást vinarþel bæjarbúa
til dagsins og starfsemi hans.
Snemma um morguninn mátti
sjá mergð af smáfólki um allar
götur; prúðbúin, broshýr böra,
sem vikn sjer kurteislega að veg-
farendum og buðu merki dagsins.
Þóttist þá hver hólpiún, sem hafði
ekki gleymt buddunni lieima,
Hátíðahöld dagsins hófust fyrir
hádegi rmeð skrúðgöngu barna frá
Miðbæjarskólanum að Austurbæj-
arskólanum. Var gengið ófan í
Aðalstræti um Austurstræti, Lækj-
artorg, Hverfisgötu, Vitastíg og
staðnæmst í skólagarði Austur-
bæjarskólans. Um 3000 böm tóku
þátt í skrúðgöngunni og fór hún
ágætlega fram, bömunum og bæn-
um til hins mesta sóma. Námu
margir staðar til að horfa á þenna
fríða hóp, og varð einum að orði:
„Þetta er gaman að sjá“. Skemt
unin í skólagarði Austurbæjarskól
ans þótti mjög góð og fór prýði-
lega fram, enda var veðrið hið á-
kjósanlegasta. Nóg rúm reyndist
fvrir áhorfendur, þó að margt væri
af hömunum og allmikið af full-
orðnum. Er þama tilvalinn staðnr
til útiskemtana. Böm úr skójun-
um skemtu með leikfimi, hlaupum,
knattleikjum og vikivakadansi
(Þingvallaflokksinsl. En lúðra
sveitin „Svanur“ Ijek íslensk lög
áheyrendum til hinnar mestu á-
nægju.
Kl. tvö síðd. söfnuðust þúsundir
manna saman við Austurvöll. Þar
ljek Lúðrasveit Revkjavíkur nokk
nr lög og þá flutti Ásgeir Ás-
geirsson, fræðslumálastjóri
ræðu um nppeldi af svölum Al-
þingishússins. Var bæði ræðunni
og homahljómleiknnum útvarpað.
Inniskemtanir höfðn verið fyrir-
hugaðar finim talsins á fjónrm
aðal-skemt.ihúsum hæiarins. Að-
göngumiðar að skemtuninui í
Gamla Bíó og þeirri fvmi í K. R,-
húsinu seldust urp á svinstundu.
En hinar þrjór skemtanimar voru
allvel sóttar. Allar vora skemtan-
iraar fjölbreyttar. Töframaðurinn
Þöknr.
Næstu daga verða seldar þolnr,
Upplýsingar gefur Kristinn E3gt-
urðsson, Óðinsgötu 13.
Glæný egg
á 12 og 1S s>nra.
Versl. Kjöt & Fiskar
Símar 828 og 1764.
Svört olíuföt.
Þnnn og lipur, tilvalin
ferðaföt. Nýkomin ódýr.
„Geysir".
Geovanni og Kristján KristjánssöJa
söngvari ljeku listir sínar í K. Bt-
liúsinu. Annars voru það eingöngn-
böra og unglingar sem skemtu A
öllum skemtununum. Þau anngo
um sumar og vor og sýndn íþrótt
ir. Þau ljeku á hljóðfæri, lásu uþp,
dönsuðu listdansa og fóru í söng
kiki. Alls staðar var þeim tekið
með miklum fögnuSi, sem þan átto
og skilið. Skrantsýning bamanna
í Gamla Bíó vakti svo mikla at-
hygli, að bún var klöppnð npp.',
Áhorfendur hefir - sennilegá eklti.:
órað fyrir því, að þetta var ei»-,
göngjx verk bárnanna sjálfra,
sýndn, 'bæði dansinn, val búninga |
og skreytingin. Pullorðnir lögðtt |
þar ekkert til annáð en það aS !
gefa þeim tækifæri til að æfa sig
og lofa þeim að vera frjálsum.
Sama má segja um söngleik bam-
anna í K. R.-húsinn. Þan höfðo
sjálf æft leikinn og meira að segja
samið lagið við hann.
Þess ber að geta, sep| vel er
gert og það engu síður þó að þebr
sem verkið vinna sjeu ekki háir 5
loftinu. Það er skemtilegt til þes»
að vita, hvað böm’in vinna mikil
fyrir Sumargjöf — fýrir sitt eigið
málefni. Þau eiga margfaldar þakk
ir skilið fyrir það — já, alúðar-
þakkir litlu vinir mínir! SíðaT
munnð þið sjá ávöxtuna og fiá
margfalda uppskera af verkuB*
ykkar.
Það er ekki hægt að segja ykkor
með vissn en, hve mörg dagsverk
þið hafið í þetta sinn lagt í leik-
völl og baraaheimili Sumargjafar,
en eftir því sem næst verður koi»-
ist mnnu hafa safnast nm krómir
3000.00 — þrjú þúsnnd krónnr —
fyrir skemtanirnar og merkin. Pb
það er sama og að tvö hundrnS
og þrjátín menn hefðu nnnið víð
lcikvöllinn eða dagheimilið heilan
dag. Og svo er enn ekki víst, hv»
mikið kemur inn fyrir „Sólskin**,
en það hefir selst mjög vel. Með
hverju ári eignast Sumargjöf nýjk
vini, nýtt vinarþel. Það fundu þetr
best, sem störfuðu að því að undí»-
búa baraadaginn. Árangnrinn varð
líka hetri en húist var við.
Á barnadaginn unnu margftr
hendnr þarft verk. Þeim sje ðlluttt
þakkir gnldnar.
Isak Jónsson.