Morgunblaðið - 30.12.1932, Qupperneq 3

morgunblað;ð
ajaswHSR
JftorguttMaMft
Útgef.: H.f. Arvakur, Reykjarlk.
Rltatjörar: Jón Kjartansaon.
Valtýr Stefánsaon.
Rltstjörn og afgrelBala:
Austurstræti 8. — Slmi 1600.
Auglýsineastjörl: B. Hafbers.
AutflS'slngaBkrifstofa:
Austurstræti 17. — Slml 3700
Helmasf mar:
Jón Kjartansson nr. 3742.
Valtýr Stefánsson nr. 4220.
E. Hafberg nr. 3770.
ÁskrlftasJald:
Innanlands kr. 2.00 á mánuOI.
Utanlands kr. 2.E0 á mánuOi.
i 1 lausasölu 10 aura elntakiO.
20 aura meO Ueabök.
s_________________________________
Innanbæjar pústtaxtar
breytast frá áramótum.
Hafnarf'jörður kemur undir
innanbæjartaxtana.
Frá 1. jaáúar 1933 kemur nýr
taxti á póstfhitnino'i ínnanbæjar.
Sá taxti nær einnig yfir póstflutn-
inga milli Hafnarfjarðar og Rvík-
ur. Þessi nýi taxti innanbæjar lít-
ur þannig iit:
Brjefapóstur:
a. almenn brjef alt að 500 gr. á
þyngd:
Alt að 20 grönnn 10 au.
yfir 20 gr. alt að 125 gr. 20 au.
yfir 125 gr. alt að 250 gr. 40 au.
yfir 250 gr. alt að 500 gr. 60 au.
Burðargjald undir þyngri brjef
er helmingur venjulegs burðar-
gjalds.
b. Brjefspjald 10 au.
— með borguðu svari 20 au.
■c. Prent, verslunarskjöl og sýnis-
horn af vöru fyrir hver 50 gr.
5 aurar.
Lágmarkstaxti fyrir verslunar-
skjöl 10 aurar.
Bögglapóstur:
Alt að 1 kgr. 30 au.
yfir 1 kgr. alt að 5 kg. 40 au.
yfir 5 kgr. alt að 10 kgr. 50 au.
Innanbæjarburðargjaldið gildir
um alt Seltjarnarnes fyrir vestan
Elliðaár og norðan Fossvog, og
milli Hafnarfjarðar og Reykja-
víkur.
Bílbögglagjald.
Þegar hægt er að senda böggla
áfram laudveg með póstbílum ein-
göngu, skal í stað landburðar-
gjalds þess, sem ræðir um í 11.
prein póstlaganna 7. maí 1921,
taka sjerstakt gjald auk hilns
venjulega burðargjalds er nefníst
bílbögglagjald og nemur 5 aurum
fyrir hvert kilogramm eða minna
fyrir liverja 50 kilometra eða
minna.
Bögglar, sem þannig eru sendir,
mega vega alt að 10 kg. að þyngd.
Vinnudleila í Belgíu.
Brússel, 29. desember.
United Press. FB.
Kolanámueigendur hafa neitað
að framlengja launasamninga við
verkamenn. Ganga samningarnir
úr gildi þ. 31. des. Náist ekki sam-
komulag um 10% launahækkun þá,
sem verkamenn vilja halda, er
húist, við verkfalli.
Dansleik lieldur „Charmaine“-
klúbburinn í Oddfellow-húsinu á
gamlárskvöld. Er það fyrsti dans-
leikurinn í því húsi.
r
Rrásir Tímans
á Hcustarjett.
i.
f mörg undanfarin ár hefir
Jónas frá Hriflu og hans nánustu
fylgifiskar ofsótt æðsta dómstól
landsins. Ástæðan er sú, að J. J.
sem ekki er lögfróður maður,
hefir verið óánægður með ýmsa
dóma rjettarins í þeim málum, er
hann af pólitískum lástæðum hefir
viljað láta falla á annan veg. f
ákafa sínum liefir J. J. ekki gætt
þess, að dómarar eiga samkvæmt
stjórnarskránni a&dæma eftir lög-
um, en ekki eftir vilja ákveðinna
pólitískra einstaklinga.
Vegna þessarar hneigðar J. J.
til að geta fláðið úrslitum dóma,
kom hann með fimtardómsfrum-
varpið. Hann ætlaði sjer að ráða
dómendum í fimtardómi og þar
með úrslitum mála. Frumvarpi
þessu kom liann ekki fram. En
þótt hann hefði komið því fram,
er mjög efasamt, að hann hefði
náð aðalmarkinu. Flestir dómarar
mundu lítið tillit taka til viljá
eða óska pólitískra ofstækismanna,
lieldur dæma eftir lögunum. Sú
hefir reynslan orðið t. d. um lög-
manninn í Reykjavík. J. J. skip-
aði hann, en hann liefir hvað eftir
annað dæmt þvert ofan í vilja
J. J., enda hefir J .J. orðið harð-
óánægður við hann iit af ýmsum
dómum og hefir jafnvel kveðið svo
ramt, að hann hefir látið blað
sitt níða og snúa út úr dómum
lögmanns, sem honum hafa ekki
líkað. Þegar hinn svonefndi „pró-
fessoradómur“, sem sagt var að
Einar Arnórsson hafi samið, var
kveðinn upp, var J. J. harðánægð-
ur, af því dómurinn fjell í þá átt,
sem hann óskaði. Nú þegar Hæsti-
rjettur kveður upp dóm í máli
Magnúsar dómsmálaráðherra, sem
sagt er að Einar Arnórsson hafi
líka samið, þiá er J. J. sáróánægð-
ur, af því að dómurinn fjell á
annan veg en hann óskaði.
Þessi dæmi sýna, að mælikvarði
J. J. á dóma er sá, hvort þeir
falla honum í vil eða ekki. Þegar
nú þess er gætt, að maðurinn er
með öllu ólögfróður og svo mik-
ill ofstækismaður í pólitík, að
annars eins finnast ekki dæmi á
landi hjer, er auðsjeð, að hneigð
hans til að ráða úrslitum dóma get
ur ekki verið bygð á lögfræðis-
þekkingu, heldur pólitísku of-
stæki. Bak við þetta liggur taum-
laus valdafíkn og veldur hún þvi,
að hann sjer ekkert mál nema frá
sínum eigin bæjardyrum. Það er
ekki hætt við að J. J. færi að
úthúða Hæsta.rjetti, þegar í hlut
eiga ópólitískir menn. Þess finn-
ast engin dæmi. Það er heldur
ekki hætt við, að hann taki ein-
hvern smælingjann og kvarti yfir
]iví, að han;i hafi ekki verið dæmd
ur rjett. Nei, alt er þetta pólitík
Og öll þau mál, sem liann eða hans
fylgifiskar rita um, eru hans eig-
in mál eða mál, sem snerta hann
sjálfan. Einmitt þetta gerir árásir
hans á Hæstarjett kraftlausar. —
Þeim er ekki trúað. Þrátt fyrir
hinar svívirðilegu árásir, nýtur
Hæstirjettur vor óskorið traust
utan lands og innan.
II.
Oft hafa lárásir J. J. á Hæsta-
rjett verið hatramlegar, enn aldrei
eins og í Tímanuili 20. des. s.l. J.
J. skrifar þar að sönnu ekki und-
ir nafni, en þar er á ferð einliver
svo tríir fylgifiskur hans, að alveg
liiklaust má tileinka J. J. alt, sem
kemur þar fram. Menn vita, að
J. J. og enginn annar ræður hvað
kemur í því blaði.
Sú sögn gengur um bæinn, að
það sje Hermann Jónassan lög-
reglustjóri, sem hefir skrifað grein
þá, í áður nefndu „Tíma“-blaði,
sem nefnd er „Pöntunin af-
greidd* ‘. Grein þessi er full af sví-
virðingum og ósannindum um
Hæstarjett og mætti því ætla, að
maður sem jafnmikið og ekki á
viturlegri lrátt, hefir verið við mál
M. G. riðinn, muni eklti liafa látið
sjer sæma þetta ritverk ofan á
alt, annað. Hjer skal ekkert fullyrt
um það, hver sje höfundur grein-
arinnar. Hún ber það þó með sjer,
að sá, sem hefir ritað hana hefir
haft „akt“ málsins til afnota eða
að minsta kosti áfrit af rannsókn-
inni allri. Slík skjöl eru auðvitað
í liöndum lögreglustjóra. og er
ekkert undarlegt, þótt hann noti
þau, ef það er gert á löglegan
hátt. Hitt er einkennilegra, ef
lögreglustjóri er ekki höf. greinar
innar, að ritstjóri „Tímans“ eða
höf. þessarar greinar, hver sem
hann er, hafi þessi skjöl í hönd-
um. Væri full þörf á að rannsaka
þetta, því að vitaskuld er það
ekki vítalaust, ef lögreglustjórinn
skrifar þannig um Hæstarjett, sem
gert er í greininni eða útvegar
öðrum meðöl til að gera það. Það
mundi vera fróðlegt að fá ná-
kvæmar upplýsingar um allan fer-
il þessara skjala. Það er jafnvel
sagt að J. J. hafi haft þau skjöl
á Laugarvatni í sumar sem leið og
hann hafi þar sarnið frumdrög að
dóminum, sem kendur liefir verið
við Hermann.
Dómurinn var lcveðinn upp í
Hæstarjetti 19. des. kl. 10 árdegis.
Norðan- og vestanpóstar fóru
næsta dag að morgni. Með þeim
var Tíminn 20. des. sendur. Til
þess að skrifa að minsta kosti
þrjár skammagreinar um Hæsta-
rjett, láta prenta þær í blaðinu,
búa um það og koma því í póst,
gat því ekki verið nema 20 ldst.
frestur. Af þessu leiðir að ekki
getur hafa verið langur tími til að
skrifa greinarnar. Samt er í aðal-
greininni vísað til blaðsíðutölu
víða í prófum málsins. Þetta sýn-
ir, að höf. gr. er mjög nákvæm-
lega kunnugur prófunum. Enginn
ókunnugur hefði getað kynt sjer
prófin 4 svo skommum tíma, sem
hjer er um að ræða. Af þessu
kemur í ljós, að annað hvort er
lögreglustjóri höfundur aðal-
skammagreinarinnar um Hæsta-
rjett eða hann hefir um lengri
tíma látið pólitíska samherja sína
hafa skjölin til afnota eða afrit-
unar. Hvort heldur er verður ekki
I sagt, en það mun vera álit flestra,
i að skjalasafn lögreglustjóra eigi
j ekki að vera eins og almennings-
! hókhlaða, þar sem Pjetur og Páll
geta gengið um og fengið það að
láni sem þeir vilja.
III.
Oftar en einu sinni hefir það
komið fram í blaði J. J„ að eigi
þyrfti að hraða máli M. G„ og nú
talar blaðið um „hraðsýknun“ í
þessu sambandi og kennir auðvit-
að dómurunum um. Þetta mætti
nefna „hraðlýgi". því að það eru
málaflutningsmennirnir, sem ráða
hversu hratt málin ganga og þó
sjerstaklega sækjandinn. Það er
því rjettast fyrir ,,Tímann“,' að
beina broddum sínum að Lárusi
Fjeldsted, því að hann á allra
manna mestan þátt í flýti máls-
meðferðarinnar. Það eru m'ála-
flutningsmennirnir, sem undirbúa
útdrátt málsins og það er lög-
ákveðið hve langur tími á að líða
frá því undirbúningi málaflutnings
manna er lokið og þangað til
rjetturinn má taka málið fyrir.
Mál eru svo ætíð tekin í þeirri
röð, sem þau koma frá mlála-
fl.mönnunum. — Hæstarjetti er
því ekki hægt að hæla nje álasa
fyrir live fljótt málið gekk. Þá
fyrst er rjettinum þykir mál I
ganga of seint heimtar liann að (
málaflutningsmenn geri grein fyr-
ir drættinum.
Þetta er nóg til að sýna, að í
þessu atriði er rangt sagt frá og
svona er um þau atriði, sem Tím-
inn nefnir. Þar úir og grúir af
blekkingum og útúrsnúningum.
Ekki er það skemtilegt verk nje
í stuttu máli gert, að rekja og
hrekja blekkingavefinn. En með
því að það má eigi koma fyrir, að
æðsti dómstóll landsins sje rægður
og affluttur meðal landsmanna að
ósekju, verður að leggja sig í þetta.
Traustið á Hæstarjetti er sá hyrn-
ingarsteinn, sem þeir einir ráðast
á að ósekju sem vilja kollvarpa
þjóðskipulaginu.
Áður en lengra er farið þykir
rjett að gera þá almennu athuga-
semd, að svartari lögvillum hefir
enginn haldið fram en Tíminn, er
hann ámælir Hæstarjetti fyrir það,
að taka til greina í ýmsum atrið-
um skýrslur þeirra, sem sakborn-
iv eru í þessu máli. Þess ber sem
sje vel að gæta. að þetta gerir
rjetturinn aðeins um þau atriði,
sem ekki eru á annan hátt sönn-
uð. En í þessu máli varð oft að
fara þá leið, að vísa til framburð-
ar hihna ákærðu, einmitt af því,
áð undirdómarinn hafði vanrækt
að útvega sjer ýmsar sannanir,
sem vel var hægt að fá. Þetta er
t. d. auðsætt um ýmsar upplýsing-
ar, sem auðvelt var að fá frá
Kaupmannahöfn. Undirdómarinn
hafði málið til meðferðar frá því
í febrúar 1931 og þangað til í
nóvember 1932 eða hátt upp í tvö
ár, en samt verður honum það
ekki að leita ýmsra nauðsynlegra
upplýsinga frá Danmörku. Enginn
skal halda, að þetta sje gert af
hlífð. Það er auðvitað gert af því,
að undirdómarinn hefir þóttst sj'á,
,að það yrði sterkara fyrir hina
ákærðu að fá staðfestar skýrslur
sínar annars staðar frá. Eftir
þeim tökum, sem dómarinn hefir
tekið málið, má óhætt fullyrða, að
hefði hann getað litvegað skýrsl-
ur, sem fóru í bág við framburð
ákærðu, þá hefði honum verið það
hin mesta ánægja. — Þar sem
þannig er ástatt, er það síst
Tfskubiöð.
Nokkor tiskn-
klðð fyrir jan.
1933
ern komin*
BókUtúiah'
Lækjargötu 2. Sími 3736.
Húsnæði óskast
Rúmgott búsnæði fyrir verk-
Stæði óskast nú þegar. Hreinleg
vinna. Tilboð sendist til A. S. í„
merkt „Verkstæði“.
að undra, þótt í sumum atriðum
hafi þurft að fara eftir skýrslum
hinna ákærðu.
Það er hörmulegt tímanna tákn
að til skuli vera blað, sem er svo
andsnúið öllu rjettlæti, að þaS
hneykslast á því, að lögð er til
grundvallar skýrsla ákærðs um
atriði, sem engar aðrar upplýs-
ingar hafa fengist um. Á þá að
dæma menn sannanalaust 1 Á þá
að stryka ,yfir þá meginreglu
refsirjettarins, að ákæruvaldið út-
vegi sannanir? t Vísi var nýlega
þeim Hermanni Jónassyni og Jón-
asi Jónssyni sýnt livert slík kenn-
ing gæti leitt fyrir þá. Aðalinni-
hald greinarinnar er þetta:
Einhver ber það á Hermann, að
hann hafi þegið hið mikla land,
sem hann fekk úr Görðum, sém
mútur frá J. J. til þess að dæma
M. G. Mál er höfðað gegn báð-
um út af þessu athæfi, sem er
stórlega refsivert. Þeir neita fyrir
rjettinum og það er ekki hægt
að sanna múturnar. Það er aðeins
hægt að benda á, að landfengurinn
er stórkostlegur gróði fyrir Her-
mann og lögbrot í samninguin nm'
landið og að samningurinn er gerð
ur um sama leyti og málshöfðun-
inni gegn M. G. er lirundið af
stokkum og á þeim tíma, sem
þingið hafði til meðferðar ráð-
stöfun landsins. Mundu nú þeir
fjelagar telja það rangan dóm, ef
lögð væri til grundvallar skýrsla
þeirra? Tæpast. Og þó eru hjer
ýmsar líkur, sem ekki styddu
framburð þeirra. Hvað á þá að
segja, þegar um engar líkur er
að ræða, eða líkurnar mæla með
framburði hins sakfelda ? Annars
þarf ekki að skýra þetta. Allir sjá
hversu þessu er varið. Allir vita,
að dómstólar mega ekki taka til-
lit til hver í hlut á. Sama regjn
verður að gilda um alla. En það
er svo um J. J., að í hans her-
húðum er sá dómur rjettur sete
fellur honum í vil, en rangur, jtf
á móti fer. Slíkir menn þola ekk-
ert rjettlæti.
MfJrot.