Morgunblaðið - 28.12.1938, Qupperneq 2

2
MORGUNBLAÐIÐ
Miðvikudagur 28. des. 1938.
1
23 herskip,
fylgja Dalad
Klofnar franski
sósíalista-
flokkurinn?
Frá frjettaritara vorum.
Khöfn í gær.
lvarlegur klofningur hefir komið í ljós innan
franska socialistafiokksins, stærsta flokks
franska þingsins. Undanfarna daga hefir þing flokks-
ins staðið yfir og lauk því snemma í morgun.
Miklar og harðar umræður fóru fram um utan-
ríkismál, aðallega um tvær tillögur, sem komu fram,
önnur frá Leon Blum, þar sem því er lýst yfir að
Miinchen-sáttmálinn hafi verið ósigur, Frakkar eigi
að leggja kapp á vígbúnað sinn og treysta samvinnu
sína við Bandaríkin, Sovjet-Rússland og Breta, en
hin frá Poul Faure, aðalritara flokksins, þar sem segir
að Múnchen-sáttmálinn hafi verið spor í rjetta átt,,
þar sem komið hafi verið í veg fyrir styrjöld, og að
Frakkar eigi að greiða götu fransk-þýsks bandalags.
Atkvæðagreiðsla fór fram um þessar tillögur í
morgun. Leon Blum sigraði, hlaut rúmlega 4300 at-
kvæði. Tillaga Poul Faure hlaut 2300 atkvæði, rúm-
lega, en 1025 manns sátu hjá.
Vegna þess, hve ágreiningurinn er mikill, er
jafnvel gert ráð fyrir að Poul Faure og fylgismenn
hans kljúfi sig úr socialistaflokknum og stofni nýjan
flokk.
TREYSTIR EKKI ÞJÓÐVERJUM
Löndon í gær. FU.
I ræðu þeirri, sem Leon Blum flutti á þinginu,
sagðist hann hafa beyg af tiislökunum, sem leiddu til
þess að Þjóðverjar gæti farið sínu fram í austurhluta
álfunnar, og þar á eftir snúist gegn Frakklandi marg-
falt sterkari fyrir en áður, því að þeir þyrfti þá ekkert
að óttast í austurhluta álfunnar.
40 flugvjelar
ier til Tunis
Itaiski flotinn
meðfram sigi-
ingaleiðinni?
Itölsk árás á franska Somali-
land borin til baka
Frá frjettaritara vorum.
Khöfn í gær.
ranska stjórnin hefir borið til baka fregn, sem
birt var í Frakklandi í dag, um að ítalir væru
um það bil að ráðast á franska Somaliland.
Pertinax, hinn kunni franski blaðamaður, sem nýlega
skýrði frá því, að Mr. Chamberlain ætlaði að gefa Musso-
lini breska Somaliland, skýrði frá því i dag, að ítalir væru
að draga saman mikið lið í Abyssiníu, við landamæri
franska Somalilands, og ætluðu þá og þegar að ráðast
inn í landið. ítalir eru sagðir hafa látið tilkynna það um
hátalara, sem komið hafi verið fyrir víða við Djibouti —
Addis-Abeba járnbrautarlínuna, að þessi árás væri fyrir
höndum.
Partinax segir að með þessum tilkynningum sje rek-
inn áróður meðal innfæddra manna gegn Frökkum, „sem
hrekja eigi á haf út“.
RÁÐLEGT FYRIR CHAMBERLAIN —
Samhljóða frjettir um þetta eru birtar í öðrum frönsk-
um blöðum og er ein þeirra úr penna Madame Tabouis.
Pertinax kastar fram þeirri spurningu, hvort ekki væri ráð-
legt fyrir Mr. Chamberlain og Halifax lávarð að koma við í París
á leið þeirra til Rómaborgar. Hann segist óttast, að Mussolini
láti leiðast ut í stórræði á meðan bresku ráðherrarnir eru í
Róm, í því trausti, að Mr. Chamberlain muni hvetja Frakka til
þess að grípa ekki til róttækra gagnráðstafana.
Allar þessar fregnir hefir franska stjórnirf borið til baka op-
inberlega. Hún segir, að sjer sje ekki kunnugt um að ítalir hafi
neinn óvenjulegan hemaðarlegan viðbúnað við landamæri
franska Somalilands.
HERSKIPAFYLGD DALADIERS
Hitt er þó ekki reynt að draga fjöður yfir, að sambúð
Frakka og ítala sje örðug. Frakkar virðast jafn stað-
ráðnir í því og áður, að láta ekki þumlung af löndum
sínum af hendi við ítali.
Daladier, forsætisráðherra leggur af stað frá París á nýárs-
dag í för sína til Korsiku og Tunis. Hann ferðast á beitiskipinu
Emile Bertin.
Með í förinni verða 23 herskip og 40 flugvjelar. Þessi mikla
herfylgd á að undirstrika það, í hvaða tilgangi för Daladiers
er farin. Daladier er ekki væntanlegur aftur til ParíS fyr en 10.
janúar. ___________•
93 menn
farast I slysi
I Rúmenlu á
aðfangadags-
kvðld .
Frá frjettaritara vorum.
Khöfn í gær.
íutíu og þrír menn fórust og
á fjórða hundrað særðust í
járnbrautarslysi, sem varð í Rúm-
eníu nálægt Galati í Bessarabíu á
aðfangadagskvöld. Flestir þeirra
sem fórust voru hermenn á leið
heim til sín í jólaleyfi.
Karol konungur hefir fyrirskip-
að að taka skuli fasta alla járn-
brautarstarfsmenn, sem talist geta
við járnbrautarslys þetta riðnir.
Slysið bar að með þeim hætti að
tvær járnbrautarlestir rákust á á
fullri ferð í blindhríð.
Hjálparstarf gekk illa vegna
þess að engum farartækjum var
hægt að koma eftir vegunuin,
vegha snjóþyngsla. Eins var ekki
hægt að kalla á hjálp vegna sím-
slita. Fregnin um slysið barst ekki
til Bukarest fyr en á jóladags-
morgun.
Þeir sem komust lífst af urðu
að ganga tvær mílur vegar um
snjóskafla í stórbríð að næsta
þorpi.
Orsök slyssins er talin sú, að
rangt merki hafi verið gefið, með
þeirri afleiðingu, að lestimar, sem
fóru í gagnstæað átt, mættust á
einsporabraut.
Kommúnistaflokkur-
inn í Tjekkoslóvakíu
bannaður
Frá frjettaritara vorum.
Khöfn í gær.
ommúnistaflokkurinn í
Tjekkóslóvakíu hefir verið
bannaður og eignir hans gerðar
upptækar. Þetta var tilkynt í Prag
í dag.
Ókyrð ríkir stöðugt við landa-
mæri Tjekkóslóvakíu.
í gær sló í bardaga milli Slóvak-
iskra bænda og ungverskra her-
manna, sem kröfðust þess að Ung-
verjar skiluðu aftur þeim hjeruð-
um, sem látin voru af hendi við
þá nýlega. Einn maðúr var drep-
inn og margir særðust.
Tjekkar og Pólverjar.
Kalundborg í gær. FÚ.
Tvö þúsund Tjekkum hefir ver-
ið vísað úr landi í Póllandi, en
áður hafði jafnmörgum Pólverj-
um verið vísað úr landi í Tj^kkó-
slóvakíu.
Knattspyrnufjelagið Fram held-
ur áramótadansleik a.ð Hótel Is-
land. Yerður mjög vandað til dans
leiksins.
Sókn
Francos
London í gær. FÚ.
óknin sem Franco hóf á að-
fangadag jóla heldur áfram.
í tilkynningu stjór'narinnar í Bur-
gos segir, að líkur sjeu til, að
hersveitir hennar nái bráðlega á
sitt vald einni aðal þjóðbrautinni
um Kataloníu til strandar.
Frönsk frjettastofa skýrir frá
því að undanfarna daga hafi
Franco unnið um 600 ferkílómetra
svæði á Kataloníuvígstöðvunum
(skv. Kalundborgarfregn FU.).
Ný myndasýnivjel var tekin til
notkunar hinn 1. þ. m. í barna-
skólanum á Bíldudal, að viðstöddu
fjölmenni. Myndavjelin er af
þeirri gerð, er sýnir hverskonar
myndir úr blöðum og bókum og
getur þannig komið að miklu liði
við kenslu í ýmsum námsgreinum.
Gísli Jónsson, Bárugötu 2 í Rvík
•— eigandi Bíldudals — hefir gef-
ið skólanum vjelina. Yar almenn
ánægja með þennan kjörgrip, bæði
meðal barna og foreldra. (FÚ.). *
Strangari gæsla
prestsinS'Niemollers
Frá frjettaritara vorum.
Khöfn í gær.
Daily Telegraph“ skýrir
frá því, að yfirvöldin í
Þýskalandi hafi bannað prest-
inum Niemöller að senda brjef
eða taka á móti brjefum í
næstu átta mánuði.
Lausafregnir höfðu gengið
um það, að Hitler ætlaði að
verða við síðustu bón Macken-
sens hershöfðingja og annara
þýskra herforingja úr gamla
keisarahernum um að sleppa
Niemöller úr varðhaldi. Ekki
ætlar þó af þessu að verða;
samkvæmt þessari síðustu
f r j ett.
Veturgömul ær, er liafði verið
heima alin að Sólbrekku í Vest-
mannaeyjum, vóg í haust 84 kg.
Hún var sem vænta má mjög stór
vexti, t. d, 135 cm. uinmáls aftan
við bóga. Þessi kind hafði verið
tvírúin á sama árinu — fyrst í
febrúarmánuði í fyrra og aftur í
júlímánuði í sumar — og vóg ull-
in samanlögð 4^/2 kg- (FÚ.).
i ' íixlIödJt>í)n3 I t
Lausafregnir ganga um
það, að Mussolini ætli að
draga saman ítaíska flot-
ann meðfram siglingaleið-
inni sem frönsku herskip-
in fara um, til þess að
sýna, að hann sje til alls
búinn.
Signor Gayda skrifar áfram
sínar daglegu greinar um kröf-
ur ítala á hendur Frökkum.
Hann segir, að för Daladiers
sje farin til að egna ítali upp
og að hún sje stríðsógnun við
þá. Hann segir, að í för með
Daladier verði ýmfeir aðstoðar-
menn flughers, landhers, og
sjóhers Frakka.
Annað ítalskt blað, „Rela-
cione Internationale" kréfst þess
að ítalir taki Tunis með her-
valdi.
Ekki á rökum reist.
Frakkar hafa nú svarað orð-
sendingu Itala, þar sem sagt er
upp vináttusamningnum, sem
Mussolini og Laval gerðu með
sjer árið 1935. I þessum samn-
ingi eru ákvæði, sem jafna all-
ar deilur Frakka og ítala um
Tunis.
I orðsendingu Frakka segir,
að rök þau, sem Museolini færi
FRAMH. Á 8JÖTTU SÍÐU.