Morgunblaðið - 30.06.1940, Blaðsíða 6

6
MORGUNBLAÐIÐ
Simnudagur 30. júní 194(L
M hefijað 90 jól“
Lítið samtal við Margrjeti
Magnúsdóttur
Ljett og glaðvær lund lengir
lífið. Það er jeg alveg
viss um. Eina sönnun þess sá jeg
í gær. Það var á Skólavörðustíg
25. Þar hitti jeg Margrjeti
Magnúsdóttur að máli. Hún er
móðir Friðriks Björnssonar,
Sportvöruhúsbræðranna Guð-
'mundar og Einars og þeirra syst-
kina. Hún var glöð og kát við
prjónana sína. Hún á níræðis-
afmæli í dag.
— Það hlýtur að vera ein-
kennilegt að verða svo gamall.
Margt kemur fyrir á langri leið.
— Varla get jeg sagt það,
segir gamla konan, æfi mín hef-
ir aldrei verið viðburðarík.
— En breytingar hafið þjer
lifað miklar frá ungdæmi yðar.
— Mikil ósköp. Þær eru eins
og æfintýri í Þúsund og einni
tíÖtt. En nú er hann heimur
ljótur. Það finst mjer, er jeg
heyri frjettirnar frá útlöndum.
Öll þessi manndráp. Allur þessi
ofstopi. En hvernig er við öðru
að búast, þegar enginn hugsar
um annað en að hrifsa alt af
öðrum og enginn er velvilji til
neins. Jeg held að þessir menn
sem ráða í heiminum sjeu haldn
it Íllum öndum.
— Munið þjer ekki eftir þús-1
und ára hátíðinni 1874.
— Víst man jeg hana og fögn
uðinn sem var í fólkinu. En jeg
kom ekki á neina hátíð. Mað-
ur var ekki mikið að ferðast í
þá daga. Árið sem jeg fermdist
fjekk jeg í fyrsta sinn að fara í
kaupstað.
— Hvert?
— Það var til Skagastrandar.
Jeg er fædd að Holti á Ásum.
Þar bjó faðir minn lengi, Magn-
ús Pjetursson. Hann var fæddur
1787. Mikið hjelt hann okkur
börnum sínum til vinnu. En
meira var um það í hans
uppvexti. Hann sagði okkur frá
því, þegar hann var látinn
standa yfir fjenu, að þá sat
átta ára gömul. Jeg hef aldrei
beðið þess.þætur. Samt hefi jeg
klöngrast jjetta afram jafnt yfír'
hraun og sljettlendi.
— Þjer eruð heilsugóð og get-
ið farið allra yðar ferða þrátt
fyrir hinn háa aldur.
— Já. En jeg þarf að gæta
sjerstakrar varúðar að fá ekki
lopa á fætuma nú síðustu árin.
Jeg hefi trú á köldu lindar-
vatni til þess, 'þvæ mjer altaf
hátt og lágt‘ á hverjum morgni
upp úr köldu vatninu og drekk
kalt vatn á undan kaffinu mínu.
Það eina, sém bagar mjer er
að jeg hef aítaf verið augn-
veik.
— En lesið þó gleraugna-
laust?
— Já, ennþá þarf jeg engin
gleraugu. En jeg fæ meðul hjá
hjá honum Friðrik mínum. Jeg
hef altaf verið. ákaflega hrædd
við að verða blind. Blindir menn
geta enga ánægju haft af lífinu.
Jeg vildi láta hann Friðrik minn
verða augnlækni. En Guðmund-
ur læknir bróðir minn vildi að
hann hugsaði um nefið og eyr-
un á fólkinu, og hann varð að
ráða því. En Friðrik huggaði
mig með því, að náið væri nef
augum.
— Haldið þjer ekki annars
að alt sje ákveðið fyrirfram.
Prestastefnan
Jeg hef tvisvar legið fyrir dauð-
hann um færi er forustusauð- anum, en samt er jeg hjer og
urinn lagði af stað til fjárhús- búin að lifa 90 jól. Jeg held það
aijina, að geta gengið í skjóli við
hann. Hann hefir ekki verið hár
í loftinu þá. Þetta var aldamóta-
veturinn 1800. Það hjálpaði
mjer þá sem oftar sagði hann,
að jeg var Ijettur upp á fótinn.
Við vorum að tala um breyt-
irigarnar frá ungdæmi mínu.
Jeg man hve mikil fyrirhöfn
það var að tína fífuhnoðrana
áður en þeir losnuðu af fífunni
og snúa kveiki í alla lampana.
Þ^ð vorum við krakkarnir látnir
géra. Það þætti ekki merkileg
ijós nú. En við þessi ljós sat
fólkið á kvöldvökunni. Allir
höfðu eitthvað að gera. Og all-
ir skemtu sjer við sögur og
rimnakveðskapinn, eins og við
útvarpið nú.
Trúið þjer ekki á það, að
glaðlyndi lengi líf manns?
— Jeg veit ekki. En hin ljetta
lund hefir verið lífsiánið mitt.
Jeg misti móður mína á páska-
dagsmorguninn þegar jeg var ur
sje margt af ýmsu tagi í tilver-
unni sem enginn skilur enn. Og
ef ekki er annáð líf,' eftir þetta,
þá finst mjer þétta alt svo til-
gangslítið. Og hef jeg þó yfir
engu að kvarta, farið með mig
eins og sprungið egg. Börnin
mín þora ekki, einu.sinni að láta
mig ganga á gotunni, halda að
jeg verði fyrir bílúnum.
Jeg óskaði mjer þess altaf
í mínu ungdæmi ,að jeg heföi
verið drengur. Því þeim gekk
betur en okkur stulkunum að
komast til menta. Það þráði jeg.
Þegar konan sem' hefir lifað
90 jól mintist meptalöngunar
sinnar á æskuárunum kom
glampi í augu henni, því þar
var draumur sem ekki hafði
FE.AMH. AF ÞRIÐJTJ SÍÐU.
Nefndina skipa:
Prófessor Ásmundur Guð-
mundsson formaður, síra Guð-
mundur Einarsson og síra Hálf-i
dan Helgason.
Þegar hjer var komið sögu,
barst fundinum skeyti frá há-
skólarektor svohljóðandi:
,,Þakka hjartanlega fyrir árn-
aðarkveðjur til Háskólans frá
Prestastefnunni. Yona, að hin
nýja kapella verði athvarf
hinnar árlegu prestastefnu og
að þaðan megi Ijós kristinnar
trúar skína til blessunar þjóð
vorri.
Alexander Jóhannesson,
háskólarektor“.
Næst flutti fyrveraíidi biskup
yfir íslandi, dr. theol. Jón
Helgason erindi um síra Tómas
Sæmundsson sem kennimann.
En biskupinn mun vera barna-
barn Tómasar Sæmundssonar.
Nú var gefið fúndarhlje og;
hófust fundahöld aftur ki. 4.
Hóf biskup umræður um
söngmál kirkjunnar' Talaði
hann um erfiðleikaná, sém á
því væru, að komá upp goðum
söngflokkum út í sveitum lands-
ins og kirkjusöng yfirleitt.
En þeir yrðu að yfirvinnast,
þar sem söngur Væri ómissandi
þáttur í guðsþjónustuÍífinU.
Taldi biskup, að til þess að
bæta úr þessu, þyrfti kirkjan
að fá sjerstakan mann í þjón
ustu sína, sem einungis gæti
hélgað sig því verkefni, að
glæða og styrkja sönglíf kirkn-
anna 1 lasdinu.
í stað margraddaða kórsöngs
ins ætti að koma einraddaður
söngur alls safnaðarins, en þó
ættu að vera kórar við hverja
kirkju, sem flytti listrænan söng
ið hverja guðsþjónustu.
Var, að umræðunum loknum,
samþykt tillaga þess efnis, að
fela biskup landsins að beita
sjer fyrir því, að stofnað yrði
nýtt embætti, launað af opin->
beru fje, í þessu skyni.
Nú flutti prófessor Ásmundur
Guðmundsson erindi er hann
nefndi: „Grafarkirkjan“. En svo
er nefnt guðshús það, sem reist
hefir verið yfir gröf Jesú Krists
í Gyðingalandi.
Var erindið hrífandi lýsing
þess er þeir guðfræðiprófessor-
arnir skoðuðu hina helgustu
staði kristinna manna.
Færði biskup honum alúðar-
þakkir að erindiriu loknu.
Nú tók að líða á seinasta
hluta fundarins og fóru fram
lokaumræður um aðaldagskrár-
efni synodusar að þessu sinni,
„Hlutverk kirkjunnar".
Synodus 1940 lauk svo með
bænagerð og sálmasöng, er bisk-
upinn stjórnaði.
Synodus hafði þá staðið yfir
í þrjá daga samfleytt,
Um kvöldið sátu prestar í
boði hjá biskupi.
Lesendur eru beðnir velvirð-
ingar á, að upphaf annárar
greinar í ræðu vígslubiskups í
Reykjavíknrbrjef
FRAMH. AF. FIMTU SÍÐU.
sósíalistabroddarnir. En þeir
hlaupa frá þessu, látast ekki skilja
þetta, og halda að þeir geti, með
því að gera sig heimska’ri en þeir
eru, orðið sniðugir kosningasmal-
ar fyrir hinn deyjandi flokk.
Á þingi.
Dó blað sósíalista tali nú altaf
við og við um skattfrelsi
togaraútgerðarinnar, þá bar ekki
mikið á því á síðasta þingi, að
þingmenn Alþýðuflokksins fylgdu
því fram' að afnema skattfrelsið.
Þeir kúldruðust þar með mála-
myndatillögu, vöruðust að fylgja
henrii fram. Því þó málgagn
þeirra tali um afnám skattfrelsis-
ihs; þá tala þeir innbyrðis öðru
iháli. Þeir þekkja alt óf vel hag
útgerðarinnar til þess að vilja
afnámið. Þeir hafa stjórn bæjar-
útgerðar Hafnarfjarðar. Og flestir
þeirra eru meðeigendur í. togara-
fjelögum. ■ Bankastjóri Útvegs-
.bankans og „formaður bankaráðs-
iris yita mjög vel, að geti útgerð-
.arfjelögin lagt í varasjóði, þá
Jcomá þeir peningar fvr«t og
fremst bönkunum að haldi. Og þá
um leið atvinnulífi þjóðarinnar al-
ræst. Umönnun barnanna, og gær átti að
umskiftin miklu, höfðu ekki hátt: „Þeir
orðast á þennan
ljetu sjer ekki
grafið hann í gleymsku, nje nægja, að tala á víð og dreif
framfarirnar sem mintu hana á um guð Það var þeim ekki nóg
æfintýri þúsund og einnar næt- að halda fyrirlestra um eilífð-
högum Hafnfirðinga á fám dög-
um.
Rjett um þetta sama leyti flaug
sú fregn hjer um bæinn, að mink-
ur hefði tekið sjer bólfestu í
Reykjavíkurtjörn. Þetta litla
stöðuvatn í miðjum höfuðstaðnum
'hefir laðað að sjer fuglalíf, Sem
allir bæjarbúar hafa haft yndi af,
endur, álftir við og við o. fl. og
kríuvarpið í litla hólmanum minn-
ir alla, se.m; ganga framhjá Tjörn-
inrii á hið óþvingaða líf fuglanna
úti í víðri fjallanáttúru landsins.
Hið frjálsa fuglalíf í miðri höfuð-
borginni er sívakandi sumarkveðja
til bæjarbúa, frá frjálsum víðátt-
um landsins.
Ilvaða samband er á milli úlfa--
hundanna og minksins ? getur þú
spurt, lesari góður. Það sem„ligg-
ur eftir“ þenna eina mink?
Hvorttveggja ófögnuðurinn staf-
,ar frá því liirðu- og skeytingar-
leysi, sem ríkt hefir hjer um inn-
flutning og pössun erlendra dýra
og kvikinda.
Sagari um úlfahundana og inn-
flutning þeirra til landsins er
mjög verkleg sönnun þess, að
hvorki karakúlpestir með því
] miljónatjóni, sem þær hafa leitt
merit.
T y , ... v ' yfir landið og eiga eftir að leiða,
Þvi skattfrjalst er ekki annað . ,
mmkarnir, sem sloppið hafa, nje
fje togaraútgerðarinnar en það,
sem I varasjóðina fer. Renni eitt-
hvað af ágóðanum í vasa iitgerð-
armanna sjálfra, þá verður greidd-
ur skattur af hverjum þeinr eyri.
Það er einkennilegt ef sósíalist-
ar treysta sjer til þess, eða telja
sjer hagkvæmt að staglast lengi
á þéssu máli úr því þeir með fram-
komu sinni á Alþingi hafa sannað
að þeir gera þetta gegn bfetri vit-
und.
Úlfahundar.
ÍAy.rir nokkru var dag eftir dag
auglýst eftir tveiin úlfa-
hundum, sem sloppið hefðu úr
haldi. Fæstir, sem um þéssa laus-
ingja heyrðu, hafa fyrst í stað
vitað um, að sú hundategund væri | ohurchill, forsætisráðherra Breta.
tih Síðar bárust nánari frjettir. Hinar miklu bláelfur ' hafsins
Rándýr þessi stútuðu 50 fjár í (grein urn Golfstrauminn)
annar ófögnuður, sem dreginn
(hefir verið hingað til lands, hefir
opnað til fulls augu valdhafanna
fyrir því, að tími sje til þess kom
inn að stemma hjer á að ósi.
Samtíðin, júlí-heftið, er komin.
út. Hún flytur m. a.:: Fimtán ára
söngkenslustarf (viðt.al við Sig-
urð Birkis). Þrír sendiherrar k
íslandi (með myndum). Tnúin a
manrrinn, eftir Ólaf Jóh. Sigurðs-
son. Vísur, eftir Gísla frá Eiríks-
stöðum. Greinar um merka sam-
tíðarmenn (með myndum). Á
mannaveiðum (smásaga), eftir
j Gonrad Phillips. Ávarp Manner-
heims hershöfðingja til Finnlend-
inga. Ritgerð um Winston S.
1 1 B
FYRIRLIGGJANDI
Hveiti Haframjöl
Hrísgrjón Rúgmjöl
Kartöflumjöl Flórsykur
Kókósmjöl Kanell
Eggerl Krisfjánsson & Co. h.f.
1
Akranes-S vignaskarð-Borgarnes
i ■■
Bílferðir fjóra daga vikunnar.
Ódýrast að ferðast um Akranes í Borgarfjörð.
Upplýsingar í Borgarnesi: Bifreiðastöð Finnboga Guð-
laugssonar. I Reykjavík hjá Steindóri.
MAGNÚS GUNNLAUGSSON, Akranesi.
V. St. armál“.
P. T. O.
Vjelsljéra
vanan frystivjelum vantar í sumar við frystihús. Umsókn-
ir, ásamt upplýsingum um fyrra starf og meðmælum, ef
til eru ,óskast lagðar inn á afgreiðslu Morgunblaðsins fyr-
ir 10. júlí, merktar „íshússtjóri“.