Morgunblaðið - 15.03.1941, Page 2

MORGUNBLAiIÐ
Laugardagiir 15. mars 1941.
Lofflierii&iðurinii í algleymingi
„Mesta loftárás“ styrjald-
Alt veltur A
„orustunni um
Atlantshaflð"
Alexander, fiotamálaráð-
herra Bretlands, sagði í
ræðu í London í gær, að hann
hefði trú á því, að Bretar sigr-
uðust á kafbátahættunni og, að
ef Bretar gætu haldið út þar
til hjálpin frá Bandaríkjunum
væri orðin stöðug og viss, væri
sigurinn ekki aðeins viss, held-
ur myndi og stríðið verða
stutt.
Flotamálaráðherrann færði að
því sterk rök, að breska flct-
anum mjmdi takast að vinna
bug á kafbátahættunni. Breski
flotinn ætti að vísu við rr.eiri
örðugleika að striða en í síð-
asta stríði, er hann naut stuðn-
ings. flota stórveldis, en bar-
áttuhugur sjómanna breska
flotans væri óbilaður og ó-
drepandi. Ráðherrann sagði
frá því, að í Noregsstyrjöldinni
hefði borist skeyti frá enskum
kafbáti. Þar stóð:
Okkur hefir tekist að sökkva
stóru skipi með tundurskeyti
og urðum síðan að fara í kaf
og bíða í 33 klukkustundir. —-
Það er búið að varpa á okkur
um 100 djúpsprengjum. Erum
nú á leiðinni til heimahafnar“.
Annað dæmi gat ráðherrann
um til að sýna hreysti breskra
sjóliða.
Lítið kafbátaspilliskip (,,cor-
vette“) símaði: „Höfum rekist
á árásaskip óvinanna. Leggjum
tii atlögu við það“.
Allir sem gera sjer ljóst
stærðarmun á árásarskipi á út-
höfum og litlum kafbátaspilli,
geta gert sjer í hugarlund
hreysti þá, sem þarf til að koma
þannig fram, sagði ráðherrann.
Amerískur hernaðarsjerfræð-
ingur, sem dvalið hefir í Eng-
landi á vegum stjórnar sinnar
og er nú á leið heimleiðis, sagði
við blaðamenn í gær;
Jeg mun gera tillögur til
stjórnar minnar, að ykkur verði
veitt öll sú hjálp, sem Banda-
ríkjunum er auðið að veita,
einkum hvað snertir skip og
flugvjelar.
Mjer er ljóst, sagði hernað-
arsjerfræðingurinn, að alt velt-
ur á örustunni um Atlants-
hafið. Ef Bretar vinna þá or-
usfu, hafa þeir unnið stríðið.
Ronald Cross, siglingamála-
ráðherra Breta ljet einnig í gær
í ljúsi þá skoðun sína, að Bret-
ar-'iinyndu sigrast á kafbáta-
hemaðinum.
arinnar á Hamborg
Næturorustuflug-
vjelar skjóta niður
11 þýskar sprengju-
flugvjelar
Óperettan Nitouche verður sýnd
annað kvöld og hefst sala aðgöngu
miða kl. 4 í dag.
LOFTHERNAÐURINN í EVRÖPU virðist nú
vera kominn í algleyming á ný. í fyrrinótt
hjeldu bæði Bretar og Þjóðverjar uppi áköf-
um loftárásum. Bretar segjast hafa gert mestu loftárás
styrjaldarinnar á Hamborg í fyrrinótt og valdið feikna
tjóni, einkum á skipastöðvum og skipakvíum.
Auk árásarinnar á Hamborg gerðu breskar flugvjel-
ar árás á Bremen, Emden, höfnina í Rotterdam og flug-
velli víðsvegar í Hollandi.
ÁRÁSIN Á HAMBORG.
Það var hin nýja tegund breskra sprengjuflugvjela,.
sem gerði árásina á Hamborg í fyrrinótt. Flugmennirnir
bresku sögðu, er þeir komu aftur, að í lok árásarinnar
hefði verið erfitt að átta sig á skemdum vegna þess að
árásársvæðin voru eitt eldhaf og reykjarmökkur mikill
yfir borginni. Flugmenn sáu eldana í Hamborg í 160 kíló-
metra fjarlægð.
Könnunarflugmennirnir sáu elda á báðum bökkum Elbu-
fljóts á stóru svæði. Á þessu svæði voru „geysilegir eldar“, á
öðru „ógurlegir eldar“ og hinu þriðja ,,eldhaf“. Þannig voru
lýsingar könnunarflugmannanna.
Bretar viðurkenna, að í árásum þýskra flugvjela á Eng-
land hafi orðið talsvert tjón á húsum, en segja, að manntjón
hafi orðið lítið.
Mest er lagt upp úr því í breskum fregnum, að flugmála-
ráðuneytið tilkynti, að í fyrrinótt hefðu 13 þýskar flugvjelar
verið skotnar niður. Þar af skutu næturorustuflugvjelar Breta
niður 11 flugvjelar, ein var skotin niður með skotum úr loft-
varnabyssu og sú þriðja „með öðrum aðferðum“.
Með „öðrum aðferðum“ er álitið að flugmálaráðuneytið eigi
við hið nýja vopn gegn næturárásar-flugvjelum, sem talið er
að Bretar hafi fundið upp. En flugmálaráðuneytið neitar enn að
gefa neinar upplýsingar um það atriði.
Á það er bent í London, sem
mikilsvert atriði, að á fyrstu
14 dögum marsmánaðar voru
skotnar niður fleiri næturárása
flugvjelar, en nokrku sinni fyr
á heilum mánuði.
Á þessum 14 dögum hafa
Bretar skotið niður 35
þýskar flugvjelar að næt-
urlagi, en í öllum septem-
bermánuði, sem var sá
mánuður styrjaldarinnar,
sem flestar þýskar nætur-
árásaflugvjelar voru skotn
ar niður, voru ekki skotn-
ar niður nema 29 flug-
vjelar.
Flugvjelar breska strand-
varnaliðsins voru einnig á
ferðinni - í fyrradag og sam-
kvæmt tilkyniiigu breska flug-
málaráðuneytisins í gær, söktu
þær í fyrradag þýsku birgða-
FRAMH. Á 8JÖTTU SÍÐU
Þjóðverjar nota
Noreg eins og
nýlendu
Fregnir frá Oslð herma, að
Terbogen, landsstjóri Þjóð-
verja í Noregi, hafi stofnað fje-
lag til að hagnýta vatnsaflið í
fossum Noregs. Er fjelag þetta al-
gjörlega þýskt.
J; London er litið svo á, að með
þessu sýni Þjóðverjar, að þeir ætli
sjer • að fara með Noreg eins og
nýlendu.
Frá því er sagt, að jafnvel fylg-
ismönntím Quislings sje ekkert um
það gefið, að Þjóðverjar fari þann
ig að.
Framkvæmdir eru þegar hafnar
af hálfu þess fjelags, sem á að
notfæra sjer vatnsafl Noregs.
Engin matvæli
frá U.S.A.handa
Þjóðverjum
— segír Roosevelt
Ablaðamannafundi, sem
Roosevelt forseti hjelt í
gær ræddi bann um matvæla-
sendingar Bandaríkjamanna til
þeirra landa í Evrópu, sem ekki
eru á valdi Þjóðverja.
Forsetinn sagði, að það mál
yrði að athuga gaumgæfilega
áður en ákvarðanir væru tekn
ar í því. Það kæmi ekki til mála
að Bandaríkin sendu matvæli
til Evrópu, ef hætta væri á, að
þau lentu í höndum Þjóðverja.
Hann varaði blaðamenn við að
draga ályktanir í þessum mál
um án gaumgæfilegrar athug-
unar. Þetta væri vandamál, er
erfitt væri að leysa.
í þýskum fregnum er látið
í veðri vaka, að Bretar hafi nú
þegar slakað á hafnbannS'
klónni við Frakka af ótta við
að Frakkar taki til róttækra
ráðstafana.
íj London er hinsvegar sagt
með skýrum orðum, að ekki
komi, til mála, að Bretar hliðri
neitt til um innflutning á mat-
vælum til herteknu landanna
í Evrópu, eða til þess hluta
Frakklands, sem ekki er á valdi
Þjóðverja, fram yfir það, sem
þegar hefir verið gert hvað
snertir matvæli og fatnað
handa börnum.
í Lundúnafregnum er á það
bent, að bæði Þjóðverjar og
íta.lir hafi eftirlitsmenn í
frönskum höfnum, sem ekki
eru á valdi Þjóðverja, að sjá
um að öll matvæli, sem þangað
eru flutt fari beint til Þýska-
lands.
Á meðan Þjóðverjar ræni
þannig matvælum frá Frökkum
sje ekki urit að slaka neitt til
á hafnbanninu.
Lund!únafregnir hermá, að
Vichy-stjórnin geri nú alt, sem
í hennar valdi stendur, til að
vekja samúð í BandáríkjUrium
í sambandi við matarskórtinn
í Frakklandi og sje jafnvel
gripið til þess ráðs, að láta
skína í gegn, að matvælaskort-
urinn í Frakklandi sje Bretum
en ekki Þjóðverjum að kenna.
Það er skýrt tekið fram í
London, að ekki komi til mála
að Bretar fallist á innflútning
matvæla til þess hluta Frakk-
lands, sem ekki er á valdi Þjóð
verja, ifema að fullkomið ör-
yggi fáist fyrir því, að þau mat-
jværi falli ekki í hendur Þjóð-
verjum.
Brelar
120 mílur
frá Addis
Abeba
Sókn Breta og hersveita
Haile Selassie í Abyssiníu
beldur áfram á öllum víg-
stöðvum.
ítalir virðast ekki veita mik-
ið viðnám og er talið, að ef
ekki verður um meiri mót-
spyrnu af þeirra hálfu að ræða
á næstunni, sje þess ekki langt
að bíða að höfuðborg Abyss-
iníu, Addis Abeba, falli.
Hersveitir Breta og Haile
Selassie sækja að höfuðborg-
inrii' úr tólf stöðum og á einum
stað eiga hersveitir Breta ekki
nema 120 mílur ófarnar til
borgarinnar.
1 ítalska-Somalilandi, er mót-
staða ítala talin brotin á bak
aftur að mestu.
Flugher Breta hefir haft sig
mjög í frammi nálægt Kerin
í Eritreu og gert árásir á her-
sveitir -og birgðastöðvar.
--------------- J j
Þjóðverjar hættjr við
að (á JúQóslafíu i
Þríveldabandalagið?
Blöðin í Júgóslafíu birtu í
gær boðskap frá foringja
Króata, þar sem hann lætur í
ljósi þá ósk að Júgóslafar fái
að búa í friði að sínu.
„Við förum ekki fram á
neitt, sem við ekki eigum“,
agði hann „og við látum held-
ur ekki neitt það af hendi, sem
er okkar rjettmæta eign“.
í London er litið svo á, að
Þjóðverjar sjeu farnir að slaka
til á kröfum sínum gagnvart
Júgóslöfum og jafnvel, að þeir
sjeu hættir við að reyna til að
ifi. Júgóslafíu í þríveldabanda-
lagið vegna þess hve Júgó-
slafar hafa verið ákveðnir í að
standa á móti slíkum samn-
ingi.
Láns- og leigulögin.
Fyrsta hergagnasend-
Herpiálaráðherra Bandai'íkj-
anna, Stimson, skýrði blaða-
mönjnun frá því í .gær, að fyrsta
hergagnasendingin,' samkv. láns
og leigulögunum, væri lögS af
stað til Englands,
Ráðherrann- vildi ekki gefa
neinatí'nákvæmar upplýsingar tíiri,
hvað sént hefði' vetið af stað eða
hvernig, þar seín hann taldi að
slíkar upplýsingar gætu koriiið
Þjóðverjum vel. .
Háskólafyrirlestur. Ólafur Lár-
usson prófessor flytur fyrirlestur
í hátíðasal Háskólans á morgun
kl. 2 e. h. Efni; Hefndir. Ölluni
frjáls aðgangur.