Morgunblaðið - 24.12.1948, Síða 8

8
M O RC U-N ÍJ L A fí I fí
Föstudagur 24. des. 1948.
99JEG KOMST ÞANGAJ3 EIIMHVERIMVEGIIMIM**
EINNA MESTA eftirtekt á Ól-
ympíuleikunum vakti ungur
liðsforingi úr belgiska hernum,
Etienne Gailly. Hann náði þó
hvergi gullverðlaunum, en varð
þriðji í erfiðustu keppnisgrein
leikanna, maraþonhlaupinu. —
Hann var þar spegilmynd hins
fræga ítalska hlaupara Dorando
Pietri, sem tapaði í því hlaupi
á Ólympíuleikunum, sem haldn
ir voru í London 1908, en sem
miklu fleiri kannast nú samt
við en sigurvegarann sjálfan.
Flýði til Englands
Gailly byrjaði að æfá um
jólaleytið 1942, þá tuttugu ára
gamall. Litlu síðar strauk hann
frá Belgíu, sem þá var herset-
in af Þjóðverjum, til Frakk-
lands. Ætlun hans var að kom
ast til Bretlands og taka þar
þátt í heræfingum landa sinna,
sem dvöldu þar í landi. Gailly
komst í gegnum Frakkland, en
var handtekinn á Spáni og sat
þar í fangelsi í sex mánuði. Þá
var hann látinn laus til þess að
snúa aftur heim til Belgíu, en
til Englands kom hann samt í
september 1943. Hann hafði far
ið yfir Portugal og Gíbraltar.
í Englandi gekk hann í her-
skóla og var útskrifaður það-
an sem liðsforingi.
1944 gekk Gailly í breskt
íþróttafjelag, fjelag Nankevil-
les, breska míluhlauparans, og
eftir að hann kom heim til
Belgíu aftur tók hann þar þátt
í margri keppni, og loks v|ir
þjálfun hans eingöngu miðuð
við þátttöku í maraþonhlaupi
Ólympíuleikanna.
Þáttakan í
Olympíuleikunum
í eftirfarandi grein, sem
birtist með frekari skýringum
Willy Meisl í nóvemberhefti
„World Sports“, segir Gailly
sjálfur frá þátttöku sinni í
þessu fræga maraþonhlaupi:
— í samráði við þjálfara
minn var ákveðið, að jeg
skyldi hlaupa án þess að hugsa
mikið um keppinauta mína. —
Aðeins einn hlutur skifti mig
máli, úrið, sem jeg var með á
vinstri handleggnum. Með því
gat jeg sjeð, hvort jeg fylgdi
hinni fyrirfram ákveðnu tíma-
áætlun.
— Mjer til mikillar undrunar
var jeg eftir 5 km. í hópi hinna
fremstu, en þá hafði jeg hald
ið, að jeg yrði nokkuð aftar-
lega.
Leiðin erfiðari en
Gailly helt
Gailly hefir augljóslega
reiknað með að meira eða
minna leyti sljettri braut, segir
Meisl, en leiðin 1948 var í raun
og veru ein sú erfiðasta, sem
jeg hefi fylgst með. Þannig
Hann si<
samt hyll
var það, að tími, sem undir
venjulegum kringumstæðum
hefði nægt til þess að vera að-
eins framarlega. fjekk honum
forystuna of snemma. Þegar jeg
sá til Gailly nokkru seinna, tók
jeg eftir því, að hann leit tvis-
var á úrið sitt.
Tók forustuna fyrr
en jeg vildi
— Alveg gagnstætt því sem
jeg hafði búist við, heldur
Gailly áfram, var fyrsti hluti
leiðarinnar ekki hlaup-
inn mjög hart. Það er frekar
áfall, þegar maður kemst að
því, að maður er orðinn fyrst-
ur, án þess að hafa þó gert
nokkuð annað en fylgt ákveðn
um tíma. Kínverskur hlaupari
fylgdi mjer eftir nokkurn spöl,
en svo drógst hann aftur úr og
jeg var einn. Þetta var ekki
ætlun mín. En þegar jeg fór að
hugsa um það komst jeg að
þeirri niðurstöðu, að þetta var
ekki mjer að kenna. Jeg
fylgdi aðeins tímaskrá minni og
lokatíminn átti að vera 2 klst.
og 30 mín. Hinir hlupu bara
hægar en jeg og þjálfari minn
höfðum haldið.
Gailly fór framhjá 10 km.
steininum eftir 35 mínútur, en
eins og áður er sagt mun hann
og þjálfari hans hafa gleymt
að taka hæðirnar með í reikn-
inginn. Samt sem áður skakkaði
tímanum aðeins fáeinum mín.
um. Gailly hljóp á 5% mín.
lakari tíma en hann átti að
gera.
Hjelt Heino og Holden
hættulegustu keppinautana
— Fyrst jeg hafði náð foryst
unni svona snemma, var jeg
alveg viss um, að hinir myndu
brátt ná mjer aftur. Jeg leit
oft aftur og bjóst við Heino og
Holden upp að hliðinni á mjer
á hverri stundu. Jeg áleit þá
hættulegustu keppinauta mína.
Það var einkennilegt að verða
ekkert var við þá. Þetta háði
mjer samt ekki í raun og veru.
Fyrst jeg með því aðeins að
fylgja áætlun, hafði forystuna,
hlaut alt að vera í lagi, bara
ef jeg hjeldi ferðinni.
— Eftir um það bil 32 km.
fór Choy frá Kóreu fram úr
mjer. Jeg gat ekki fylgt hon-
um eftir, og spurði sjálfan mig:
,,Fer hann svona hratt, eða er
jeg að linast?“ Jeg varð að
viðurkenna, að kraftar minir
höfðu þrotið verulega. Jeg sá
aðeins, hvað Choy hljóp hratt.
i ekki,
i fólksins
Gailly eftir hlaupið
Þótt jeg hataði þessa þreytu,
var jeg ekki ákaflega hrædd-
ur. Jeg hafði einn haft foryst-
una 27 km. Útlitið var ekki
eins gott núna, en þegar öllu
var á botninn hvolft, var þetta
aðeins eðlileg þreyta, sem jeg
vonaði, að jeg myndi fljótlega
vinna bug á. Næst fór Argent-
ínumaðurinn Cabrera fram úr
mjer. Það óttaðist jeg samt
ekki, og jafnvel ekki þótt hann
væri kominn meira en 50
metra á undan mjer, því að
einmitt núna hafði jeg aftur
fundið sjálfan mig.
Náði forustunni aftur
— Alveg sjálfkrafa var jeg
aftur á meðal þeirra fyrstu. —
Jeg fór fljótlega fram úr Ric-
hards, sem hljóp fast á eftir
Cabrera. Og jeg var ekki fyrr
kominn upp að hliðinni á Ar-
gentínumanninum, en jeg á-
kvað að fara fram úr honum
tafarlaust. Jeg var ekki leng-
ur vanmáttugur. Þvert á móti.
Nú áleit jeg að kominn væri
hinn rjetti tími til þess að gera
upp reikningana. Ef einhver
hefði þá sagt mjer, að aðeins
tveimur km. frá þeim stað, yrði
jeg örmagna og að falli kom-
inn af þreytu, hefði jeg ekki
trúað því. Jeg hafði tekið for-
ystuna aftur, og alt virtist
ganga vel. Auðvitað var jeg
þreyttur, en alveg sannfærður
en hlaut
um, að jeg myndi halda það
út.
— Ef til vill hefir þetta ver-
ið mesta yfirsjón mín í þessu
42 km. hlaupi. Til þess að ná
Cabrera varð jeg að vinna inn
um 65 metra. Og þegar jeg
hafði náð hnoum fór jeg fram
úr honum og jók bilið fljótt á
milli okkar, ef til vill of fljótt,
því að eftir 1 km. var hann
orðinn rúmum 50 metrum á
eftir. Jeg hafði unnið af hon-
um meira en 100 m. á aðeins
2 km., og getur vel verið, að
það hafi verið of mikið fyrir
mig. Jeg veit ekki ennþá, hvort
þetta voru mistökin, sem gerðu
alveg út af við mig. Það er erf-
itt að skera úr því.
Meisl: Gailly var þreyttari
en hann sjálfur hjelt
Maður, sem fylgist með
þannig keppni úr bíl, sjer skilj
anlega marga hluti miklu bet-
ur en sá sem berst áfram á
brennheitum sólum (öll leiðin
var á grjóthörðum vegi) með
orku, sem er að smáeyðast til
algerðrar þurðar. Við urðum
sammála um það í bílnum, Sví
inn Rydahl (hann er sjálfur
fyrrverandi maraþonhlaupari)
og jeg) að fyrst eftir 30 km.
sje hægt að fara að ráða eitt-
hvað um úrslitin. Það er síðasti
fjórðungurinn, sem er þýðing-
armestur. Erfiðleikinn er í því
fólginn, að geyma nokkra orku
til þess að nota í lokin, en^ó
ekki að spara hana um of og
lenda of aftarlega.
Gailly var þegar of þreytt-
ur (miklu þreyttari en hann
gerði sjer sjálfur ljóst) til þess
að hugsa skýrt. Hann var
grænn í framan, og þegar jeg
sá hann aftur inni á Wembley
leikvanginum, sannfærðist jeg
um að hið ósveigjanlega vilja-
þrek hans, hafði komið lík-
amanum til þess að þola það
sem hann gerði í svona lang-
an tíma.
í huga hans var ekkert rúm
fyrir neitt annað en hina mis-
kunnarlausu skipun til allra
tauga og vöðva: „Að vera fyrst
ur til leikvangsins! Fyrstur til
leikvangsins!“ Wembley-völlur
inn upp á hæðinni var takmark
ið. En engin hugsun snerist um
það, að inn á vellinum þurfti
hann einnig að hlaupa einn
hring. Annars, þar sem síðasti
spölurinn eftir Ólympíuvegin-
um lá upp í móti, hefði Gailly
getað sjeð, að það var mikið
betra fyrir hann að fylgja öðr-
_um eftir, en ákveða hraðann
fyrir keppinauta sína. En það
var einmitt það, sem hann
gerði.
Gailly: Jeg komst þangað
einhvernveginn
— Þreytan gerði það enn erf
iðara að komast upp litla hæð-
arveginn til Wembley. Ennþá
var alt í lagi, og jeg hafði ekk-
ert hugboð um að jeg myndi
falla saman. En strax, er jeg
var kominn inn á völlinn kom
þreytan yfir mig eins og vold-
ugur óvættur. Jafnskjótt og
jeg var kominn yfir hina
venjulega markalínu, sem til
allrar óhamingju var ekki hin
eiginlega markalína, hún var
400 metra í burtu, vissi jeg að
það myndi einhver fara fram
úr mjer. Þetta var erfitt fyrir
mig. Jeg get ekki neitað því.
Mjer fanst jeg. vera einskonar
píslarvottur. Jeg var hræðilega
máttfarinn, jeg fjell næstum
í ómegin. Jeg kendi krampa-
kendum verki í maganum um
þetta, sem var augljóslega
sýktur af þreytu. En samt sem
áður hjelt jeg ennþá, að jeg
væri ekki neitt verulega þreytt
ur, aðalorsökina var að finna
hjá ipaganum. Fyrst fór
Cabrera fram úr mjer og síð-
an Richards, allt eins og í
þoku. Jeg barðist ekki lengur
við þá, heldur við hina hræði-
lega veiki. Framar öllu öðru
vildi jeg ná markalínunni, sem
var ótrúlega langt í burtu. Jeg
komst þangað . . einhvernveg-
inn.
Það var hin hetjulega bar-
átta, sem kom Gailly í uppá-
hald hjá fjöldanum. Það var
síðasti hringurinn á Wembley-
leikvanginum, sem gerði nafn
hans heimsfrægt.
Hann var einn af þeim
yngstu í keppninni. Það var
reynsluskorturinn, sem kostaði
hann sigurinn. Eftir fjögur ár
verður hann ekki einu sinni
eins gamall og Camrera er nú,
og eftir átta ár verður hann
yngri en Richards er nú og
Stenros var, þegar hann vann
maraþonhlaupið í París 1924.
Viku eftir að hann keppti í
London tók Gailly þátt í 3000
m. hlaupi í Belgíu, og nokkru
seinna tók hann þátt í 5000 m.
hlaupi í Antwerpen og varð
annar á 15.09,0 mín. í septem-
ber tók hann þátt í 10.000 m.
hlaupi í landskeppni milli
Belgíu og Tjekkóslóvakíu. og
varð aðeins 3 sek. á eftir landa
sínum Everaert. Maraþon-
keppnin í London hefir ekki
gert honum neitt mein.
Þótt Gailly sje nokkuð hár-
og þungur fyrir langhlaupara
er óhætt að fullyrða, að hann
verður einn hættulegasti mað-
ur keppinautum sínum í Hel-
sinki 1952, ef hann heldur æf-
ingum áfram. Ólíklegt er held
ur ekki, að hann verði meðal
hinna bestu 1956 og 1960.